دوفصلنامۀ علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی

دوفصلنامۀ علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی

تحلیـل شکل‌گیـری همگرایـی اقتصـادی در منطقه خاورمیانه و شمال‌آفریقا: یافته‌های جدید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
امید رنجبر 1
زهرا(میلا) علمی 2
1 کارشناس ارشد علوم اقتصادی از دانشگاه مازندران
2 استادیار اقتصاد دانشگاه مازندران
چکیده
فرضیه همگرایی، به رشد سریعتر درآمد سرانه کشورهای فقیر نسبت به کشورهای غنی و کاهش نابرابری درآمد بین کشورها، طی فرایند انتقال اشاره دارد. شکل‌گیری همگرایی در بین کشورها، اشکال گوناگونی دارد، که یکی از آن‌ها، همگرایی باشگاهی است. روند درآمد سرانه کشورهای منطقه منا به گونه‌ای است که به نظر می‌رسد، در بین این کشورها، همگرایی باشگاهی در حال شکل‌گیری است. از این رو هدف این مقاله، بررسی شکل‌گیری همگرایی باشگاهی بین کشورهای این منطقه در دوره (2003-1970) میلادی است. برای این تحقیق، از داده‌های تلفیقی و سری زمانی کشورهای منا در دوره مورد نظر و مدل همگرایی بتا و مدل توزیعی یا همگرایی سیگما استفاده شده است. نتیجه محاسبه واریانس مقطعی در مدل همگرایی سیگما، حاکی از کاهش نابرابری درآمد سرانه در منطقه، طی دوره بررسی (2003-1970) است، هر چند که این کاهش، روند یکنواختی نداشته است. به گونه‌ای که از اواخر دهه 1980 به بعد، نابرابری درآمد سرانه بین کشورهای منطقه رو به افزایش گذاشته است. همچنین، تخمین ضریب متغیر موهومی آستانه (متغیر جدا کننده کشورها به دو گروه درآمدی بالا و پایین میانگین مقطعی) در مدل همگرایی بتا، جدایی در درآمد سرانه کشورهای منطقه، در قالب دو گروه درآمدی را تأیید می‌کند. بنابراین دو نتیجه، پیش‌بینی شکل‌گیری همگرایی باشگاهی در منطقه منا را نمی‌توان رد نمود.
تخمین بهره‌وری کل عوامل (TFP) کشورهای منطقه، با روش داده‌های پانلی، برای دهه‌های 1970، 1980 و 1990 نیز نشان می‌دهد، TFP های تخمینی در حال جدایی حول دو گروه هستند. از این رو، بر اساس کواه (2000)، می‌توان اظهار نمود یکی از دلایل اصلی شکل‌گیری همگرایی باشگاهی در منطقه، جدایی در بهره‌وری کل عوامل (TFP) آن‌ها است.
کلیدواژه‌ها
مدل رشد نئوکلاسیک سولو - سوان
فرضیه همگرایی باشگاهی
منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا
داده‌های پانلی

عنوان مقاله English

Economic Convergence Within the MENA Countries: New Findings

نویسندگان English

Omid Ranjbar 1
Zahra (Mila) Elmi 2
1 Master of Economics from Mazandaran University
2 Assistant Professor of Economics, Mazandaran University
چکیده English

This article is not included in your organization's subscription. However, you may be able to access this article under your organization's agreement with Elsevier.
Convergence hypothesis implies that the per capita income growth rate of poor countries is higher than the rich countries. Therefore, income inequality will be decreased in transition process.
This article aims at testing the club convergence hypothesis in MENA region during 1970-2003. We use b  convergence and s convergence (or distributed) models.
Our estimation results show that the income inequality decreased during 1970-2003. Even though such decreasing was not evenly distributed. Also, in estimating b  convergence model, the coefficient of threshold dummy variable shows that per capita income in MENA region is separated in to two groups. Therefore, the club convergence hypothesis is not rejected in MENA countries.
By using panel data method, we estimate TFP in MENA region for decades of 1970,s, 1980,s and 1990,s. The results show two income groups appear in MENA. As Quah, TFP separating is one of the most important club convergences.

کلیدواژه‌ها English

Solow-Swan Neoclassical Economic Growth
Convergence Hypothesis
Club Convergence Hypothesis
Middle East and North Africa
Panel Data

منابع

الف- فارسی

1-       اکبری، نعمت الله، مؤیدفر، شکوفه، «بررسی همگرایی درآمد سرانه بین استان‌های کشور با یک رهیافت اقتصادسنجی فضایی»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، شماره13، 1383.
2-       رحمانی، تیمور، عسگری، حشمت الله، «بررسی نقش سیاست‌های دولت در همگرایی منطقه‌ای دراستان‌های ایران با بکارگیری روند سپرده‌های دیداری »، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره69، 1384.
3-       فروغی پور، الهام، «بررسی همگرایی سیگما وبتا (مطلق) بین کشورهای عضو اوپک»، فصلنامه پژوهش‌های بازرگانی، شماره39، 1385.

ب- لاتین

4-       Barro, R.J., Sala-I-Martin, X, “Convergence across States and Regions,” Brookings Papers, 1991, vol.1, pp: 107–82.
5-       Barro, Robert J. and Xavier Sala-i-Martin, “regional growth and migration: a japan-unitd states comparison”, journal of the Japanese and international economics , 1992b, vol. 6, pp: 312-346.
6-       Barro, Robert J. and Xavier Sala-I-Martin, “Economic Growth”, McGraw Hill, New York, 2004.
7-       Baumol, William J., “Productivity Growth, Convergence and Welfare: What the Long Run Data Show?” American Economic Review, (1986), LXXVI, pp:1072-85.
8-       Caselli, F., G. Esquivel and F. Lefort., “Reopening the Convergence debate: a new look at cross-country growth empirics,” Journal of Economic Growth, 1996, vol.1, pp: 363-389.
9-       Chiquiar, D., “Why Mexico’s regional income convergence broke down,” Journal of Development Economics, 2005, vol. 77, pp: 257– 275
10-    Islam, N., "Productivity dynamics in a large sample of countries: a panel study", Review of Income and Wealth, 2003a, vol. 49, pp: 247–72.
11-    Islam, N., “What Have we learnt from the convergence debate?” journal of economic surveys, 2003, vol. 17, pp: 309-362.
12-    Kuper, G. H., “Relative Convergence and Cross-Section Dynamics: A New Approach to Convergence,” kwantitatieve Methoden, 1996, vol. 17, pp: 55-68.
13-    Mankiw, N. G., Romer, D., and D. Weil, “A contribution to the Empirics of Economic Growth,” Quarterly Journal of Economics, 1992, CVII, pp: 407-37.
14-    Quah D., “Galton’s Fallacy and Tests of the Convergence Hypothesis,” Scandinavian Journal of Economics, 1993a, 95, 4, pp: 427-443.
15-    Rassekh, F., “The convergence hypothesis: History, theory and evidence”, Open Economies Review, 1998, vol. 9, pp: 85–105.
16-    Romer, P., “Origins of Endogeneous Growth,” Journal of Economic, (1994).
17-    Perspectives, 1994, 8(1), 3-22.
18-     Romer, David , “Advanced Macroeconomics”, McGraw-Hill, New York, 2002.
19-    Solow, R.M,“perspective on growth theory”, Journal of economic perspectives, 8, 1994, 45-54
20-    WWW. PENN WORLD TABLE.COM
 
 
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.