شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر ترجیح سیاست‌گذاران نظام بانکی در ارائة انواع تسهیلات به متقاضیان (رویکرد ترکیبی)

ایروانی, محمد جواد; غزالی, امین

شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر ترجیح سیاست‌گذاران نظام بانکی در ارائة انواع تسهیلات به متقاضیان (رویکرد ترکیبی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمد جواد ایروانی ¹

امین غزالی ²

¹ استادیار دانشگاه تهران

² دانشجوی دکتری مدیریت مالی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

چکیده
بر اساس قانون بانکداری بدون ربا، بانک‌ها می‌توانند با توجه به نیاز متقاضیان تسهیلات، از عقود مختلفی برای تأمین مالی آن‌ها استفاده نمایند. در این تحقیق، عوامل مؤثر بر ترجیح سیاست‌گذاران نظام بانکی در ارائۀ انواع تسهیلات به متقاضیان در نظام بانکداری بدون ربا، شناسایی و رتبه‌بندی شده است. بر این اساس، پرسش‌‌های اصلی این تحقیق عبارت است از: معیارهای مهم و مؤثر بر ترجیح سیاست‌گذاران نظام بانکداری بدون ربا در ارائۀ انواع تسهیلات به مشتریان در نظام بانکداری بدون ربا کدامند؟ اولویت هر یک از این عوامل با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی چگونه است؟ در این تحقیق از روش پژوهش ترکیبی اکتشافی استفاده شده است. از این ‌رو معیارهای مناسب در سه مرحله و از طریق بررسی ادبیات موضوع، مصاحبه با افراد خبره و ارائه پرسش‌نامه و در نهایت استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی تعیین و اولویت‌بندی شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که عوامل مؤثر بر ترجیح سیاست‌گذاران نظام بانکی در ارائة انواع تسهیلات به مشتریان در نظام بانکداری بدون ربا، به ترتیب اهمیت عبارت است از: قابلیت اجرای صحیح قرارداد، توزیع عادلانه درآمد، قابلیت نظارت بر قرارداد از طرف بانک، هزینه‌های عملیاتی بانک، و روان و قابل فهم بودن قرارداد.

کلیدواژه‌ها

واژگان کلیدی: بانکداری بدون ربا

تسهیلات بانکی

عوامل ترجیح

روش ترکیبی

روش تحلیل سلسله مراتبی

عنوان مقاله English

Identifying and Ranking of the Effective Factors on Banking System Policymakers Preference to Offer Variety of Facilities to Applicants (Hybrid Approach)

نویسندگان English

Mohammad Javad Iravani ¹

Amin Ghazali ²

¹ Assistant Professor, University of Tehran

² PhD student in Financial Management, Allameh Tabatabai University

چکیده English

Based on Interest Free banking law, banks can use various contracts to finance applicants' facilities according to their needs. In this study, the effective factors on banking system policymaker’s preference to offer a variety of facilities to customers in the interest free banking system have been identified and prioritized. On this basis, the main research questions are: What are the important and effective criteria on banking system policymaker’s preference to offer variety of facilities to customers in the interest free banking system? How is the Priority of these factors with the help of the analytic hierarchy process (AHP)? In this research, the hybrid method is used. Therefore, the appropriate criteria have been identifying and prioritizing in three stages and through the study of literature review, interviews with experts and questionnaires and finally using the analytic hierarchy process. The results indicate that the effective factors on banking system policymakers preference to offer variety of facilities to customers in the interest free banking system in order of importance are: the proper implementation of the contract, fair distribution of income, ability to monitor the contract on behalf of the bank, operating expenses of the bank and easily understood nature of the contract.

کلیدواژه‌ها English

Banking

Interest Free Banking System

Banking Facilities

and the Analytic Hierarchy Process

الف- فارسی
1. آذر، عادل و علی رجب‌زاده؛ تصمیم‌گیری کاربردی (رویکرد MADM)، تهران، نگاه دانش، 1389.
2. احمدی، سید روح الله و احمد بهاروندی؛ «راهکارهایاجرایصحیحعقدهای مشارکتیدرنظامبانکیایران»، اقتصاد اسلامی، 1390، شمارۀ 38.
3. ایلیات، غلامرضا؛ «بررسی کارایی عقود اسلامی در تأمین مالی پروژه‌های صنعتی در بانک ملت حوزه شمال تهران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه عالی آموزش بانکداری ایران، 1380.
4. بازوبندی، نسرین؛ «نقش تسهیلات اعطایی بانکی در پیشرفت صنایع تبدیلی کشاورزی استان خراسان»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد، 1376.
5. بانک مرکزی؛ سیاست پولی، ابزارهای سیاست پولی در ایران، 1391، سایت بانک مرکزی به نشانی: http://www.cbi.ir.
6. پورفرج، علیرضا و علیزاده، ولی الله؛ «ارزیابی درجه تمرکز اعتبارات در عقود اسلامی و اثر آن بر رشد اقتصادی در ایران»، مجلۀ تحقیقات اقتصادی، 1391، شمارۀ 8.
7. دانایی‌فرد، حسن؛ استراتژی‌های نظریه‌پردازی، تهران، سمت، 1389.
8. سهیلی، کیومرث و الماسی، مجتبی؛ «مقایسه کارآیی عقود مبادله‌ای و مشارکتی به روش تحلیل پوششی داده‌ها (مطالعه موردی بانک ملت استان کرمانشاه)»، جستارهای اقتصادی، 1390، شمارۀ 15.
9. صمصامی، حسین؛ «افزایش کارایی بانکداری اسلامی و انتخاب ترکیب بهینه عقود در عرضه تسهیلات(مطالعه موردی بانک کشاورزی)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، 1371.
10. طاهری، مسعود رضا؛ «شناسنامه بانکداری اسلامی در جهان»، دنیای اقتصاد، 1385، شمارۀ 2784.
11. طالبی، محمد و کاوند، مجتبی و محمد حسین‌پور، محمد؛ «تحلیل و رتبه‌بندی ریسک‌های عملیاتی در بانکداری بدون ربا»، اقتصاد اسلامی، 1390، شمارۀ 42.
12. مبینی دهکردی، علی؛ «معرفی طرح‌ها و مدل‌ها در روش تحقیق آمیخته»، فصلنامۀ راهبرد، 1390، شماره60.
13. معماریانی، عزیزالله و عادل، آذر؛ AHP» تکنیکی نوین برای تصمیم‌گیری گروهی»، دانش مدیریت، 1374، شمارۀ 27 و 28.
14. موسویان، سید عباس؛ ابزارهای مالی اسلامی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1386.
15. _________ ؛ «مهندسیمالیعقوددربانکداریاسلامی»، اقتصاد اسلامی، 1388، شماره 38.
16. _________ ؛ «تبدیل دارایی‌های بانکی به اوراق بهادار در بانکداری بدون ربا»، مجله اقتصاد و پول، 1389، شمارۀ4.
17. _________ ؛ طرح تحول نظام بانکی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1390.
18. نجفی، محمد حسن؛ جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، قم، دفتر انتشارات اسلامی، جلد 24، 1390
ب- لاتین
1. Abdullah, Marliana, Shahida Shahimi, Abdul Ghafar Ismail; 2011, "Operational risk in Islamic banks: examination of issues", Qualitative Research in Financial Markets, Vol. 3 Iss. 2.
2. Burke, Johnson and Anthony J. Onwuegbuzie; 2007, "Mixed Methods Research: A Research Paradigm Whose Time Has Come", Educational Researcher, Vol. 33, No. 7.
3. Brady, Peter; 1998, "The Regulatory Framework for Securitisation in New Zealand", Available at: .
4. Crouhy, Michel and Dan Galai and Robert Mark; 2002, Risk Management, New York, Mc-Graw Hill.
5. Creswell,J.W; 2005," Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Qualitative and Quantitative Research", Upper-Saddle Rive, N.J.: Merrill.Garcia-Alvarez, E, Lopez-Sintas.
6. El Tbiy, Amr Mohamed; 2011, Islamic Banking How to manage risk & Improve Profitability, Hoboken, New Jersey, John Wiley & Sons, Inc.
7. Frost, Stephen M; 2004, The Bank Analyst’s Handbook Money, risk and conjuring tricks, John Wiley & Sons Ltd, England.
8. Mishkin, Fredric.S; 2004, "Economics of Money", Banking and Financial Markets, NewYork, Harper Collins, 7th ed.
9. Mullineux, Andrew W. and Murinde, Victor; 2003, Handbook of International Banking, Cheltenham, UK, Northampton, MA, USA.
10. Saaty T.L; 1980, The Analytic Hierachy Process, New York, McGrraw-Hill.
11. Tashakkori.A; Teddlie, C; 1998, Mixed Methodolopy, Combining Qualitative and Quantitative Approaches, Thousand Oaks, CA:Sage.