دوفصلنامۀ علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی

دوفصلنامۀ علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی

اثر جهش نرخ ارز و مداخله بانک مرکزی بر تجارت ایران با کشورهای حوزه دریای خزر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصادبین الملل، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 استادیار، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
3 استاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
چکیده
هدف مطالعه حاضر بررسی اثر جهش نرخ ارز و مداخله بانک مرکزی بر تجارت ایران با کشورهای حوزه دریای خزر، براساس داده‌های سال‌های ۱۹۹۵ −۲۰۱۹ و با به‌کارگیری رویکرد حد آستانه‌ای ملایم پانل استار (PSTR) است. نتایج تخمین مدل نشان می‌دهد، متغیرهای تولید ناخالص داخلی سرانه، موافقت‌نامه تجاری، جمعیت، فاصله بین پایتخت و مرز و زبان مشترک تأثیر مثبت و متغیرهای مداخله بانک مرکزی و جهش نرخ ارز تأثیر منفی بر حجم تجارت ایران با کشورهای حوزه دریای خزر دارند. قیمت‌گذاری مصنوعی نرخ ارز در سال‌های قبل از بحران و جلوگیری از تعدیل آن متناسب با شرایط اقتصادی، یکی از دلایل اصلی بحران ارزی اخیر کشور در مقابل کشورهای حوزه دریای خزر است. همچنین محاسبه شاخص فشار بازار ارز و مداخلات بانک مرکزی حاکی از آن است که بالاترین اعداد به‌دست‌آمده برای این شاخص مربوط به زمانی است که شکاف بین نرخ ارز آزاد با نرخ ارز رسمی زیاد شده و باعث تضعیف توان رقابت بین‌المللی کشور در مقابل کشورهای حوزه دریای خزر شده است. گسترش و متنوع ساختن بازارها و نهادهای مالی، حرکت به‌سوی اقتصاد باز، موافقت‌نامه‌های تجاری، استفاده از سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد تحول در مقررات بازار سرمایه با هدف شفافیت و ثبات برای افزایش پس‌انداز و سرمایه‌گذاری می‌تواند زمینه را برای افزایش صادرات کشور با کشورهای حوزه دریای خزر فراهم کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Effect of Exchange Rate Overshooting and Central Bank Intervention on Iran's Trade with the Countries of the Caspian Region

نویسندگان English

Majid Alizadeh Ledari 1
Rahman Saadat 2
Esmaeil Abounoori 3
1 PhD Student in International Economics, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
2 Assistant Professor, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
3 Professor, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
چکیده English

The purpose of this study is to investigate the effect of exchange rate overshooting and central bank intervention on Iran's trade with the Caspian Basin countries based on data from 1995-2019 and using the Panel Star soft threshold (PSTR) approach. The results of the model estimate show; The variables of GDP per capita, trade agreement, population, distance between the capital, the border and common language have a positive effect and the variables of central bank intervention and exchange rate overshooting have a negative effect on Iran's trade volume with Caspian countries. Artificial pricing of the exchange rate in the years before the crisis and preventing its adjustment in accordance with economic conditions is one of the main reasons for the recent currency crisis in the country. In addition, the calculation of the foreign exchange market pressure index and central bank interventions indicate that the highest numbers obtained for this index are related to the time when the gap between the free exchange rate and the official exchange rate has widened. the expanding and diversifying markets and financial institutions, moving to an open economy and trade agreements, and using foreign investment and changing capital market regulations to increase transparency and stability to increase savings And investment can provide the basis for increasing the country's exports.
.

کلیدواژه‌ها English

Exchange Rate Overshooting
Central Bank Intervention
Trade
Caspian Littoral Countries
Panel Threshold Approach
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی:
آذربایجانی، کریم. «جهانی‌شدن، همگرایی اقتصادی- منطقه‌ای و تأثیر آن بر رشد کشورهای حوزه دریای خزر و جمهوری‌های قفقاز»، مجله تحقیقات اقتصادی ۳۷، شماره ۲ (۱۳۸۱): ۱۴۹-۱۶۹.
اصغری‌پور، فرید. «بررسی آثار تشکیل بازار مشترک اسلامی بر جریانات تجاری کشورهای منتخب عضو در بازه زمانی سال‌های ۱۹۹۴-۲۰۰۸ (کاربرد مدل جاذبه)» پایان‌نامه کارشناسی ارشد ، دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۸۸.
ذاکری، سید حمیدرضا، و سعید میرزامحمدی. «بررسی تأثیر نوسانات نرخ ارز بر تجارت دوجانبه: مطالعه موردی ایران و چین»، فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی ۸، شماره ۲۹ (۱۳۹۹): ۸۵-۱۰۹.
سعادت، رحمان، و ناهید محسنی. «بررسی همگرایی اقتصادی میان ایران و کشورهای حوزه دریای خزر (کاربرد مدل جاذبه)»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی ۱۹، شماره ۷۳ (۱۳۹۳): ۲۹-۵۳.
سوری، امیررضا. «تحلیل عوامل مؤثر بر همگرایی تجاری ایران با بلوک‌های منطقه‌ای منتخب (کاربرد یک مدل جاذبه)»، پژوهشنامه اقتصادی ۱۴، شماره ۵۳ (۱۳۹۳): ۳۷-۶۳.
شکیبایی، علیرضا، و مریم سعید. «اثر بحران مالی ۲۰۰۹-۲۰۰۷ بر همگرایی تجاری کشورهای توسعه‌یافته (مطالعه موردی: OECD)»، مجله اقتصاد و توسعه منطقه‌ای ۱۹، شماره ۳ (۱۳۹۱): ۷۵-۹۸.
طباطبایی نسب، زهره، و زهرا افشاری. «برآورد میزان مداخله مستقیم بانک مرکزی ایران با رویکرد فشار بازار ارز»، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی ۲۰، شماره ۶۴ (۱۳۹۱): ۸۷-۱۱۴.
عبادی، جعفر، و هاجر جهانگرد. «الگوسازی مداخله ارزی در بازار ارز ایران»، تحقیقات اقتصادی ۴۷، شماره ۳ (۱۳۹۱): ۲۳-۴۴.
عزیزی، زهرا. «بررسی عدم ثبات ضرایب در تابع واکنش مداخلات ارزی در اقتصاد ایران»، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی ۲۶، شماره ۸۵ (۱۳۹۷): ۲۷۱-۳۰۰.
مزینی، امیرحسین، و سعید قربانی. «بررسی روند و ماهیت انحراف نرخ ارز واقعی در اقتصاد ایران»، تحقیقات اقتصادی ۵۴، شماره ۱ (۱۳۹۸): ۱۷۳-۲۰۷.‌
مشیری، سعید، و سپیده خطیبی. «تحلیل و شناسایی عوامل مؤثر بر دخالت بانک مرکزی در بازار ارز ایران»، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران ۱، شماره ۴ (۱۳۹۱): ۳۳-۶۱.
معیری، فرزاد، محسن زاینده‌رودی، سید عبدالمجید جلایی اسفندآبادی، و حسین مهرابی بشرآبادی. «بررسی تأثیر جهش پولی نرخ ارز بر وقوع چرخه‌های تجاری در اقتصاد ایران با استفاده از روش تجربی لوکاس»، فصلنامه مدیریت راهبردی در سیستم‌های صنعتی ۱۱، شماره ۳۷ (۱۳۹۵): ۱۱۷-۱۲۸.‌
 
ب- منابع لاتین:
Apanisile Olumuyiwa, Tolulope, and Mathew Oloba Olusola. “Asymmetric effect of exchange rate changes on cross border trade in Nigeria.” Future Business Journal 6, no.1 (2020): 1-9.
Bahmani-Oskooee, Mohsen, and Sujata Saha. “On the effects of policy uncertainty on stock prices.” Journal of Economics and Finance 43, no. 4 (2019): 764-778.
Bergstrand, Jeffrey H. “The gravity Equation in International Trade: Some microeconomic foundations and statistics.” Journal of International Economics 67, no. 3 (1985): 474-481.
Chang, Roberto. “Foreign Exchange Intervention Redux.” International Finance and Macroeconomics, Monetary Economics, NBER Working Paper no. 24463 (March 2018): 630-642.
Deardorff, Alan V. “Determinants of bilateral trade: Does gravity work in a neoclassical world?” In the Regionalization of the World Economy, edited by J. A. Frankel, 7-32. Chicago: University of Chicago Press, 1998.
Dollar, David, and Aart Kraay. “Institutions, trade, and growth.” Journal of Monetary Economics 50, no. 1 (2002): 133-162.
Dornbusch, Rudiger. “Exchange Rate Expectation and Monetary Policy.” Journal of International Economics 6, no. 3 (1976): 231-244.
Habanabakize, Thomas. “The effect of Economic Growth and Exchange Rate on Imports and Exports the South African Post-2008 financial crises case.” International Journal of Economics and Finance Studies 12, no. 1 (2020): 223-238.
Wellington, Madesha, Clainos Chidoko, and James Zivanomoyo. “Empirical Test of the Relationship between Exchange Rate and Inflation in Zimbabwe.” Journal of Economics and Sustainable Development 4, no. 1 (2013): 1700-2222.
Weymark, Diana N. “Estimating exchange market pressure and the degree of exchange market intervention for Canada.” Journal of International Economics 39, no. 3-4 (1995): 273-295.
Zmami, Mourad, and Ousama Ben-Salha. “Exchange rate movements and manufacturing employment in Tunisia: Do different categories of firms react similarly.” Econ Change Restruct 48, no. 2 (2015): 137-167.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.