نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

در تجزیه و تحلیل مسائل کلان و سیاست گذاری اقتصادی، بررسی تابع تقاضای واردات کالا و صادرات غیرنفتی اهمیت خاصی در سیاست های بازرگانی کشور دارد. از این رو هدف این مقاله ارزیابی نقش بهره وری کل عوامل بر روی صادرات غیر نفتی و واردات کالا (قدرت رقابت پذیری) در اقتصاد ایران طی دوره 1338-1382 می باشد.
نتایج تحقیق بیانگر این است که: 1- شاخص قیمت های نسبی- نسبت شاخص قیمت کالاهای وارداتی به قیمت کالاهای تولید داخل- و بهره وری کل عوامل تاثیر منفی و قابل توجه بر تقاضای واردات کالا و تولید ناخالص داخلی بدون نفت و درآمدهای نفتی اثر مثبتی بر تقاضای واردات کالا دارند. 2- بهره وری کل عوامل، بهبود نرخ واقعی ارز و سطح واردات جهانی تاثیر مثبتی بر صادرات غیرنفتی کالا دارند.
در این همچنین مقاله آثار تکانه های مختلف اقتصادی بر تقاضای واردات کالا و صادرات غیر نفتی در طول زمان و میزان تغییرات متغیرهای موثر بر تقاضای واردات کالا و عرضه صادرات غیرنفتی، با روش تجزیه واریانس خطای پیش بینی بررسی شده است

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An assessment of the effects of Total factor productivity on competitiveness (Case Study: Iran)

نویسنده [English]

  • Abolfazl Shah-Abodi

Assistant Professor Tarbiat Modares University

چکیده [English]

In any analysis of macroeconomic problems and economic policies, an investigation of import and export demand function occupies a significant and crucial role in effectiveness of trade policies. Tins paper is aimed to assess the role of total factor productivity (TIT) on nonoil exports and imports for the period 1959- 2003. The results indicate that I- the relative price index - that is the ratio of import goods to export goods in domestic prices - and total factor productivity has a adverse and considerable impact on import demands while domestic national product (GDP) (without taking oil production into account), and oil revenues have a positive impact on import demands. 2-total factor productivity, real exchange rate and the level of world import positively affects nonoil exports. In addition, we discuses various economic shocks and their immediate effects on nonoil exports and imports as well a s on different detriment of import demand and export supply using the impulse response and variance decomposition analysis

کلیدواژه‌ها [English]

  • Total Factor Productivity
  • Import and Nonoil export

منابع

فارسی

1-      ابریشمی،‌حمید، « نوساناتا صادرات غیر نفتی و رشد اقتصادی»،‌فصلنامه پژوهش های اقتصادی،‌شماره 13، ص1-34، زمستان1381.

2-      ابریشمی، حمید« تقاضای صادرات در اقتصاد ایران با رویکرد نوین»، فصلنامه پژوهش های اقتصادی، شماره 18،‌ص 69-108،‌زمستان1381.

3-      بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نماگرهای اقتصادی، اداره بررسی های اقتصادی، سال های مختلف.

4-      بانک مرکزی ایران، حسابهای ملی ایران، اداره حساب های اقتصادی،‌سال های مختلف.

5-      سازمان مدیریت و برنامه ریزی، مستندات برنامه سوم توسعه اقتصادی،‌اجتماعی،‌فرهنگی جمهوری اسلامی ایران(1379-1383)

6-      توفیقی حمید و مهرابیان، آزاده، « بررسی عوامل موثر بر تقاضای واردات کالاهای مصرفی، واسطه ای و سرمایه ای»، فصلنامه پژوهش های اقتصادی، شماره 13، زمستان1381.

7-      توکلی ، اکبر و رنجبر همایون، « تخمین تابع تقاضای واردات کشور با تغییر ساختاری ضرائب»،‌فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی،‌شماره7، تابستان 1377.

8-      شاه آبادی، ابوالفضل، « بررسی عوامل نعیین کننده رشد اقتصادی ایران»، فصلنامه علمی پژوهشی ،‌نامه مفید، پاییز1380.

9-      شهشهانی، احمد، « الگوی اقتصاد سنجی ایرانو کاربرد های آن» ، موسسه تحقیقات و توسعه اقتصادی  دانشگاه تهران، 1357.

10-  عسگری مصور،‌«تعیین ارتباط متقابل علت و معلولی و پویا بین رابطه مبادله و کسری حساب جاری با روش همگرایی  در ایران»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی،‌شماره 17، زمستان 1379.

11-  قطمیری،‌محمدعلی،‌«کشش های درآمدی و قیمتی تقاضا برای واردات و توسعه اقتصادی در ایران(1373-1342)»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی،‌شماره 5، 1376.

12-  گمرک جمهوری اسلامی ایران،‌سالنامه آماری بازرگانی خارجی کشور، سال های 1338-1380

13-  نوفرستی، محمد، « ریشه واحد و همجمعی در اقتصاد سنجی» موسسه خدمات فرهنگی رسا،‌1378.

انگلیسی

 

14-   Edwards, S. "Openness, Trade Liberalizationand Growth in Developing Countries", Journal of Economic Literature, Vol XXXI.

15-   15_ Feder, G. "On Exports and Economic Growth", Journal of Development Economics, 12, pp, 59-73, (1982).

16-   16_ Goldestein, Morris and Khan, Mohsin, "Large Versus Small Price Changes and demand for Imports", IMF Staff Paper, No 3, (1976).

17-   17_ Goldestein, Morris and Khan, Mohsin, "Large Versus Small Price Changes and demand for Imports", IMF Staff Paper, No 3, (1976).

18-   18_ Greenaway, D. and D. Sapsford, "What Does Liberalisation Do for Exports and Growth", Weltwirtschaftliches Archiv, Band 130.

19-   19_ Hemphil, William."The Effect of Foreign Exchange Receipts on Import of Less Developed Countries", Staff Papers, Vol 11, No.3, (1974).

20-    Houthakker, H. S and Stephen, P. Magee, "Income and Price Elasticities in World Trade", Thr Review of Economics and Statistics, Volme 2, Nuumber 2, (1969),

21-   Kavoussi,R.M, "Export Expansion and EconomicGrowth, Further Empirical Evidence", Journal of Development Economic, (1985).

22-    Khan, Mohsan."Import and Export Demand in Developing Countries", IMF Staff Paper, Vol 11, No 30, (1974).

23-    Moran. G, "Imports Under a Foreign Exchange Constraint", The World bank Economic Review, Vol 3, No 2 (1989).

24-   Pierre Urbain. Jean, Error Correction Models for Aggregate Imports: The Case of Two Small and Open Economies, International Trade Modeling, Edited by M. G. Dagenais P. A. Muet,

25-    Won Kyu Kim, "Total Factor Productivity and Competitiveness in Korea", Journal of APO, PP: 30-48, (2000).