نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حسابداری دانشگاه مازندران

2 کارشناس ارشد حسابداری دانشگاه پیام نور قزوین

چکیده

ظهور شرکت‌های سهامی بزرگ در قرن هجدهم میلادی و تفکیک مالکیت از مدیریت، منجر به طرح مدل‌های ارزیابی عملکرد گردید. در راستای طرح مدل‌های مذکور، معیارهای ارزیابی حسابداری و اقتصادی، نقش بسزایی را ایفا می‌کنند، اما انتخاب معیاری مناسب از بین آنها موضوعی است که تحقیقات زیادی را در ادبیات مالی موجب شده است. هدف اصلی این مقاله بررسی رابطه بین ارزش افزوده اقتصادی به عنوان یک معیار ارزیابی عملکرد اقتصادی و چند معیار ارزیابی عملکرد حسابداری شامل بازده هر سهم، نرخ بازده حقوق صاحبان سهام، نرخ بازده دارایی‌ها، جریان‌های نقدی عملیاتی، ارزش بازار شرکت و سود هر سهم در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد. در راستای این هدف، تعداد 51 شرکت از بین جامعة آماری که اطلاعات مورد نیاز برای دورة پنج سالة مورد تحقیق (82-78) در مورد آنها قابل دسترسی بود، انتخاب گردید. سپس اطلاعات مربوط به 6 متغیر مستقل مورد مطالعه قرار گرفت. ارزش افزوده اقتصادی نیز به عنوان متغیر وابسته محاسبه گردید. به منظور آزمون فرضیه‌ها از تکنیک آماری رگرسیون چند متغیره بهره گرفته شد. آزمون معنی‌دار بودن الگوها با استفاده از آماره‌های t وF صورت گرفت.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Survey of the Relationship between Accounting Measures of Assessment and Economic Value Added in Tehran Stock Exchange

نویسندگان [English]

  • Amir Rasaeian 1
  • Jafar Asghari 2

1 Master of Accounting, Mazandaran University

2 Master of Accounting, Payame Noor University of Qazvin

چکیده [English]

Emerge of big companies in 18 century, and separation between ownership and management ، leads to design of the models of assessment. Accounting and Economic measures are very important in direction of designing the models mentioned above, but selecting one of them is the subject that leads to many researches in financial literature. The main goal of this paper is to survey the relationship between EVA as an economic measure of performance assessment and Stock Return, ROE, ROA, CFO MV and EPS as accounting measures of performance in Tehran Stock Exchange. Therefore 51 firms that their necessary information for a five years period was available are selected. Then information about 6 independent variables is studied and EVA was measured as the dependent variable. Multivariate regression technique was used to examine the hypotheses. The significance of the models was tested according to t-test and F-test.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Performance Measurement
  • Economic value added
  • Stock return
  • Return on Equities
  • Return on Assets

منابع

الف - فارسی

1 ـ       احمدپور، احمد و محمود یحیی‌زاده‌فر، مدیریت مالی، جلد اول، انتشارات دانشگاه مازندران، 1383.

2 ـ        انواری رستمی، علی اصغر، رضا تهرانی، حسن سراجی، بررسی ارتباط ارزش افزوده اقتصادی، سود قبل از بهره و مالیات، جریان‌های نقدی فعالیت‌های عملیاتی با ارزش بازار سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 1383، شماره37.

3 ـ        ایزدی نیا، ناصر، ارزشیابی واحدهای تجاری با استفاده از مدل‌های EVA و FCF (جریان‌های نقدی آزاد) و تعیین شکاف قیمت و ارزش سهام، پایان نامه دکتری حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، 1382.

4 ـ       پژویان، جمشید، اصول علم اقتصاد 1، انتشارات درسنامه، 1381.

5 ـ       تقوی، مهدی، مدیریت مالی 1، انتشارات درسنامه، 1381.

6 ـ       جلیلی، ‌محمد، کاربرد اطلاعاتی ارزش افزوده اقتصادی در ارزیابی عملکرد مالی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق(ع)، دانشکده معارف اسلامی مدیریت، 1380.

7 ـ       جهانخانی، علی و اصغر سجادی، کاربرد مفهوم ارزش افزوده اقتصادی در تصمیمات مالی، تحقیقات مالی، 1374، شماره 5 و6، صفحه 69.

8 ـ       حنیفه، ‌مسعود، بررسی نقش ارزش افزوده اقتصادی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس تهران به قیمت بازار آنها، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد تهران مرکزی، 1375.

9 ـ       رضایی، غلامرضا، تأثیر وجود رابطه همبستگی بین EVA و ROE در ارزیابی عملکرد شرکت‌های صنعت وسایط نقلیه بورس اوراق بهادار تهران»‌، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، 1380.

10 ـ    شریعت، سید محمد تقی، بررسی ارتباط مابین ارزش افزوده اقتصادی و سود حسابداری در شرکت‌های صنعت خودروسازی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1379-1374، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 1382.

11 ـ    شهریاری، ‌علی اکبر، بررسی محتوای اطلاعاتی ارزش افزوده در مقایسه با سود و وجه نقد حاصل از عملیات، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد تهران مرکزی، 1381.

12 ـ     شیرین بخش، شمس اله و حسن خونساری، زهرا، کاربرد Eviews در اقتصادسنجی، چاپ اول، پژوهشکده امور اقتصادی، 1384.

13 ـ    صالحی، عبدالعلی، تاثیر وجود همبستگی بین Q ساده توبین و سایر نسخه­های Q در ارزیابی عملکرد شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی، 1380.

14 ـ    صدیقی، روح اله، بررسی وجود رابطه همبستگی بین EVA و EPS در ارزیابی عملکرد شرکت‌ها، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، 1382.

15 ـ    عالی پور، محمدرضا، بررسی رابطه همبستگی بین اندازه شرکت و عملکرد مرتبط با EVA در شرکت‌های فعال در صنعت سیمان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، 1382.

16 ـ    عبداللهی نژاد، ‌هادی، رابطه نسبت‌های مالی تعهدی و نسبت‌های مبتنی بر جریان‌های نقدی، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، انتشارات دانشگاه تهران، 1376، شماره‌های 20 و21.

17 ـ    فتح اللهی، افشین، بررسی رابطه بین ارزش افزوده اقتصادی و بازده واقعی سهام در شرکت‌های گروه وسائط نقلیه پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه تهران، 1383.

18 ـ     کاوسی، علیرضا، ارتباط بین نسبت Q توبین و ارزش افزوده اقتصادی (EVA) در شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، 1382.

19 ـ     نظریه، زهرا، ارزیابی رابطه بین سود هر سهم و ارزش افزوده اقتصادی در شرکت‌های محصولات کانی غیر فلزی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، 1379.

20 ـ    نوروش، ایرج، مشایخی، بیتا، سودمندی ارزش افزوده در پیش بینی سود حسابداری شرکت‌های تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های81-1375، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 1383، شماره 36، صص108-95.

ب- لاتین

21 ـ    Breely، -Myers، Marcus، Fundamental of Corporate Finance، Mc Grow Hill، 2001.

22 ـ   De Medeiros، Otavio R، 2005. EmpiricalEvidence on the RelationshipBetweenEVA and StockReturns in Brazilian Firms، available at ssrn. com، id=701421.

23 ـ   HALL، John H، Dissecting EVA: The Value Drivers determine the shareholder value of industrial companies، 2001. www. ssrn. Com

24 ـ   Maximizing shareholder value: understanding economic value added، www/sternstewart/com

25 ـ   Marcos Ampllero and etal،Solving the Measurement Dilemma، strategic performance management series، 1998، edition 2

26 ـ   Peixoto، X، EVA: Application to Portuguese Public Companies، working paper(University of Moderna de porlo)، 1999.

27 ـ   Sipra، Naim، Mutual Fund Performance in Pakistan، 1965-2004، CMER Working Paper No. 06-45، available at http//ravi. lums. edu. pk/cmer.

28 ـ   Sparling. D and Turvey. C، Further thoughts on the relationship between Economic Value Added and stock market performance، Agribusiness، Volume 19، Issue 2، 2003، Pages 255 – 267.

29 ـ  Stewart، G/Bennet، The quest for value، Harper/ Collins Publisher، inc، 1997

30 ـ  Wet، J، EVA versus traditional accounting measures of performance as drivers of shareholder value – A comparative analysis،Meditari Accountancy Research Vol. 13، 2005, No. 2، 1-16.