موانع ساختاری سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران با استفاده از روش PCA و ARDL

الهیاری, رضا; یوسفی شیخ رباط, محمدرضا; الهی, ناصر

doi:10.22096/esp.2020.120048.1287

موانع ساختاری سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران با استفاده از روش PCA و ARDL

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رضا الهیاری ¹

محمدرضا یوسفی شیخ رباط ²

ناصر الهی ²

¹ دانشجوی دکتری، دپارتمان اقتصاد، دانشگاه مفید قم.

² دانشیار، دپارتمان اقتصاد، دانشگاه مفید، قم، ایران.

10.22096/esp.2020.120048.1287

چکیده

هدف مطالعه حاضر بررسی موانع ساختاری در جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران بوده است. برای این منظور از روش خودهمبسته با وقفه‌های توزیعی (ARDL) استفاده شد. دوره زمانی مطالعه حاضر بر اساس فراوانی سالیانه در بازه 1396 ـ 1338 قرار داشته است. استخراج مؤلفه‌های مورد استفاده در این مطالعه از روش تحلیل مؤلفه‌های اساسی (PCA) انجام شده است. مؤلفه‌های مورد استفاده در این مطالعه شامل کیفیت نهادی و حکمرانی خوب، توسعه اقتصادی و سرمایه انسانی، دستمزد، آزادسازی اقتصادی، درجه باز بودن اقتصاد، نرخ ارز و نرخ بهره بود. نتایج به دست آمده بیانگر این موضوع بود که شاخص‌های حکمرانی تأثیر معناداری بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی داشته است. در بین متغیرهای اقتصادی نرخ ارز و نرخ بهره جهانی مهم‌ترین و بیشترین تأثیرگذاری را بر جذب سرمایه‌گذاری در کشور داشته است. همچنین نتایج حاصله از مدل تصحیح خطا بیانگر سرعت 68 درصدی تعدیل خطا در حرکت به سمت تعادل بلندمدت بوده است.

کلیدواژه‌ها

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی

موانع ساختاری

راهکارهای بهبود سرمایه‌گذاری

تحلیل مؤلفه‌های اساسی (PCA)

عنوان مقاله English

Structural Barriers to Foreign Direct Investment in Iran Using PCA and ARDL Methods

نویسندگان English

Reza Allahyari ¹

MohammadReza Yousefi Sheikhrobat ²

Naser Elahi ²

¹ PhD student, Department of Economics, Mofid University, Qom.

² Associate Professor, Department of Economics, Mofid University, Qom, Iran.

چکیده English

The purpose of this study was to investigate the structural barriers to attracting foreign direct investment in Iran. For this purpose, the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) method was used. The time period of this study was based on annual frequency in 1396-1386. The purpose of foreign investment in the country is to promote economic growth and development, increase job opportunities, obtain and develop technology and management skills, improve product quality, and increase the country's export potential. Investment has a multiplier effect, too, in an economy whose potential and capacity are increased through increasing economic growth in the short - term and following increasing the production and profitability of firms, the tendency of businesses to grow and thus increasing the employment resulting from new investments, increasing households ' incomes and more consumption. To extract the components used in this study was done using principal component analysis method (pca). The components used in this study included institutional quality and good governance, economic development and human capital, wages, economic liberalization, rate of openness.

کلیدواژه‌ها English

Foreign Direct Investment

Structural Barriers

Investment Improvement Strategies

Principal Component Analysis (PCA)

الف) کتب و مقالات

1. فارسی
- آبگون، ساناز؛ سلیمانی، حسین و سلیمیان، حسین (۱۳۹۶)، «عوامل مؤثر بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی»،اولین همایش حسابداری،مدیریت و اقتصاد با رویکرد پویایی اقتصاد ملی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر.
- جعفری، مصطفی؛ معماریان، عرفان و مالجو، سیده ساره (۱۳۹۶)، «تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی در کشورهای عضو اوپک»،کنفرانس بین‌المللی چالش‌ها و راهکارهای مدیریت و توسعه اقتصادی، پژوهشکده مدیریت و توسعه پژوهشگاه فرهنگ و هنر.
- زمردیان، غلامرضا؛ حنیفی، فرهاد و محبوبی، بابک (1397)، «بررسی میزان تأثیرپذیری سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از توسعه بازار پولی و مالی در اقتصاد ایران»، فصلنامـه علمی پژوهشی دانش سرمایه گـذاری، شماره 25، دوره 7 ، صص 244 ـ 223 .
- میرزاپورباباجان، اکبر و کرمی، ندا (۱۳۹۶)، «بررسی ارتباط بین سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و سرمایه‌گذاری در سبد مالی در ایران و کشورهای منتخب»، پنجمین کنفرانس بین المللی اقتصاد،مدیریت،حسابداری با رویکرد ارزش آفرینی، شیراز: موسسه آموزشی مدیران خبره نارون.
- میرشاهی، سعید (1387)، «روش تازه‌ای برای تحلیل تیزرهای تبلیغاتی تلویزیون»، توسعه مهندسی بازار، دوره 1، شماره 4، صفحه 10 ـ 18.
- نوفرستی، محمد (1378)، ریشه واحد و همجمعی در اقتصاد سنجی، چاپ اول، تهران: انتشارات موسسه فرهنگی رسا، صفحه 92 ـ 94.
- غلامعلی فلاح، فائزه (1387)، بررسی تاثیر امنیت اقتصادی بر جذب و رشد سرمایه گذاری مستقیم خارجی (مطالعه موردی کشورهای عضو منا با تاکید بر اقتصاد ایران)، پایان نامه دکتری، تهران: دانشگاه تهران.
- رضوی، محمدرضا (1396)، «واقعیت ها، انتظارات و راهبردها در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی»، گزارش موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی.
2. لاتین
- Bevan, A.A. & Estrin, S (2002). "The determinants of foreign direct investment in transition economies", William Davidson Institute Working Paper, 342, Centre for New and Emerging Markets, London Business School.
- Chakrabarti, A (2001). "The determinants of foreign direct investment: sensitivity analyses of cross-country regressions", Kyklos, Vol. 54, No. 1, pp. 89-113.
- Jun, K.W. & Singh, H (1995). "Some new evidence on determinants of foreign direct investment in developing countries", World Bank Policy Research Working Paper, 1531.
- Karamelikli, Huseyin; Akalin, Guray & Arslan, Unal (2017). "Oil exports and non-oil exports: Dutch disease effects in the Organization of Petroleum Exporting Countries (OPEC)", Journal of Economic Studies, Vol. 44, No. 4, pp. 540-551.
- Lipsey, R (2001). "Foreign direct investors in three financial crises", NBER Working Paper, pp. 8084, National Bureau of Economic Research, Cambridge, MA.
- Meyer, K.E. & Sinani, E (2009). "When and where does foreign direct investment generate positive spillovers? A meta-analysis", Journal of International Business Studies, Vol. 40, No. 7, pp. 1075-1094.
- Mitze, T.; Alecke, B. & Untiedt, G (2009). "Trade-FDI Linkages in a System of Gravity Equations for German Regional Data", Ruhr Economic Papers, No. 84, pp. 1-52.
- Nunnenkamp, P (2002). "Determinants of FDI in developing countries: has globalization changed the rules of the game?", Kiel Working, 1122.
- Okoh, N (2007). Global intergration and the growth of niceria’s non-oil export. Rosem Ary, Oxford Uni: Okoh (phd).
- Rasoulinezhad, Ehsan & Wei Wei (2017). "China’s foreign trade policy with OPEC member countries", Journal of Chinese Economic and Foreign Trade Studies , Vol. 10, No. 1, pp. 61-81.
- Rogmans, Tim & Ebbers, Haico (2013). "The determinants of foreign direct investment in the Middle East North Africa region", International Journal of Emerging Markets, Vol. 8, No. 3, pp. 240-257.
- Sethi, D.; Guisinger, S.E.; Phelan, S.E. & Berg, D.M (2003). "Trends in foreign direct investment flows: a theoretical and empirical analysis", Journal of International Business Studies, Vol. 34, No. 4, pp. 315-326.
- Uddin, Moshfique; Anup Chowdhury; Sheeba Zafar; Sujana Shafique & Jia Liu (2018). "Institutional determinants of inward FDI: Evidence from Pakistan", International Business Review, Vol. 28, No. 2, pp. 344-358.
- Vavilov, Semyon (2005). "Trade & FDI in Petroleum Exporting Countries: Complements or Substitutes?" Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=868989.
- Wang, Jion-re & Blostrom, Magnus (1992). "Foreign investment and Technology Transfer: A simple Model", European Economic Review, Vol. 36, pp. 137-155.