بررسی رابطه تورم و نرخ ارز با در نظر گرفتن شاخص فشار بازار ارز و درجه مداخله بانک مرکزی

هاشمی, فواد; حسینی, سید شمس الدین; هژبر کیانی, کامبیز; فرزین, محمد رضا

doi:10.22096/esp.2021.128880.1353

بررسی رابطه تورم و نرخ ارز با در نظر گرفتن شاخص فشار بازار ارز و درجه مداخله بانک مرکزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فواد هاشمی ¹

سید شمس الدین حسینی ²

کامبیز هژبر کیانی ³

محمد رضا فرزین ⁴

¹ دانشجوی دکتری رشته اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

² دانشیار رشته اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی ، تهران، ایران.

³ استاد رشته اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

⁴ دانشیار رشته اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

10.22096/esp.2021.128880.1353

چکیده

مقاله حاضر به بررسی رابطه تورم و نرخ ارز با در نظر گرفتن شاخص فشار بازار ارز و درجه مداخله بانک مرکزی در اقتصاد ایران با استفاده از مدل ویلمارک (Weymark, 1995) و مدل خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR) بر اساس داده‌های فصلی برای سال‌های 1370-1397 میپردازد. بر اساس نتایج تخمین مدل ویلمارک (Weymark, 1995)، بازار ارز ایران در 91 فصل از 111 فصل، افزایش فشار در بازار ارز را به منظور جلوگیری از کاهش ارزش ریال تجربه نموده است. همچنین طبق نتایج تخمین مدل SVAR یک تکانه وارده از ناحیه درآمد نفت، یک تکانه وارده از ناحیه فشار بازارارز و یک تکانه وارده از ناحیه مداخله بانک مرکزی، به ترتیب باعث افزایش 26، 28 و 56 درصدی تورم در کشور شده است. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که با افزایش تکانه در درآمدهای ارزی دولت، رشد ذخایر ارزی بانک مرکزی کاهش می‌یابد. به بیان دیگر دولت مقدار کمتری ارز خارجی را به منظور مبادله با ریال به بانک مرکزی ارائه میدهد و بانک مرکزی مجبور است برای جلوگیری از حمله سوداگران، میزان مداخله خود را برای کاهش نرخ تورم در بازار ارز افزایش دهد. همچنین محاسبه شاخص فشار بازار ارز حاکی از آن است که بالاترین اعداد به دست آمده برای این شاخص مربوط به زمانی است که شکاف بین نرخ ارز آزاد با نرخ ارز رسمی زیاد شده است.

کلیدواژه‌ها

تورم

نرخ ‌ارز

مداخله بانک مرکزی

مدل خودرگرسیون‌ برداری ‌ساختاری (SVAR)

عنوان مقاله English

Investigating the Relationship between Inflation and Exchange Rate by Considering the Foreign Exchange Market Pressure Index and the Degree of Intervention of the Central Bank

نویسندگان English

Foad Hashemi ¹

Seyyed Shamseddin Hosseini ²

Kambiz Hozhabr Kiani ³

Mohammad Reza Farzin ⁴

¹ PhD student in Economics, Department of Economics, Faculty of Management and Economics, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

² Associate Professor of Economics, Department of Economics, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.

³ Professor of Economics, Department of Economics, Faculty of Economic and Political Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

⁴ Associate Professor of Economics, Department of Economics, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.

چکیده English

The present article examines the relationship between inflation and exchange rate by considering the foreign exchange market pressure index and the degree of central bank's intervention in Iran's economy using Weymark model (1995) and SVAR structural self-regression model based on seasonal data for the years 1370-1397. Based on the results of estimating the Weymark model (1995), Iran's foreign exchange market has experienced an increase in pressure in the foreign exchange market in 91 out of 111 chapters in order to prevent the devaluation of the rial. Also, according to the results of SVAR model estimation, a shock from the oil revenue, a shock from the foreign exchange market pressure and a shock from the central bank's intervention have caused an increase of 26%, 28% and 56% increase in inflation in the country, respectively. It can be concluded that as the impulse in government foreign exchange earnings increases, the growth of the central bank's foreign exchange reserves will decrease. the central bank is forced to step up its intervention to reduce inflation in the foreign exchange market to prevent traders from attacking. Also, the calculation of the foreign exchange market pressure index indicates that the highest numbers obtained for this index are related to the time when the gap between the free exchange rate and the official exchange rate has increased.

کلیدواژه‌ها English

Inflation

Exchange Rate

Central Bank Intervention

SVAR model

. فارسی
- امراللهی، الهام؛ ابطحی، سیدیحیی و طاهره علی حیدری بیوکی (1398)، «تحلیل رفتار فشار بازار ارز در اقتصاد ایران: رویکرد مدل خودرگرسیونبرداری آستانه ای TVAR »، نشریه علمی سیاستگذاری اقتصادی، شماره21، دوره 11، صص 1-24.
- امیری، حسین؛ صالحی کمرودی، محسن و مهناز پاسبان (1399)، «ارتباط متغیرهای نرخ تورم، نرخ ارز و نرخ سود بانکی با رشد اقتصادی در قالب مدل Panel VAR شواهدی از کشورهای مسلمان»، پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، شماره 40، دوره 10، صص 93-108.
- سپهوند، احسان؛ نیرومند، روح الله و محمدرضا زارع مهرجردی (1393)، «تعیین عوامل مؤثر بر نرخ ارز در ایران»،کنفرانس بین المللی اقتصاد، حسابداری، مدیریت و علوم اجتماعی، کشور لهستان: دانشگاه Szczecin، https://civilica.com/doc/367262/.
- شجری، هوشنگ؛ طیبی، سید کمیل و عبدالمجید جلائی (1385)، «عبور نرخ ارز و رابطه آن با سیاستهای پولی و درجه باز بودن اقتصاد در ایران به روش سیستمهای فازی عصبی»، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی ایران، شماره 26، صص 179-153.
- طباطبایی ‌نسب، زهره و زهرا افشاری (1391)، «برآورد میزان مداخله مستقیم بانک مرکزی ایران با رویکرد فشار بازار ارز»، پژوهشها و سیاستهای اقتصادی، شماره 64، دوره 20، صص 87-114.
- عزیزی، زهرا (1397)، «بررسی عدم ثبات ضرایب در تابع واکنش مداخلات ارزی در اقتصاد ایران»، فصلنامه پژوهشها و سیاستهای اقتصادی، شماره 85، دوره 26، صص ۲۷۱-۳۰۰.
2. لاتین
- Adams, Dale W. & Robert C.Vogel (1986). "Rural financial markets in low-income countries: Recent controversies and lessons", World Development, Vol. 14, Issue. 4, pp. 477-487.
- Apergis, N. & Eleftheriou, S. (2002). "Measuring Exchange Market Pressure and the Degree of Exchange Market Intervention for the Greek Drachma", International Economic Journal, Vol. 16, Issue. 3, pp. 135-145.
- Blanchard, Olivier & Danny, Quah (1989). "The Dynamic Effects of Aggregate Demand and Supply Disturbances", The American Economic Review, Vol. 79, No. 4, pp. 655-673.
- Dornbusch Rudiger (1982). "Exchange Rate Economics: Where Do We Stand?", International Economics Policies and their Theoretical Foundations, A Source Book, pp. 557-599.
- Dzupire, N.C. (2020), "Modeling the Co-Movement of Inflation and Exchange Rate", Chancellor College, University of Malawi, 2020030465 (doi:10.20944/preprints202003.0465.v1).
- Giannini, Carlo & Amisano Gianni (1992). Topics in Structural VAR Econometrics, Germany, Springer: Verlag Berlin Heidelberg.
- Guillermo, A. Calvo (1994). "Targeting the Real Exchange Rate: Theory and Evidence", Journal of Development Economics, Vol. 47, No. 1, pp. 97-133.
- Krugman, Paul (1979). "A Model of Balance-of-Payments Crises", Journal of Money, Credit and Banking, 11, No. 3, pp. 311-325.
- Ripoll, Marla (2004). "Real Exchange Rate Targeting, Macroeconomic Performance, and Sectoral Income Distribution in developing Countries", Journal of Trade & Economic Development, Vol. 14, Issue. 2, pp. 167-196.
- Şen Hüseyin, Ayşe Kaya, Savaş Kaptan & Metehan Cömert (2019). "Interest rates, inflation, and exchange rates in fragile EMEs: A fresh look at the long-run interrelationships", The Journal of International Trade & Economic Development an International and Comparative Review, Vol. 29, Issue. 3, pp. 289-318.
- Sims, C.A (1986). "Are Forecasting Model Usable for Policy Analysis?", Federal Reserve Bank Of Minneapolis, Quarterly Review, Vol. 10, No.1, pp. 2-16.
- Spolander, Mikko (1999). "Measuring exchange market pressure and central bank intervention", Bank of Finland studies 1999, No. 17, pp. 118.
- Weymark, Diana.N (1995). "Estimating exchange market pressure and the degree of exchange market intervention for Canada", Journal of International Economics, Vol. 39, Issues. 3–4, pp. 273-295.