تأثیر شاخص های کیفیت نهادی بر توسعه مالی (مطالعه موردی: کشورهای در حال توسعه منطقه اوراسیا)

عزیزی, زهرا; براری, آسیه; احمدپور کچو, علی

doi:10.22096/esp.2021.122125.1324

تأثیر شاخص های کیفیت نهادی بر توسعه مالی (مطالعه موردی: کشورهای در حال توسعه منطقه اوراسیا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

زهرا عزیزی ¹

آسیه براری ²

علی احمدپور کچو ³

¹ استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

² دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد در رشته توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

³ دانش‌آموخته مقطع دکتری در رشته اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

10.22096/esp.2021.122125.1324

چکیده

توسعه مالی یکی از موضوعات مهمی است که همواره از اهمیت ویژه در اقتصاد هر کشور برخوردار بوده است. رسیدن به رشد و توسعه‌ی اقتصادی مطلوب، بدون وجود نهادهای مالی کارآ و تجهیز مناسب منابع مالی، غیرممکن است. از عوامل تعیین کننده سطح توسعه مالی در کشورها می‌توان به عوامل کیفی شامل محیط سیاسی، زیرساخت‌های نهادی، قانونی و اطلاعاتی، مقررات و نظارت اشاره کرد. اگرچه عوامل متعددی بر توسعه مالی تاثیرگذار هستند و مطالعات و نظریات فراوانی در این زمینه وجود دارد، اما آنچه تا کنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است، تاثیر عوامل کیفی و نهادی بر توسعه مالی می‌باشد. هدف اصلی این مطالعه بررسی گروهی از عوامل غیراقتصادی و کیفی مهم بر توسعه مالی است. برای این منظور به بررسی تأثیر میانگین 3 شاخص ICRG به عنوان شاخص کیفیت نهادها، شاخص POLITY IV به عنوان شاخص دموکراسی و شاخص حقوق مالکیت بر شاخص‌های بانکی به عنوان شاخص توسعه مالی برای 27 کشور در حال توسعه منطقه اوراسیا طی سال‌های 2015-1999 بررسی شده است. بر این اساس، یک الگوی اقتصاد سنجی تصریح و به روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) در داده‌های پانل برآورد گردید. نتایج حاصل از این مطالعه دلالت بر این دارد که کیفیت بالای نهادها، دموکراسی بالاتر و حمایت حقوق مالکیت، اثر مثبت و معناداری بر توسعه مالی در کشورهای مورد بررسی داشته است.

کلیدواژه‌ها

کیفیت نهادها

دموکراسی

حقوق مالکیت

توسعه مالی

پانل پویا

عنوان مقاله English

The Impact of Institutional Quality Indices on Financial Development (Case Study: Eurasian Region Developing Countries)

نویسندگان English

Zahra Azizi ¹

Asiye Berari ²

Ali Ahmadpoor ³

¹ Assistant Professor, Department of Economics, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran

² Graduate of Economic Development and Planning, Faculty of Economics, Al-Zahra University, Tehran, Iran

³ PhD Degree in Economics, Faculty of Economics, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran

چکیده English

Financial development is one of the important issues that has always been of particular importance to the economy of any country. It is impossible to achieve economic growth and development without efficient financial institutions and adequate financial resources. The determinants of the level of financial development in countries include qualitative factors including political environment, institutional, legal and information infrastructures, regulation and supervision. Although there are many factors affecting financial development and there are many studies and theories in this area, what has been the least considered is the impact of qualitative and institutional factors on financial development. The main purpose of this study is to investigate a group of important non-economic and qualitative factors on financial development. To this end, we examined the impact of the average of 3 indices ICRG as an indicator of quality of institutions, the POLITY IV index of democracy, and the property rights, on banking indices as an indicator of financial development for 27 developing countries in Eurasia during the years 1999-2015. Based on this, a panel data econometric model was defined and estimated by the GMM method. The results of this study indicate that high quality of institutions, higher democracy and protection of property rights have a positive and significant effect on financial development in the countries studied.

کلیدواژه‌ها English

Institutional Quality

Democracy

Property Rights

Financial Development

Dynamic Panel

1. فارسی

احمدپور کچو، علی و نظر دهمرده (1398)، «اثر توسعه مالی و کیفیت نهادی بر رشد اقتصادی کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی»، مجله اقتصاد و توسعه منطقهای، شماره 17، سال 26، صص 33-62.

اشرفی، یکتا؛ خداپرست مشهدی، مهدی و مصطفی سلیمیفر (1393)، «نقش دولتها در توسعه مالی: مطالعه موردی کشورهای عضو اوپک»، فصلنامه پژوهشها و سیاستهای اقتصادی، سال 22، شماره 70، صص205- 222.

بازمحمدی، حسین و محمدمراد سلطانیان (1388)، سال‌شمار تحولات اقتصادی و دستاوردهای بانک مرکزی ایران ۱۳۳۹-۱۳۸۸، چاپ دوم، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

جابری خسروشاهی، نسیم؛ محمدوند ناهیدی، محمدرضا و داوود نوروزی (1391)، «تاثیر توسعه مالی بر نابرابری درآمد در ایران»، پژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی، دوره 2، شماره 6، صص 173- 208.

حسینزاده یزدی، مجتبی؛ عرفانی، علیرضا و مهدی قائمیاصل (1399)، «تحلیل حساسیت و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر ثبات مالی ایران در چارچوب ساخت شاخص ترکیبی»، مجله تحقیقات اقتصادی، دوره 55، شماره 130، صص 57 – 85.

خداپرست مشهدی، مهدی؛ فلاحی، محمدعلی و ناهید رجبزاده مغانی (1395)، «بررسی نقش کیفیت نهادی بر توسعه مالی در کشورهای منتخب عضو سازمان کنفرانس اسلامی»، دوفصلنامه اقتصاد پولی، مالی، سال 23، شماره 11، صص 27 - 45.

دادگر، یدالله و روح الله نظری (1388)، ارزیابی شاخص‌های توسعه مالی در ایران، تهران: اولین کنفرانس بین‌المللی توسعه نظام تأمین مالی در ایران.

رنانی، محسن (1384)، بازار یا نابازار؟ بررسی موانع نهادی کارائی نظام اقتصادی بازار در اقتصاد ایران، چاپ دوم، تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی.

زمانی، هادی (1386)، دموکراسی و توسعه پایدار: تجربه ایران، چاپ اول، سوئد: انتشارات ارزان.

سجادپور، سید محمدکاظم؛ یزدان‌پناه شوره‌گل، محمد و احد رضایان قیه‌باشی (1392)، «جهانی شدن دموکراسی، فرامرزی شدن هنجارها و تکثر بازیگران در سازمان‌های بین‌المللی»، فصلنامه سازمانهای بین‌المللی مرکز تحقیقات استراتژیک، دوره 3، شماره 8، صص 79 - 102.

سحابی، بهرام؛ اعتصامی، منصور و خالد امین‌پور (1392)، «بررسی اثر حکمرانی خوب و اندازه دولت بر توسعه مالی در کشورهای منتخب»، فصلنامه پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، سال 3، شماره 12، صص 105 - 118.

صفریان، روح الله؛ شهرامنیا، امیرمسعود؛ امامجمعهزاده، سید جواد و حسین مسعودنیا (1398)، «الگوی‌ حکمرانی‌ خوب‌ و‌ توسعۀ اقتصادی‌ در‌ ایران‌ و‌ ترکیه »، فصلنامه رهیافتهای سیاسی و بینالمللی، دوره 11، شماره 2، صص 86-111.

صمدی، علی حسین (1388)، «توسعه مالی و آزمون فرضیه باز بودن هم‌زمانی (تجاری و مالی): اقتصاد ایران (1350-1385)»، فصلنامه سیاست‌گذاری اقتصادی، دوره 1، شماره 2، صص 159- 184.

صمدی، علی حسین (1388)، «سرمایه اجتماعی و توسعه مالی: اقتصاد ایران (1350-1385)»، فصلنامه تحقیقات اقتصادی، دوره 44، شماره 3، صص 117-144.

صمدی، سعید؛ درخشان، مرتضی و سید پرویز جلیلی کامجو (1391)، «ارزیابی مقایسه‌ای تأثیر سهم مالیات در GDP و سهم درآمدهای نفتی در GDP بر دموکراسی»، فصلنامه راهبرد اقتصادی مرکز تحقیقات استراتژیک، دوره 1، شماره 3، صص 69- 92.

همتی، مریم و رامین مجاب (1389)، «بررسی سیاست‌های مختلف توسعه بخش مالی با توجه به ساختار اقتصادی کشور»، ماهنامه تازه‌های اقتصاد، دوره 8، شماره 130، صص 49-55.

2. لاتین

Acemoglu, Daron & Simon Johnson (2005). "Unbundling Institutions", Journal of Political Economy, Vol. 113, No. 1, pp. 949–994.

Ackerman, Rose (1999). "Political Corruption and Democracy", Connecticut Journal of International Law, Vol. 14, No. 2, pp. 363–378.

Adesoye, Bolaji & Atanda Akinwande (2014). "Development Finance Institutions in Nigeria: Structure, Roles and Assessment", Research Journal of Finance and Accounting, Vol. 5, No. 13, pp. 26-31.

Andrianova, Svetlana; Demetriades, Panicos & Anja Shortland (2008). "Government Ownership of Banks, Institutions and Financial Development", Journal of Development Economics, Vol. 85, pp. 218-252.

Asiama, Jamal & Hadi Mobolaji (2011). Trade and Financial Openness, Institutional Quality and Financial Development in Sub-Sahara Africa (SSA), Tehran: International Conference on International Trade and Investment (ICITI).

Baltagi, Badi; Demetriades, Panicos & Siong Law (2007). "Financial Development, Openness and Institutions: Evidence from Panel Data", Journal of Financial Economics, Vol. 1, No. 1, pp. 1-34.

Bartlett, Will; Čučković, Nevenka; Jurlin, Kresimir & Aleksandra Nojkovic (2013).‌"Institutional Quality and Growth in EU Neighbouring Countries‌", Journal of Monetary Economics, Vol. 5, No. 11, pp. 1-50.

Bhattacharyya, Sambit & Roland Hodler (2010). "Natural resources, democracy and corruption", European Economic Review, Vol. 54, No. 4, pp. 608–621.

Chavance, Bernard (2009). Institutional Economics, London; New York: Routledge.

Dailami, Mansoor (2000). "Financial Openness, Democracy and Redistributive Policy", Policy Research Working, Vol. 2, pp. 1-32.

Demetriades, Panicos & Siong Law (2006). "Finance, Institutions and Economic Growth", International Journal of Finance and Economics, Vol. 1, No. 11, pp. 1-35.

Do, Quy-Toan & Andrei Levchenko (2004). "Trade and financial development", Policy Research Working Paper, Vol. 2, pp. 1-19.

Dong, Bin & Benno Torgler (2011). "Democracy, Property Rights, Income Equality, and Corruption", FEEM Working Paper, No. 8.2011, DOI: 10.2139/ssrn.1756816.

Dzansi, Jim (2013). "Impact of Remittances on Domestic Investment: the Role of Institutional and Financial Development", Global Review of Accounting and Finance, Vol. 4, No. 2, pp. 65-84.

Ghardallou, Wafa & Abdelkader Boudriga (2013). Financial Development and Democracy: Does the Institutional Quality Matter, Malaysia: 20^th IBIMA Conference.

Girma, Sourafel & Anja Shortland (2008). "The Political Economy of Financial Development", Oxford Economic Papers, Vol. 60, No. 4, pp. 567-596.

Haber, Stephen; North, Douglass & Barry Weingast (2007). "Political Institutions and Financial Development", Bloomington, Indiana: Stanford University Press.

Herger, Nils; Hodler, Roland & Michael Lobsiger (2007). "What Determines Financial Development? Culture, Institutions or Trade", Review of World Economics, Vol. 144, No. 3, pp. 558–587.

Huang, Yongfu (2010). "Political Institutions and Financial Development: An Empirical Study", Journal of World Development, Vol. 38, No. 12, pp. 1667–1677.

Khan, Asif; Kong, Dongmin; Xiang, Junyi, & Jian Zhang (2019). "Impact of Institutional Quality on Financial Development: Cross-Country Evidence based on Emerging and Growth-Leading Economies", Emerging Markets Finance and Trade, Vol. 56, No. 4, pp. 1-17.

Knack, Stephen & Philip Keefer (1997). "Institutions and Economic Performance: Cross Country Tests Using Alternative Institutional Measures", Economics and Politics, Vol. 7, No. 3, pp. 67-90.

La Porta, Rafael; Silanes, Florencio & Andrei Shleifer (2002). "Government ownership of banks", The Journal of Finance, Vol. 57, No. 1, pp. 265-301.

Law, Siong, & Azman Saini (2008). "The Quality of Institutions and Financial Development", the Quality of Institutions and Financial Development, Vol. 1, No. 12, pp. 1-18.

Le, Thai; Kim, Jungsuk & Minsoo Lee (2016). "Institutional quality, trade openness, and financial sector development in Asia: An empirical investigation", Emerging Markets Finance and Trade, Vol. 52, No. 5, pp. 1047-1059.

Marcelin, Isaac & Ike Mathu (2014). "Financial development, institutions and banks", International Review of Financial Analysi, Vol. 31, pp. 25-33.

Miletkov, Mihail & Babajide Wintoki (2012). "Financial development and the evolution of property rights and legal institutions", Emerging Markets Review, Vol. 13, pp. 650–673.

Rachdi, Houssem & Sami Mensi (2012). "Does institutions quality matter for financial development and economic growth nexus? Another look at the evidence from MENA countries", The Economic Research Forum, Vol. 2, No. 1, pp. 36–47.

Roe, Mark & Jordan Siegel (2011). "Political Instability: Effects on Financial Development, Roots in the Severity of Economic Inequality", Journal of Comparative Economics, Vol. 39, No. 3, pp. 279–309.

Shleifer, Andrei & Robert Vishny (1993). "Corruption", Quarterly Journal of Economics, Vol. 108, No. 3, pp. 599-617.

Siegle, Joseph; Weinstein, Michael & Morton Halperin (2004). "Why democracies excel", Foreign Affairs, Vol. 83, pp. 57–71.

Singh, Jan; Kpodar, Kangni & Dhaneshwar Ghura (2009). "Financial Deepening in the CFA Franc Zone: The Role of Institutions", IMF Working Paper, Washington: International Monetary Fund.

Yang, Benhua (2011). "Does Democracy Foster Financial Development? An Empirical Analysis", Economic Letters, Vol. 112, No. 3, pp. 262-265.

ارسال نظر در مورد این مقاله

نام و نام خانوادگی *

نام را وارد کنید.

پست الکترونیکی *

نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.

وابستگی سازمانی *

وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.

توضیحات *

توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)

شناسه امنیتی *