دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی 2423-4648 0 15 2009 06 22 Impact of Trade Openness on Income Per Capita Convergence Speed: Evidence From D8 Group اثر درجه باز بودن تجارت بر سرعت همگرایی درآمد سرانه: شواهدی از گروه دی‌هشت 109 134 47812 FA سعید راسخی استادیار دانشگاه مازندران امید رنجبر کارشناس ارشد اقتصاد Journal Article 2008 04 27 One of the main questions faced by economic theories is that whether it is possible to decrease income gap between rich and poor countries. This question relates to the oldest and most noisy subjects in economics, which is income convergence hypothesis. This is predicted by economic growth models and Factor Price Equalization (FPE) proposition. In the context of its standard assumptions specially decreasing return to capital, neoclassical growth model predicts that less developed countries grow faster than developed ones and are able to decrease the gap between developed countries and themselves. Also, based on FPE proposition, free trade equalizes factor price and thus per capita income. In addition, in the framework of endogenous growth model, trade may result in growth acceleration through increasing the rate of technology transfer and diffusion and innovation. <br />Few studies have been done with regard to the role of international trade in income convergence. Based on some of these studies, lower-income economies benefit more from international trade than higher-income economies, which conclude that international trade causes income convergence. Based on some other studies, international trade increases income gap between rich and poor countries. In sum, there is no strong result in line with theoretical and empirical effect of trade openness on income convergence. <br />Present paper examines trade openness impact on the speed of convergence for D8 members by using powerful panel data technique during time 1975-2004. Results indicate that trade openness has significant and positive effect on speed of convergence among D8 members. Based on the results of this paper, it seems that D8 members decrease income gap between themselves by developing mutual trade. Furthermore, based on the results obtained, physical and human capitals have positive and significant effect on economic growth of considered countries. یکی از سؤالات اساسی پیش‌روی تئوری‌های اقتصادی این است که آیا امکان دارد شکاف درآمدی میان کشورهای غنی و فقیر کاهش یابد؟ این سؤال در ارتباط با یکی از قدیمی‌ترین و جنجال برانگیزترین موضوعات در اقتصاد یعنی فرضیه همگرایی درآمدی می‌باشد. این موضوع توسط مدل‌های رشد اقتصادی و همچنین قضیه برابر شدن قیمت عامل (FPE) پیش‌بینی شده است. مدل رشد نئوکلاسیک در چارچوب فروض استاندارد خود به ویژه بازده نزولی سرمایه، پیش‌بینی می‌کند که کشورهای کمتر توسعه‌یافته با نرخ سریع‌تری رشد کرده و قادرند شکاف درآمدی میان خود و کشورهای توسعه‌یافته را کاهش دهند. همچنین بر اساس قضیه برابر شدن قیمت عامل، تجارت آزاد موجب برابر شدن قیمت عامل و در نتیجه، موجب برابری درآمد سرانه می‌گردد. به علاوه در چارچوب مدل‌های رشد درونزا، تجارت می‌تواند با افزایش انتقال و نشر تکنولوژی و ارتقای نوآوری موجب تسریع رشد گردد.<br /> مطالعات معدودی درباره نقش تجارت بین‌الملل در همگرایی درآمدی صورت گرفته است. بر اساس برخی از مطالعات، کشورهای با درآمد پایین‌تر بیش از کشورهای دارای درآمد بالاتر از تجارت سود می‌برند، بنابراین تجارت آزاد موجب همگرایی درآمدی می‌شود و بر اساس مطالعات دیگر، تجارت آزاد شکاف درآمدی میان کشورهای ثروتمند و فقیر را افزایش می‌دهد. در مجموع، نتیجه قطعی درباره اثر تئوریک و تجربی درجه باز بودن تجاری بر همگرایی درآمدی بدست نیامده است.<br /> مقاله حاضر با بکارگیری مدل همگرایی - رشد و با استفاده از تکنیک قدرتمند پانل، اثر درجه باز بودن تجارت روی سرعت همگرایی درآمدی کشورهای عضو دی هشت را طی دوره زمانی (2004 - 1975) بررسی می‌کند. نتایج تحقیق نشانگر اثر مثبت و معنی‌دار درجه باز بودن تجارت روی سرعت همگرایی میان کشورهای گروه دی هشت می‌باشد. بر اساس نتایج مقاله حاضر به نظر می‌رسد کشورهای دی هشت می‌توانند با توسعه تجارت متقابل، شکاف درآمدی میان خودشان را کاهش دهند. همچنین بر اساس نتایج مقاله حاضر، سرمایه انسانی و فیزیکی اثر مثبت و معنادار بر رشد اقتصادی کشورهای مورد بررسی دارد. https://economic.mofidu.ac.ir/article_47812_fa8a19487bcedc1a7d6630926bee8c6b.pdf