نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه مفید قم

2 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

در این پژوهش آثار جهانی شدن تجارت بر رشد اقتصادی ایران در یک دوره 42 ساله (1379-1338) مورد بررسی قرار گرفته و برای جداسازی آثار سطح تولید از آثار رشد از دو الگوی اقتصادسنجی جداگانه استفاده و پارامترها به روش حداقل مربعات معمولی (OLS) برآورد شده است. در این گونه مطالعات تجربی، انتخاب شاخص مناسب برای تحلیل رفتار متغیرها، به ویژه متغیر جهانی شدن اهمیت زیادی داردبنابراین در ابتدا با جست و جو در میان دهها شاخص موجود، نسبت تجارت به تولید، که معمول ترین و معروف ترین شاخص باز بودن تجاری در ادبیات تجربی است، به عنوان مناسب ترین شاخص برای این بررسی انتخاب شده است. این مقاله در قالب یک مقدمه کوتاه و سه بخش اصلی و نتیجه گیری پایانی تدوین گردیده است. یافته های این پژوهش از آثار مثبت جهانی شدن تجارت بر سطح تولید سرانه و نرخ رشد اقتصادی در ایران حکایت دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effects of Globalization of Trade on Iran’s Economic Growth

نویسندگان [English]

  • Yadullah Dadgar 1
  • Ali Akbar Naji Maidani 2

1 Assistant Professor, Department of Economics, Mofid University of Qom

2 Assistant Professor, Department of Economics, Ferdowsi University of Mashhad

چکیده [English]

The research examines the effects of globalization of trade on Iran’s economic growth in a 24 years period (1338-1379). To differentiate between the effects of production level from growth two separate econometric models were employed and the parameters were estimated by the ordinary least square OLS method.  In studies like this, choosing appropriate indexes for analyzing variables behavior, and in particular, globalization as a variable, is critical. Therefore, surveying dozens of available indexes, the ratio of trade to production, as a common and popular index for trade openness in empirical literature, was selected as the most suitable index for this study. This paper consists of a short preface, three main parts, and a conclusion.  The findings of this research indicate that the globalization of trade has a positive effect on the level of per capita production and economic growth rate in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Globalization of Trade
  • economic growth
  • Iran
  • empirical test Granger Causality

منابع:

الف) فارسی

1-     بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران،‌گزارش اقتصادی و ترازنامه، سال های مختلف.

2-     بهکیش،‌محمد مهدی،‌اقتصاتد ایران در بستر جهانی شدن، تهران،‌نشر نی،‌1380.

3-     جلالی نائینی،‌احمدرضا و محمدی، « صادرات و رشد اقتصادی»،‌پژوهشنامه بازرگانی،‌ش 1 ، 1375.

4-     جعفری صمیمی، احمد و حسن زاده،‌« اثر مالیات بر رشد اقتصادی:‌مروری بر تحلیل های نظری  و تجربی»،‌پژوهش های اقتصادی ،‌سال اول،‌ش2. 1380.

5-     حافظی،‌مجتبی، اثر بخشی تجارت خارجی بر رشد  اقتصادی با استفاده از تکنیک های هم گرایی، پایان نامه کارشناسی ارشد،‌دانشگاه شهید بهشتی،‌1377.

6-     دادگر و ناجی، « شاخص های جهانی شدن اقتصاد و موقعیت ایران»،‌پژوهشنامه بازرگانی،‌شماره 29،‌1382.

7-     دلار،‌دیوید،‌« اقتصادهای در حال توسعه برونگرا واقعا سریع تر  رشد می کند: شواهدی از 95 کشور  در حال توسعه،‌1976-1985»،‌ترجمه یدالله ابراهیمی فر،‌گزیده مسائل اقتصادی- اجتماعی،‌شماره 13، 1371.

8-     رحیمی بروجردی،‌علیرضا،‌روابط تجاری بین المللی معاصر،‌تئوری ها و سیاست ها، تهران،‌دانشگاه آزاد اسلامی، 1374.

9-     سازمان برنامه و بودجه،‌مصوبه اطلاعاتی،‌دفتر اقتصاد کلان،‌1373.

10- سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور،‌مجموعهآماری پیوست گزارش اقتصادی1379،‌1380.

11- سالواتوره و دیگران،‌گات و نظریه های جدید تجارت بین الملل، ترجمه احمد اخوی،‌تهران،‌موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی،‌1375.

12- سلامی،‌حبیب الله، تجزیه و تحلیل آثار اقتصادی الحاق ایران به سازمان (WTO)   بر بخش کشاورزی و سایر بخش های اقتصادی در یک مدل تعادل عمومی،‌موسسه پژوهش های برنامه ریزی  و اقتصاد کشاورزی،‌گزارش نهایی طرح تحقیقاتی، 1378

13- قره باغیان،‌مرتضی،‌اقتصاد رشد و توسعه، ج دوم،‌چ اول،‌تهران نشر نی، 1371

14- متوسلی،‌محمود،‌سیاست های تجاری و توسعه اقتصادی، چ اول،‌تهران،‌موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی،‌1380.

15- مرکز آمار ایران، سالنامه آماری کشور،‌سال های مختلف،‌

16- نوفرستی، محمد، ریشه واحد و هم جمعی  در اقتصاد سنجی ،‌تهران،‌موسسه خدمات فرهنگی رسا، 1378.

17- وزارت امور اقتصاد و دارایی، معاونت امور اقتصادی، آمار های اقتصادی 1374-1338و1376

ب)‌انگلیسی

18-  Agenor,Pierre-Richard (2000), The Economics of Adjustment and Growth, Academic

Press,USA

19-  Anoruo,Emmanuel and Yusuf Ahmad (2000), "Openness and Economic Growth:Evidence from Selected Asean Countries", The Jan-March India Economic Journal,

20-  Arrow,K.(1962). “The Economic Implication of Learning by Doing". Review of Economic Studies,No. 29

21-  Balassa. Bela(1978)), "Export and Economic Growth, Further Evidence" Journal of Development Economics. No 2,pp 181.189

22-  Barro, Robert, Munkiw and Sala .1- Martin (1992). "Capital Mobility in Neoclassies Models of Growth". NBER Working Paper, No 4206

23-  Chow,P.(1987), "Causality between Export Growth and Industrial Development". Journal of Development Economics, Vol. 26, No .1

24-  Coe, Helpman and Hoffmaister (1994), "North-South R&D spdlovers", IMF Working paper, No )44,p.3

25-  Dollar and Kraay (2001). "Trade. Growth and Pmert)",

<>

26-  Greenaway, David,Morcian and Peter Wright(2002), "Trade Liberalization and Growth in Des eloping Countries".Journal of Development Economics,Vol67

27-  Habeler, G ( 1936), The Theory of International trade. London,Hodge and Co

28-  Hamson , Ann (1996), Openness and Growth...4 Time Series Cross - Country Analysis for Developing Countries, J. of Development Econonucs. Vol . 48

29-  Jayme Jr. Frederico G.(2001). "Notes on Trade and Growth", UFM/Cedeplar

30-   Lucas (1988), "On the Mecanics of Economic Development", J. of Monetary Economics, No. 22

31-  Mankiw,Gregory. David Romer and D Weil (1992), "A Contribution to the Empirics of Economic Growth", Quarterly Journal of Economics. No .107, May

32-  Nowak- Lehman, Felled. (2000), "Trade Policy and Its Impact on Economic Growth:Can Openness Speed lip Output Growth?"<<  http://www.iai.wiwi.uni-  goettingen.de/content/pdf/iai-db75 pdf >> 

33-     Rebelo   (1991), "Long - Rua Policy   Aaalysis and long - Run Growth", I of   Polasul , Economy, No. 99

34-     Rodiriguez F and Dani Rodrik, "Trade policy and Economic Growth:a Skeptic's -Guide to the Cross-National Evidence". NBER WP/7081,1999,<

35-  Romer,p,(1987), "Growth Based on Increasing Returns to Specialisation", Journal of Economy. No. 94

36-  Sachs. Jeffrey and Andrew Warner 11,9 "Economic and i.n, l'coornt of global integration", Brooking in Economic Activity

37-               Salvatore, Dominrc(19S6), "International Trade Policies, Industrialization and Economic Development", The International Trade Journal, Vol 10, No 1, Srering .

38-                Tyler, William G.(1981),"Growth and ExportExpansion in Developing Countries and Some Empirical Evidence", Journal of Development Economics.

39-               Villanueva ,Delano (19941). "Openness, Duman Des elopment, and Fiscal Policies:Effects on Economic Growth .d Speed of Adjustment", IMF Start Papers, No 41, March

40-               Wacziarg, Romani (1998), "Measuring the Dynamic Gains from Trade", world Bank Working paper.

41-                41 Win tIn ,Chou and Kau-You Wong (1997), .Econutrile Grand' .d Internstion Trade: The ease of Hoag- Kong", Decernbet 1 <http://factually. washiongton .edu/karyiu/ papers/Gro&Tra-HNK pdf>