نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران ، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترای اقتصاد، دپارتمان اقتصاد، دانشگاه مفید، قم، ایران.

چکیده

در مطالعه حاضر، به بررسی اثرات نامتقارن شوک‌های قیمت نفت، نااطمینانی قیمت نفت و نیز تحریم‌های اقتصادی بر رشد اقتصادی و نرخ تورم در ایران با استفاده از رهیافت الگوی خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیرخطی (NARDL) طی دورة ۱۳۵۸ -۱۳۹۸ پرداخته شده است. در این راستا، دو مدل به‌صورت مجزا برآورد شده است. نتایج مدل اول نشان می‌دهد که شوک مثبت لگاریتم قیمت نفت (LOIL_POS) اثر مثبت و شوک منفی لگاریتم قیمت نفت (LOIL_NEG) اثر منفی بر رشد اقتصادی دارد. علاوه بر این، نتایج بیان‌کننده این است که تأثیر متغیرهای نااطمینانی قیمت نفت، تحریم‌های اقتصادی، نیروی کار، مخارج دولت و نرخ ارز بر رشد اقتصادی منفی و معنی‌دار است و در نهایت، موجودی سرمایه اثر مثبت و معنی‌داری بر رشد اقتصادی دارد. نتایج مدل دوم نشان می‌دهد که شوک مثبت قیمت نفت اثر منفی و شوک منفی قیمت نفت، اثر مثبت بر تورم دارد. هم‌چنین نتایج نشان می‌دهد که تحریم‌های اقتصادی، آزادسازی تجاری و مخارج دولت اثر مثبت و معنی‌داری بر تورم دارند و در نهایت نتایج بیانگر آن است که تأثیر نااطمینانی قیمت نفت و لگاریتم تولید ناخالص داخلی بر تورم منفی و معنی‌دار است. نتایج آزمون والد هم نشان می‌دهد که اثر شوک‌های قیمت نفت بر رشد اقتصادی، هم در کوتاه‌مدت (در سطح ۱۰ درصد) و هم در بلندمدت نامتقارن است. هم‌چنین، اثر شوک‌های قیمت نفت بر تورم هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت نامتقارن است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Asymmetric Effects of Oil Price Shocks, Oil Price Uncertainty and Economic Sanctions on Economic Growth and Inflation in Iran

نویسندگان [English]

  • Akbar Komijani 1
  • َAmeneh Haji Heidari 2

1 Professor, Faculty of Economics, University of Tehran, Tehran, Iran.

2 Ph.D. Student in Economics, Department of Economics, Mofid University, Qom, Iran.

چکیده [English]

This study investigated the asymmetric effects of oil price shocks, it's uncertainty and economic sanctions on economic growth and inflation in Iran. For this purpose, annual data 1979-2019 and nonlinear auto-regressive distributed lag (NARDL) approach has been used. Furthermore, two models have been estimated. The first model the asymmetric effects of oil price shocks, it's uncertainty and economic sanctions on economic growth, the second model those variables on inflation are examined. The results of estimating the first model indicate that, positive oil price logarithm shock (LOIL_POS) has a positive effect and negative shock (LOIL_NEG) has a negative effect on economic growth. In addition, the effect of uncertainty on oil price, economic sanctions, labor, government spending and exchange rates on economic growth is negative and significant, and capital stock has a positive and significant effect on it. The results of second model, show that a LOIL_POS has a negative effect and a LOIL_NEG has a positive effect on inflation. In addition, economic sanctions, trade liberalization and government spending have a positive and significant effect on inflation. The effect of oil price uncertainty and the logarithm of GDP on inflation is negative and significant. Wald test show that the effects of oil price shocks on economic growth and inflation is asymmetric both in the short (at the 10% level) and long run.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Oil price
  • Asymmetric effects
  • Oil price uncertainty
  • Economic sanctions
  • Economic growth
  • Inflation rate
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی:
اخباری، رضا، و حمید آماده. «تحلیل رابطه هم‌انباشتگی میان نرخ بیکاری و رشد اقتصادی با رویکرد آزمون کرانه‌ها: شواهدی از اقتصاد ایران»، فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی ۱۵، شماره ۵۹ (۱۳۹۴): ۱۲۵-۱۶۰.
اخوی‌سادات، سید محمد، و سید شمس‌الدین حسینی. «ارزیابی تأثیر تحریم‌های اقتصادی بر تورم اقتصاد ایران»، اقتصاد کاربردی ۷، شماره ۲۱ (۱۳۹۶): ۳۳-۵۰.
بهشتی، محمدباقر. توسعه اقتصادی ایران. تبریز: انتشارات دانشگاه تبریز، ۱۳۸۳.
پاسبان، فاطمه. «تأثیر نوسانات قیمت نفت بر تولید بخش کشاورزی ایران (بیماری هلندی)»، فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی ۱، شماره ۴ (۱۳۸۳): ۱۱۷-۱۳۶.
التجائی، ابراهیم، و محمد ارباب افضلی. «بررسی تأثیرات نامتقارن شوک‌های قیمت نفت بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران»، بررسی مسائل اقتصاد ایران ۱، شماره ۱ (۱۳۹۳): ۱-۲۶.
زهرانی، مصطفی. «مبانی نظری تحریم اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران: موانع و چالش‌های نفت ایران»، بررسی مسائل اقتصاد انرژی ۱، شماره ۲ (۱۳۸۷): ۴-۲۳.
سیف‌الهی، ناصر، علی امامی، حمید آماده، و عاطفه تکلیف. «بررسی و مقایسه اثر عدم تقارن تکانه‌های قیمت نفت بر رشد اقتصادی (کشورهای منتخب صادرکننده و واردکننده نفت به روش GMM)»، اقتصاد مالی ۱۱، شماره ۳۸ (۱۳۹۶): ۴۷-۶۲.
صمدی، سعید، علی سرخوش‌سرا ، و امید امینی‌دروه‌وزان. «اثرات نامتقارن شوک‌های قیمت نفت بر نرخ بهره و رشد اقتصادی ایران: مدل VAR غیرخطی»، مدلسازی اقتصادی ۱۲، شماره ۴۱ (۱۳۹۷): ۲۷-۵۲.
عباسی، مریم، سید نعمت‌الله موسوی، و عباس امینی‌فرد. «بررسی اثرات همزمان شوک‌های تحریم‌های اقتصادی بر بخش‌های مولد اقتصاد ایران»، مطالعات اقتصادی کاربردی ایران ۹، شماره ۳۴ (۱۳۹۹): ۲۵۱-۲۷۵. https://doi.org/10.22084/AES.2019.19430.2897.
عرفانی، علیرضا، و اکرم چرم‌گر. «بررسی تأثیر نااطمینانی قیمت نفت بر متغیرهای اقتصاد کلان ایران (روش گارچ چندمتغیره BEKK)»، فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی ۱۰، شماره ۴۰ (۱۳۹۳): ۱۲۹-۱۴۷.
فدایی، مهدی، و مرتضی درخشان. «تحلیل اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت تحریم‌های اقتصادی بر رشد اقتصادی در ایران»، پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی ۵، شماره ۱۸ (۱۳۹۴): ۱۱۳-۱۳۲. https://doi.org/20.1001.1.22285954.1394.5.18.7.7.
کمیجانی، اکبر، حسین توکلیان، و علی توکلیان. «بررسی علیت میان تورم، رشد تولید، قیمت نفت و نااطمینانی آنان، با استفاده از یک مدل گارچ سه متغیره برای ایران»، پژوهشنامه اقتصاد کلان ۸، شماره ۱۵ (۱۳۹۲): ۸۳-۱۰۸.
محنت‌فر، یوسف. «بررسی تأثیر شوک‌های نفتی بر متغیرهای اقتصاد کلان در ایران (۱۳۵۰-۱۳۹۰)»، مطالعات اقتصادی کاربردی ایران ۵، شماره ۱۷ (۱۳۹۵): ۲۲۵- ۲۴۲.  https://doi.org/20.1001.1.23222530.1395.5.17.11.3.
مولایی، حمید، ابوالقاسم گل‌خندان، و داود گل‌خندان. «عدم تقارن آثار تکانه‌های نفت بر رشد اقتصادی کشورهای صادرکننده نفت: کاربردی از رهیافت غیرخطی هم انباشتگی پانلی پنهان»، فصلنامه اقتصاد انرژی ایران ۲، شماره ۱۰ (۱۳۹۳): ۲۰۱-۲۲۹.
هلالی، علی‌رضا. «بررسی عدم تقارن اثر درآمدهای نفتی بر سطح تولید و قیمت در ایران» پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، ۱۳۸۹.
ب- منابع لاتین:
Akinsola, M.O., and N.M. Odhiambo. “Asymmetric effect of oil price on economic growth: Panel analysis of low-income oil-importing countries.” Energy Reports 6 (2020): 1057-1066. https://doi.org/10.2478/auseb-2022-0003.
Ayadi, O.F. “Oil price fluctuations and the Nigerian economy.” OPEC Energy Rev. 29, no. 3 (2005): 199-219. https://doi.org/10.1111/j.0277-0180.2005.00151.x
Baek, J. “A new look at the oil price-exchange rate nexus: Asymmetric evidence from selected OPEC member countries.” Economic Analysis and Policy 70 (2021): 172-181. https://doi.org/10.1016/j.eap.2021.02.008
Bala, U., and L.Chin. “Asymmetric Impacts of Oil Price Shocks on Malaysian Economic Growth: Nonlinear Autoregressive Distributed Lag Approach.” Iranian Econnomic Review 24, no. 4 (2020): 959-981 .
Cashin, P., K. Mohaddes, and M. Raissi. “The differential effects of oil demand and supply shocks on the global economy.” Energy Economics 44 (2014): 113-134. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2014.03.014
Castillo, P., C. Montoro, and V. Tuesta. “Inflation, oil price volatility and monetary policy.” Journal of Macroeconomics 66 (2020): 103-259. https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2020.103259
Guan, L., W.W. Zhang, and F. Ahmad. “The volatility of natural resource prices and its impact on the economic growth for natural resource-dependent economies: A comparison of oil and gold dependent economies.” Resources Policy 72 (2020):102-125. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2021.102125
Gupta, R., and M. P. Modise. “Does the source of oil price shocks matter for South African stock returns? A structural VAR approach.” Energy Economics 40 (2013): 825-831. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2013.10.005
Hamilton, J.D. “Oil and the macroeconomy since World War II.” Journal of political economy 91, no. 2 (1983): 228-248.
Hamilton, J.D. “Understanding crude oil prices.” Energy Journal 30 (2009a): 179-206.
Kilian, L., and T. Lee. “Quantifying the speculative component in the real price of oil: The role of global oil inventories.” Journal of International Money and Finance 42 (2014): 71–87. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2013.08.005
Mork, K.A. “Oil and the macroeconomy when prices go up and down: An extension of Hamilton’s results.” The Journal of Political Economy 97, no. 3 (1989): 740-744.
Myers, R.J., S.R. Johnson, and H. Baumes. “Long-run and short-run relationships between oil prices, producer prices, and consumer prices: What can we learn from a permanent-transitory decomposition?.” The Quarterly Review of Economics and Finance 67 (2018): 175 -190. https://doi.org/10.1016/j.qref.2017.06.005
Neuenkirch, M., and F. Neumeier. “The impact of UN and US economic sanctions on GDP growth.” European Journal of Political Economy 40, Part A (2015): 110-125. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2015.09.001
O’Driscoll, D. Impact of Economic sanctions on poverty and economic growth. K4D Helpdesk Report. Brighton, UK: Institute of Development Studies, 2017.
Oechslin, M. “Targeting autocrats: Economic sanctions and regime change.” European Journal of Political Economy 36 (2014): 24-40. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2014.07.003
Peersman, G., and I. Robays. “Oil and the Euro area economy.” Economic Policy 24, no. 60 (2009): 603-651. https://doi.org/10.1111/j.1468-0327.2009.00233.x.
Pesaran, M.H., Y. Shin, and R. Smith. “Bound Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships.” Journal of Applied Econometrics 16 (2001): 289-326. https://doi.org/10.1002/jae.616.
Raheem, I.D., and A. Bello. “A new insight into oil price-inflation nexus.” Resources Policy 68 (2020): 101-804. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2020.101804.
Saddiqui, S.A., M., Jawad, Naz, and M., Niazi, G.S.K. “Exchange rate, fiscal policy and international oil prices impact on oil prices in Pakistan: a volatile and granger causality analysis.” Review of Innovation and Competitiveness 1, no. 4 (2018): 27-46. https://doi.org/ 10.32728/ric.2018.41/2
Sakashita, Y., and Y. Yoshizaki. “The effects of oil price shocks on IIP and CPI in emerging countries.” Economies 4, no. 4 (2016): 1-9. https://doi.org/10.3390/economies4040020.
Sill, K. “The macroeconomics of oil shocks.” Bus. Rev 1, no. 1 (2007): 21-31.
CAPTCHA Image