پویایی‌شناسی سیستم دریافت مالیات از املاک و مستغلات کلان‌شهر تبریز

حضرتی لیلان, منوچهر; بافنده زنده, علیرضا; عالی, صمد

doi:10.22096/esp.2021.129545.1361

پویایی‌شناسی سیستم دریافت مالیات از املاک و مستغلات کلان‌شهر تبریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

منوچهر حضرتی لیلان ¹

علیرضا بافنده زنده ²

صمد عالی ³

¹ دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، گروه مدیریت، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی،تبریز، ایران.

² دانشیار گروه مدیریت، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی،تبریز، ایران.

³ استادیار گروه مدیریت، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی،تبریز، ایران.

10.22096/esp.2021.129545.1361

چکیده

این مقاله به منظور مدل‌سازی تحقق مالیات بر درآمد املاک و مستغلات شهر تبریز و با تأکید بر روند فرآیند وصول مالیات انجام گرفته است. بر اساس ادبیات تحقیق متغیرهای «پرداخت مالیات»، «املاک و مستغلات»، «فرار مالیاتی»، «انگیزه سرمایه‌گذاری»، «رانت و سفته‌بازی املاک» و «تبلیغات در وصول مالیات» به‌عنوان متغیرهای کلیدی مؤثر در مدل مفهومی سیستم مالیات بر درآمد مستغلات و مشاغل در نظر گرفته شده‌اند. مطابق روش پویاییشناسی سیستم‌ها، تعامل و روابط بین متغیرها بر اساس نظر خبرگان و ادبیات مسئله، توسط نمودار نقشه‌های حالت-جریان نشان داده شد و در نهایت توسط نرم‌افزار ونسیم (Vensim) شبیه‌سازی گردید. نتایج نشان می‌دهند که تبلیغات تأثیر قابل توجهی بر میزان مالیات پرداخت شده توسط مشمولین مالیاتی داشته است. همچنین شفافیت مالیاتی، برای مؤدیان مشمول مالیات به کاهش میزان رانت موجب شده و در نهایت موجب کاهش فرار مالیاتی و وصول مالیات به موقع در بودجه برآورد شده منابع مستغلات و مشاغل واحد‌یابی شده؛ گردیده است. سناریوها نشان می‌دهند که کاهش نرخ مالیات در بازار مبادلات و معاملات مشاغل و در‌آمد اجاره مستغلات، شرکت‌های بزرگ و کسب‌وکارهایی که از پرداخت مالیات تأثیر زیادی می‌گیرند؛ باعث افزایش درآمدهای مالیاتی می‌گردند.

کلیدواژه‌ها

مالیات بر درآمد املاک و مستغلات

مالیات بر درآمد مشاغل

پویایی‌‌شناسی سیستم

رانت

سفته‌‌بازی

عنوان مقاله English

Modeling Dynamics System for Real Estate Income Tax in Tabriz Metropolis

نویسندگان English

Manouchehr Hazrati leilan ¹

Alireza Bafandeh zendeh ²

Samad Aali ³

¹ Ph.D. Student, Department of Management, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

² Associate professor, Department of Management, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

³ Assistant professor, Department of Management, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

چکیده English

The present study was conducted aiming to design a model for realization of real estate income tax in Tabriz city with due attention to the procedure of tax collection. For the complexity of the issue system dynamics was selected as the appropriate methodology for modeling. According to the mentioned methodology at first the boundary of the model was investigated. At this stage the key variables were identified including “tax payment”, “real estate”, “tax evasion”, “investment motivation”, “economic rent and speculation in properties”, and “advertisement for tax collection”. At the second stage the interaction among research variables dynamic hypothesis of the study was illustrated using subsystem, casual- loop diagrams and stock- flow map. At the third stage benefiting from related literature and expertise opinion, causality relations were defined in the form of mathematical functions and the model was simulated in Vensim software. After testing the model, applicable scenarios were assessed. The results showed that informing related affairs to tax returns had great effect on paid tax by taxable entities. Tax transparency at the face of taxpayers contributed to reduction in economic rent and tax evasion. Also, analysis of the scenarios showed that in spite of current policies, tax rate reduction through self-declaration increased and resulted in increasing tax revenues.

کلیدواژه‌ها English

Real Estate Income Tax

Income Tax Jobs

System Dynamics

Economic Rent

Speculation

. فارسی
- استرمن، جان.د (1393)، پویایی‌شناسی کسبوکار: تفکر سیستمی و مدل‌سازی برای جهانی پیچیده، ترجمه کورش برارپور، مرضیه امامی، پریسا موسوی اهرنجانی، بنفشه بهزاد، لاله رضایی عدل و حسن فغانی، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.
- ایزدخواستی، حجت (1398)، «تحلیل اثرات مالیات در بخش املاک و مسکن و برآورد ظرفیت بالقوه آن در ایران»، مجله علمی-پژوهشی سازمان امور مالیاتی، شماره 41، دوره 27، صص 73-103.
- ایزدخواستی، حجت و عباس عرب مازار (1396)، «تحلیل مالیات بر رانت زمین و بازدهی سرمایه مسکونی: رویکرد تعادل عمومی»، فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسیهای اقتصادی سابق)، شماره 3، دوره 14، صص 25-1.
- جلالی، امین (1396)، اصلاح نظام مالیاتی با امکانسنجی وضع مالیات بر درآمد اجاره مسکن در ایران: رویکرد رشد نئوکلاسیکی، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
- حمیدیزاده، غلامرضا (1379)، روش تحقیق با رویکرد پایان‌نامهنویسی، چاپ اول، تهران: انتشارات بازتاب.
- دادخواه، هادی؛ بخشی دستجردی، رسول و علی مروتی شریفآبادی (1393)، «مدل‌سازی سیستم پویای مالیات بر ارزش زمین در اقتصاد ایران»، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 108، دوره 49، صص 499-522.‏
- سازمان امور مالیاتی استان آذربایجان شرقی (1396)، پایگاه داده‌های فن‌آوری اطلاعات سازمان امور مالیاتی استان آذربایجان‌ شرقی (1396-1393).
- سازمان امور مالیاتی کشور (1394)، سیاست‌گذاری مالیاتی (نرخ‌ها و پایه‌های مالیاتی) معاونت پژوهش، برنامه‌ریزی و امور بین‌الملل، دفتر پژوهش و برنامه‌ریزی.
- سازمان امور مالیاتی کشور (1394)، ظرفیت‌های مالیاتی اقتصاد ایران، چالش‌ها و راهکارهای توسعه‌ای آن (با تأکید بر رویکرد اقتصاد مقاومتی)، معاونت پژوهش، برنامه‌ریزی و امور بین‌الملل، دفتر پژوهش و برنامه‌ریزی.
- علامه حائری، فریدالدین؛ هرتمنی، امیر و آرمان بهراد (1393)، «تاثیر تبلیغات بر تمکین مودیان مالیاتی (مطالعه موردی مشمولان بند (ج))»، نشریه پژوهشنامه مالیات، پیاپی70، دوره22، صص 20-53.
- قانون مالیات‌های مستقیم ایران (1381)، انتشارات دانشکده امور اقتصادی، شماره 26، مصوب 27/11/1380.
- کالیز، جان و فیلیپ جونز (1388)، مالیه عمومی و انتخاب عمومی، ترجمه الیاس نادران، آرش اسلامی و علی چشمی، جلد اول، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.
- محمودی، وحیده؛ امامدوست، مصطفی و پژمان شعبانپورفرد (1395)، «بررسی نقش املاک و مستغلات در سبد دارایی سرمایهگذاران در ایران»، فصلنامه پژوهشها و سیاستهای اقتصاد ایران، شماره ۸۰ ، دوره 27، صص ۲۴۱-۲۶۱.
- مداح، مجید و ندا سمیعی (1396)، اثر شوکهای مالی و پولی بر عملکرد سیستم مالیاتی ایران در راستای تعیین نرخهای بهینه مالیات بر مصرف و مالیات بر حقوق و دستمزد، پایان‌نامه دکتری، تهران: دانشگاه تهران.
- مداح، مجید؛ ابونوری، اسمعیل؛ شفیعی نیکآبادی، محسن و ندا سمیعی (1395)، «نرخهای بهینه مالیاتی در شرایط رانتجویی مالیاتی با استفاده از الگوریتم ژنتیک»، پژوهشنامه مالیات، شماره 32، دوره 24، صص 32 .
- نصر اصفهانی، رضا؛ شهیدی، آمنه و الهام مؤمنی (1390)، «مالیات بر املاک منبع مناسب برای تأمین مالی بخش عمومی شهری در ایران (مطالعه موردی شهرداری اصفهان)»، دو فصلنامه مدیریت شهری ، شماره ویژه نامه، دوره 9، صص 183-201.
2. لاتین
- Alabado, Roberto P. (2005). "Managing Vacant Lands Within Central Business Districts: Implications of Implementing Idle Land Taxation", Banwa, Vol. 2, No. 1, pp. 63-85.
- Alm, James & Jorge Martínez (2004). "Culture Differences and Tax Morale in the United States and Europe", Journal of Economic Psychology, Vol. 27, No. 2, pp. 224-246.
- Aregger, Nicole; Martin Brown & Enzo Rossi (2013). "Transaction Taxes, Capital Gains and House Prices", Swiss National Bank Working Papers, pp. 54-98.
- Bogataj, David; Diego Ross McDonnell & Marija Bogataj (2016). "Management, Financing and Taxation of Housing Stock in the Shrinking Cities of Aging Societies", Journal of Production Economics, Vol. 181, pp. 2-13.
- Branham, Elizabeth (2009). "Closing the Tax Gap: Encouraging Voluntary Compliance through Mass-Media Publication of HighProfile Tax Issues", Hastings Law Journal, Vol. 60, Issue. 6, pp. 1507-1533.
- Eyraud, Luc (2014). "Reforming Capital Taxation in Italy", International Monetary Fund, 14/6, pp. 1-25.
- Geungu Yu, Jackson (2003). "The Impact of Dividend Tax Cut on Stocks In The Dow", Journal of Economic and Finance, Vol. 12, No. 1, pp. 34-40.
- George, Henry Jr. (1881). Progress and Poverty, London: Cambridge University Press.
- Hughes, Mark Alan (2007), "Why So Little Georgism in America?: Using the Pensylvania Case Files to Understand the Slow, Uneven Progress of Land Value Taxation", Lincoln Institute of Land Policy, pp. 1-63.
- Iqbal, Nasir & Vence Daly (2013). "Rent Seeking Opportunities and Economic Growth in Transitional Economies", Working Papers, Vol. 87, pp. 91-148.
- Kay, John Anderson; John Alexander Kay & Mervyn A. King (1990). The British Tax System, Oxford: Clarendon Press.
- McClucksey, William J. & Riel C.D. Franzsen (2005). Land Value Taxation: An Applied Analysis, United Kingdom: Routledge Taylor & Francis Group.
- Oberholzer, R; de Kock., D. & K.M. Walker (2008). "Routes of persuasion utilised in the advertising appeals of the South African Revenue Service among taxpayers in South Africa", Southern African Business Review, Vol. 12, No. 2, pp. 23-48.
- Rosal, Ignacio Del (2011). "The Empirical Measurement of Rent-Seeking Costs", Journal of Economic Surveys, Vol. 25, No. 2, pp. 298-325.
- Shi, Tian & Roderic Gill (2005). "Developing effective policies for the sustainable development of ecological agriculture in China: the case study of Jinshan County with a systems dynamics model", Ecological Economics, Vol. 53, No. 2, pp. 223-246.
- Schneider, Friedrich & Dominik H. Enste (2000). "Shadow Economies: Size, causes, and consequences", Journal of Economic Literature, Vol. 33, No. 1, pp. 77-114.
- Sterman, John D. (2000). Business Dynamics: Systems Thinking and Modeling for A Complex World, Boston: McGraw-Hill publication.
- Tajani, Francesco; Pierluigi Morano; Carmelo Maria Torre & Felicia Di Liddo (2017). "An Analysis of the Influence of Property Tax on Housing Prices in the Apulia Region (Italy)", Buildings, Vol. 7, No. 3, pp. 1-67.