نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد انرژی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

4 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

چکیده

تأمین مالی خرد تلاشی برای تخفیف فقر و بهبود وضعیت معیشتی اقشار کم‌درآمد از طریق ارائه خدمات مالی خرد است؛ ازاین‌رو پژوهش حاضر، به بررسی تأثیر تأمین مالی خرد بر احتمال خروج از فقر خانوارهای شهری و روستایی در ایران می‌پردازد. بدین منظور نخست با بهره‌گیری از ریزداده‌های طرح هزینه و درآمد خانوارها در سال ۱۳۹۸ و بر پایه روش ۶۶ درصد میانگین سرانه مخارج خانوار، خط فقر به صورت کلی و استانی محاسبه شد. پردازش اولیه نشان داد میزان خانوارهای فقیر در میان خانوارهای برخوردار از تسهیلات مالی به مراتب کمتر از این میزان در خانوارهای محروم از این تسهیلات است. در پایان، برآورد الگوی پژوهش بر مبنای داده‌های شبه تابلویی و به روش اثرات تصادفی در رگرسیون لجستیک در قالبی جداگانه در کل کشور، مناطق شهری و روستایی انجام شد. نتایج حاکی از تأثیر معکوس تسهیلات مالی بر احتمال فقر خانوارها است؛ به نحوی‌که اندازۀ اثرِ مطلوب تأمین مالی در مناطق شهری بیش از مناطق روستایی است. همچنین مردبودن، سن و سطح تحصیلات سرپرست خانوار اثر معکوس و مجذور سن سرپرست و بُعد خانوار، اثر مستقیم بر احتمال فقر خانوارها دارد؛ بدین نحو که اثرگذاری مطلوب تحصیلات، سن و تأثیر نامطلوب بُعد خانوار بر احتمال فقر خانوارها در مناطق شهری بیش از مناطق روستایی است.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Analysis of the Effect of Microfinance on Urban and Rural Households' Poverty in Iran

نویسندگان [English]

  • shahryar Zaroki 1
  • Mastaneh Yadollahi Otaghsara 2
  • Ali Tavassoly Nia 3
  • Morteza Sahab Khodamoradi 4

1 Associate Professor in Energy Economics, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.

2 MA. in Economics Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.

3 MA. Student in Economics, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.

4 Assistant Professor in Economics, Razi University, Kermanshah, Iran.

چکیده [English]

Microfinance is an effort to alleviate poverty and improving the living conditions of low-income groups through the provision of micro-financial services. Hence, the present study investigates the effect of microfinance on the possibility of getting out of urban and rural households' poverty in Iran. For this purpose, firstly, based on the method of 66% of the average per capita household expenditure, the poverty line was calculated in general and provincial. Initial processing demonstrated that the amount of poor households among households with financial facilities is much lower than deprived households of these facilities. Finally, the model was estimated based on pseudo-panel data and random effects in logistic regression in a separate format throughout the country, urban and rural areas. The results show the reverse effect of financial facilities on the probability of households' poverty, while the size of the favorable effect of financing in urban areas is more than rural areas. Also, being male, the age and education level of a household's head has a reverse effect, and the square of the age of a households' head and the size of the household have a direct effect on the probability of poverty, while the favorable effect of education and age, and the unfavorable effect of household size on the probability of poverty in urban areas is more than rural areas.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Microfinance
  • Pseudo- Panel Data
  • Poverty
  • Urban and Rural Areas

سیاهه منابع

الف- منابع فارسی

براری، مرضیه، مرضیه مطهری اصل و سید جمال رضوی خراسانی. «بررسی تأثیر عضویت در سازمان‌های مردم‌نهاد بر پایگاه اجتماعی، اقتصادی زنان سرپرست خانوار»، فصلنامه جامعه‌شناسی زنان ۳، شماره ۱ (بهار ۱۳۹۱): ۱۵۷-۱۸۰.
بلوچیان، مهسا،و طهمورث شیری. «مطالعه تأثیر برنامه تأمین مالی خرد در کاهش فقر خانوار موردمطالعه: گروه‌های خودیار روستاهای شهرستان چرداول در استان ایلام»، اولین کنفرانس بین‌المللی توسعه و ترویج علوم انسانی در جامعه (پاییز ۱۳۹۶).
خاکی، نرگس. «کاهش فقر و تأمین مالی خرد (مطالعه موردی بانک کشاورزی)»، دانش مالی تحلیل اوراق بهادار ۲، شماره ۳ (پاییز ۱۳۸۸): ۱۱۱- ۱۳۶.
درودی، هما، بهمن جوان، و فرهاد جوان. «تحلیل اثرات اعتبارات خرد بانک کشاورزی در توسعه روستایی با تأکید بر بخش کشاورزی مطالعه موردی: شهرستان رضوانشهر»، پنجمین همایش بین‌المللی علوم و تکنولوژی با رویکرد توسعه پایدار (تابستان ۱۳۹۸).
دماری، بهزاد، علیرضا حیدری، حبیب اله مسعودی فرید، و آرزو ذکایی. «برنامه کشوری تأمین مالی خرد با رویکرد بانکداری پیوندی در سازمان بهزیستی ایران؛ اهداف، الگوی خدمت، چالش‌ها و راه آینده»، سلامت اجتماعی ۷، شماره ۴ (پاییز ۱۳۹۹): ۳۹۳-۴۰۲.
غضنفری اقدم، کمال، و زهرا میلا علمی. «عوامل مؤثر بر شکل‌گیری طبقات فقیر در ایران (رویکرد داده‌های شبه تابلویی)»، نشریه علمی سیاست‌گذاری اقتصادی ۱۱، شماره ۲۱ (بهار و تابستان ۱۳۹۸): ۲۵- ۵۳.
سالم، علی‌اصغر، و جواد عرب یار محمدی. «عوامل مؤثر بر فقر چندبعدی، رویکرد مدل‌های چند سطحی پنل»، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی ۲۶، شماره ۸۷ (پاییز ۱۳۹۷): ۷-۴۶.
محقق‌نیا، محمدجواد، و علی‌اکبری باوفا گلیان. «شناسایی عوامل مؤثر بر تأمین مالی خرد در ایران»، فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی ۱۷، شماره ۶۵ (تابستان ۱۳۹۶): ۱۹۹-۲۲۲.
مرکز آمار ایران، ریز داده‌های طرح هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی (۱۳۹۸).
مزدارانی، هنگامه، حسین وزیری ستا، و مژگان رضایی. «فرهنگ فقر مانعی برای رسیدن به توسعۀ پایدار»، کنفرانس بین‌المللی علوم انسانی، روانشناسی و علوم اجتماعی (پاییز ۱۳۹۴): ۴-۷.

ب- منابع لاتین

Abera, Nigusu, and Milkessa Asfaw. “Impact of Microfinance on Rural Household Poverty in Ethiopia: A Review.” Journal of Economics and Sustainable Development 10, no. 23 (2019): 1-10.
Badru, Pade. International banking and rural development: The World Bank in Sub-Saharan Africa. Routledge (1998): 94-97.
Bateman, Milford, and Ha-Joon Chang. “Microfinance and the illusion of development: From hubris to nemesis in thirty years.” World Economic Review 1, (2012):13-36.
Bellù, Lorenzo Giovanni, and Paolo Liberati. “Impacts of policies on poverty. Absolute poverty lines.”  Munich Personal RePEc Archive, no. 44647 (2005): 1-22.
DeLoach, Stephen B., and Erika Lamanna. “Measuring the impact of microfinance on child health outcomes in Indonesia.” World Development 39, no. 10 (2011): 1808-1819.
Garikipati, Supriya. “Microcredit and women's empowerment: Through the lens of time‐use data from rural India." Development and Change 43, no. 3 (2012): 719-750.
Javed, Akhtar, Abdul. Quddus, and Zoya. Khanam. “An Empirical Analysis of the Impact of Microfinance on Poverty Alleviation :(A Case Study of District Sahiwal).” International Review of Social Sciences 2, no.12 (2015): 540-548.
Javed, Zahoor Hussain, and Ayesha Asif. “Female households and poverty: A case study of Faisalabad District." International Journal of Peace and Development Studies 2, no. 2 (2011): 37-44.
Javid, Attiya Yasmin, and Afsheen Abrar. “Microfinance institutions and poverty reduction: A cross regional analysis.” The Pakistan Development Review 54, no. 4 (2015): 371-387.
Khan, Arshad A., Sufyan U. Khan, Shah Fahad, Muhammad AS Ali, Aftab Khan, and Jianchao Luo. “Microfinance and poverty reduction: New evidence from Pakistan.” International Journal of Finance & Economics 26, no. 3 (2021): 4723-4733.
Masood, Omar, and Kiran Javaria. “Impact of micro-credit financing on women's empowerment and poverty eradication: an empirical evidence from Pakistan.” International Journal of Entrepreneurship and Small Business 39, no. 4 (2020): 548-563.
Mincer, Jacob. Schooling, Experienceand Earning. New York: Columbia University Press, 1974.
Morduch, Jonathan. “The microfinance promise.” Journal of economic literature 37, no. 4 (1999): 1569-1614.
Motameni, Mani. “A novel analysis of risk sharing effects on income inequality in informal insurances.” Iranian Economic Review 21, no. 2 (2017): 230-240.
Tedeschi, Gwendolyn. “Microfinance: assessing its impact on microenterprises." Contemporary Microenterprise: Concepts and Cases (2010): 116-128.
Townsend, Peter. “A sociological approach to the measurement of poverty—a rejoinder to Professor Amartya Sen.” Oxford economic papers 37, no. 4 (1985): 659-668.
Yunus, M. (1999). Microcredit summit campaign
 
CAPTCHA Image