نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس دانشگاه تهران

چکیده

هدف این مطالعه ارزیابی نقش عوامل نیروی کار، موجودی سرمایه فیزیکی، انباشت سرمایه R&D داخلی، انباشت سرمایه R&D خارجی، (از طریق تجارت خارجی) و سرمایه انسانی بر روی رشد اقتصادی ایران می باشد.
نظریه های اخیر رشد اقتصادی، بطور مرسوم جهت گیریهای ابداع، را در واکنش به انگیزه های اقتصادی، به عنوان موتور اصلی پیشرفت تکنولوژیکی و رشد اقتصادی می دانند. با این دید، ابداع از یک طرف به دانش ناشی از فعالیتهای R&D بستگی دارد و در طرف دیگر ابداع به انباشت دانش کمک می کند. در نتیجه سطح بهره وری و تولید یک اقتصاد به فعالیتهای انباشته شده R&D و انباشت دانش موثر و ارتباط آن دو بستگی دارد.
هزینه های R&D انباشته شده داخلی را به صورت تقریبی، برای انباشت سرمایه R&D داخلی و انباشت سرمایه R&D خارجی را، به صورت جمع وزنی واردات ضربدر انباشت سرمایه R&D شرکای تجاری در نظر می گیریم. معادله تولید را، بوسیله بکارگیری متدولوژی همگرائی یوهانسن با استفاده از مجموعه سریهای زمانی، طی دوره 1347-1378 تخمین می زنیم. شرکای تجاری مورد مطالعه شامل 21 کشور عضو OECD و امارات متحده عربی می باشد.
نتایج دلالت می کند که نیروی کار، انباشت سرمایه فیزیکی، انباشت سرمایه R&D داخلی، انباشت سرمایه R&D خارجی و سرمایه انسانی اثر مهمی بر روی رشد اقتصادی دارد. همچنین نتایج تخمین، پیشنهاد می کند که اثر انباشت سرمایه R&D خارجی قویتر از انباشت سرمایه R&D داخلی بر روی تولید است. در ضمن ضرایب تخمینی متغیر اثر متقابل تجارت، با انباشت سرمایه R&D خارجی بر روی تولید، مثبت است

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Investigation of the Determining Factors in Iran's Economic Growth

نویسنده [English]

  • Abolfazl Shahabadi

Lecturer at the University of Tehran

چکیده [English]

The aim of this study is to assess the rule of Labor. Physical capital, domestic R&D expenditures and foreign R&D expenditures (through the foreign trade) and ft, resources on output in Iran. Recent theories of economic growth treat commercially oriented innovation in response to economic incentives as the main engine of the technological progress and Economic growth. In this view, innovation feeds on knowledge resulting from increasing research and development (R&D) experience en the one hand, and it contributes to this stock of knowledge, on the other. Consequently, an economy's level of productivity depends on its increasing R&D efforts and on as effective accumulation of knowledge, with the two being interrelated Therefore, in this study we consider domestic R&D expenditure as a proxy for the R&D capital stock and construct a foreign R&D capital stock as the import-weighted sets of the trade partners of R&D capital stock. We apply Johansen co-integration methodology in the estimates during the period between 1347-1378. The trade partners of Iran in this study consist of 21 OECD countries and United Arab Emirates. The findings show that Labor, Physical capital, domestic and foreign R&D capital stock and !Wman resources have importanteffects on economic growth Out estimates suggest that the effect of foreign Rkl) capital stock is stronger than that ot domestic R&D capital stock nn COMITIk growth. Also our estimates show that the coefficient of mutual effect of trade and human resourvcs with tide rartarrs' It& 0 capital stock on economic growth is positive.

کلیدواژه‌ها [English]

  • economic growth
  • R&D Spillmets
  • Foregign Trade and Human Resources

منابع

الف- فارسی:

    ابریشمی، حمید و منظور، داود، تحلیل مقایسه ای  الگوهای رشد نئوکلاسیک و درونزا، مجله تحقیقات اقتصادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، شماره 55،‌پاییز و زمستان1378.

    بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، حسابهای ملی ایران، اداره حسابهای اقتصادی، سالهای مختلف.

    بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، گزارش اقتصادی و ترازنامه، سالهای مختلف.

    بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نماگرهای اقتصادی، اداره بررسیهای اقتصادی، سالهای مختلف.

    برگستروم،‌ویلی، دولت و رشد، مترجم: علی حیاتی، سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک  اقتصادی- اجتماعی و انتشارات، 1378.

    تودارو، مایکل، توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه:‌غلامعلی،‌فرجادی،‌چ ششم، موسسه عالی پژوهشس در برنامه ریزی و توسعه، سازمان برنامه و بودجه، شهریور1377.

    توکلی ، احمد، تحلیل سری های زمانی: همگرایی و همگرایی یکسان، موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی، شرکت چاپ و نشر بازرگانی، 1376.

    جونز، ای چارلز، آزمون های سری زمانی  مدل های رشد درونزا ، ترجمه عبدالعلی ،‌منصف، مجله برنامه و بودجه، سازان برنامه و بدجه، شماره 12، فروردین 1377.

    حمیدی زاده، محمدرضا، بررسی ساختار رشد تحقیق و توسعه و رشد اقتصادی ایران، مجله رهیافت.

    حمیدی، محمدرضا،‌ کاربرد انواع توابع ریاضی  در براورد مدل های ریاضی  و بازرگانی ایران،‌پژوهشنامه بازرگانی، موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی، شماره 137

    خشادوریان،‌ادموند، بررسی وجود خواص مانایی در آمارهای سری زمانی اقتصادی کشور برای دوره های 1338-1374، موسسه تحقیقات پولی و بانکی، تابستان1378.

    سازمان برنامه و بودجه،‌مجموعه اطلاعاتی و سری زمانی آمار حسابهای (ملی، پولی و مالی) سال 1375و 1378.

    ضرغامی، مصطفی،‌مقایسه نرخ رشد بلندمدت اقتصادی در دوساختار مبتنی بر تجارت خارجی و بدون تجارت خارجی،‌پایان نامه کارشناسی ارشد،^‌دانشگاه شهید بهشتی،‌بهمن 1370.

    عباسلو،‌محمد، عوامل و منابع رشد اقتصاددی از دیدگاه تحقیق و توسعه، مجله اقتصاد مدیریت،‌دانشگاه آزاد اسلامی، 1375.

    عسگری،‌منوچهر و محمدی، تیمور،‌هم انباشتگی،  مفاهیم،‌اهمیت اقتصادی،‌نقاط قوت و ضعف،‌مجله پژوهش های اقتصادی، دانشگاه علامه طبابایی، 1377.

    فرزین، محمد رضا،‌هادی زنوز، بهروز و عرب مازار یزدی، علی، آزمون کاربرد الگوهای رشد درونزا در اقتصاد ایران،‌مجله برنامه و بودجه ، سازمان برنامه و بودجه،‌شماره مسلسل 15،‌سال دوم، تیر1376.

    قره باغیان مرتضی و خسرو نژادی ، علی اکبر،‌بررسی منابع رشد اقتصادی  در ایران،‌فصلنامه علمی پژوهشی و سیاست های اقتصادی ،‌شماره 2، سال هفتم، تابستان1378.

    کمیجانی اکبر و عسگری، محمد مهدی، بررسی تئوریک R&D با استفاده از مدل های  رشد  و تحلیل مقایسه ای هزینه R&D در کشورهای مختلف، موسسه توسعه و تحقیقات اقتصادی دانشگاه تهران،‌شماره 45، بهار و تابستان 1371.

    گجرلتی،‌دامودار، مبانی اقتصاد سنجی ،‌مترجم حمید،‌ابریشمی، انتشارات دانشگاه تهران،‌1376.

    گمرک جمهوری اسلامی ایران،‌سالنامه آماری  بازرگانی خارجی کشور،‌سال های 1338-1378.

    متوسلی، محمود، توسعه اقتصادی ژاپن با تاکید بر آموزش نیروی انسانی، موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی، 1374.

    مرکز آمار ایران، سالنامه آماری کشور، سالهای مختلف.

    مرکز سیاست علمی پژوهشی، وزارت فرهنگ  و آموزش عالی، بررسی تحول هزینهه های تحقیقاتی ایران(1347-1362)،1362.

    نظری،‌محسن، تخصیص سرمایه گذاری تحقیقات با تاکید بر مورد ایران، رساله دکتری دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، 1375.

    نوفرستی،‌محمد،‌ریشه واحد و همجمعی در اقتصاد سنجی،‌موسسه خدمات فرهنگی رسا، 1378.

    والیس .اف. کنت، اقتصاد سنجی کاربردی، موضوعات انتخابی ، مترجم حمید ابریشمی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها ، 1373.

    انگلیسی:

      Aghion, P; and P.howitt., "A Model of Growth "through Creative Destruction." Econometrica, (1992), pp. 325-51. 2.

      Alam, M.S."Convergence in Developed Countries: An Empirical Investigation", Weltwirtschaftliches Archive, (1992), 128(2): 189-20I..Coe ,  

      David - T; Helpman , Elhanan ; Hoffmaister,- Alexander -W, "North-South R&D Spillovers" , Economic - Journal ,(1997) ,VOL 107(440) , pages.134-49.

        Benhabib. Jess. and Boyan Jovanovic, "Externalities and Growth Accounting", American Economic Review, LXXXI, 1991, 82-113.

        Cheng, L. K. and e. dinopoubs., "Endogenous Growth in Open Economies, Schumetreian Growth and International Business Cycles.A.E.R. papers and proceeding, (May 1992.)

        Barro, R. J "Determinants of Economic Growth A cross Count, Empirical Study", Cambridge MA: Harvard Institute of International Development Discussion Paper 579,)1997).

         Coc, D.T.. Helpman, E, "International R&D Spillovers", European Economic Review, VOL. 39 ,(1995), pp. 859-887.

        Coe, David t.. and Elliman Helpman, " International R&D .Spillover ", IMF Working Paper 93/94 , Europen Economic Review

        Coe, D.T. and R.Moghadam, " Capital and Trade as Engines of Growth in France : An application of johansen's cointegration methodology, IMF Staff Papers, 40, (1993), pp542-666.

        Jones .Charles I. "R&D Based Model of Economic Growth" Journal of Political Economy.(1995

        Denison, E.F.. "Sources of economic Growth in the U.S.," CEO. 1962.

        David T. Coe, Elhanan Heitman. and Alexander W Hoffmaister. "North-South R&D Spillovers", IMF W'orkin Paper .( 1994) ,WP/94/144.

        . Romer. P.M., "The Origins of Endogenous Growth", Journal of Economic Perspectives. (1994), VOL.13.No. 1 , Winter. pp.3-22.

        Elhanan Helpman., " Endogenous macroeconomic growth theory", Europen Economic Review, (1992), VOL.36 , pp.237-267.

          Engle, R. F. and C. W. J. Granger, "Cointegration and error correction", Econometrica. 55, 1987.

        Engle, R. F. and B. S. Yoo. "Cointegration economic time series An overview with new results, in R. F. Engle and C. W. J. Granger (eds). Long-Run Economic Relationships", Oxford University Press, 1991.

        Fagerberg • Jan. "Technology and International Differnces in Growth Rates", Journal of Economic Literature , (1994), VOL. 32 , PP. 1147-75.

        Frank R.lichtenberg , Bruno Van pottelsberghe de la Ponerie. " International R&D spinal,: A comment" , European Economic Review . (1998), VOL.42 , pp.I483- 1491.

        Gene M. Grossman, Elhanan.. " Trade , Knowledge Spillovers, and Growth", Europen Economic Review, (1991), VOL.35, pp5I 7-526.

        Griliches. Zvi, " Productivity Puzzles and R&D : Another Nonexplanation", Journal of Economic Perspectives, (1988), NO.2, pp.9-21.

        Green. W. H. "Econometric Analysis", Two Edition, Macmillan, 1993.

        Grossman, G. and E. Helpman, "Quality Ladders in the Theory of Growth." Review of Economic Studies, (1991), pp.43-6 I .

        Grossman G.M and E.Helpman, "Innovation and Growth in the Global Economy ", Cambridge. MA:The MIT Press, (1991(

        Grossman G.M & E.Helpman, " Trade. Innovation and Growth.". American Economic Review, (1990a), VOL.84. pp 1- 13

        Grossman, G.M. & E.Helpman. '' Comparative Advantage a. Long-Run Growth,", American Economic Rev ievi, (1990b), VOL.80, pp 796-815.

         Ichiro - 0am and Delano Vilianuva, "Determinates of Long term Growth Performance in Developing 00(2020(2',Journal of Development Economics , ((995). 23-35.

         Johansen,. "Detemination of cointegation rank in the presence of a linear trend", Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 54, 1992.

        Johansen. S and Juselius. "Testing structural hypotheses in a multivariate cointegration analysis of the PPP and the LAP for UK. Journal of Econometrics, 53. 1992.

        Romer, P.M.. "Increasing Returns and Long Run Growth", Journal of Political Economy, ((986), V()L.94, pp.1002.37.

        Jones, CT "Time Series Tests of Endogenous Growth Models." The Quarterly Journal of Economics, Vol. CX, (May 19954

        Keller Wolfgang, "Are international R&D spillovers trade related 9 Analyzing Spillovers among randomly matched trade partners", European Economic -Review,(1998),VOL 42, pp.1469-1481. ,

         Keller, W., "Trade patterns. Technology flows. and Productivity growth.Mimeographed, U niversity of Wisconsin, Madison. (19974

        . Krueger, A)) , "Trade policy and Economic Development : How We learn" ,The American Economic Review , ((997), Vol.87 . March . pp I--,

        Krugman, Paul R., "Endogenous Innovation, International Trade and Growth", Journal of Political Economy , (19904

        Link.A.N., "Basic Research and Productivity Increase in Manufacturing • Additional Evidence", A.E.R. , Vol 71. 1981

        Lucas. J. Robert. E, "On the Mechanics of Economic Development - Journal of Monetory Economics, (19884

        Mackinnon. J. "Critical values for co-integration tests, in R F Engle and C. W. J. Granger(ed.$) Long- RUN Economic Relationship", Oxford University Press, 1991 .

        Mankiw, N. Gregory, David Romer, and David N.Weil, "A Contribution to the Empricals of Economic Growth", Quarterly Journal of Economics, CV11(1992), 407-34,

        Rivera-Batiz, LA and Romer, P.M,"Economic Integration and Economic 1,r..11". Quarterly Journal of Economics, (1991), 106: 531-55.

        Rivera-Batiz, LA and Romer, P.M."Long-Run Policy Analysis and Long-Run Growth", Quarterly Journal of Economics, CV1(1991), 531-55.

        Nediri. M.I., " Innovation and Technological Spillover,, NBER Working Paper NO.4423, Cambridge, MA, 1 993.

        41. Unesco, "Statistical Year book", 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999

        42. Pindyck, R. S and D. L. Rubinfeld, "Econometric Models and Economic Forcasts", Third Edition, Mc Grow-Hill, 1991.

        43. Rebleo, Sergio, "Long-Run Policy Analysis and Long-Run Growth", University of Rochester, manuscript, 1987.

        44. Perron, P., "Testing for a unit root in a time series with a changing mean", Journal of Business and Econometrics, Vol 35, 1990.

         45. Romer, P.M. "Endogenous Technological Chang" Journal of Political Economy, Vol.98, (1991), No.3.

        46. Solow, Robert. M, "Technical Change and the Aggregate Production Function." Review of Economics and Statistical, (Aug 1957). pp. 312-20.

        47. Dickey, D. A and W. A. Fuller., "Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root", Econometrica, 49, 1981.

        48. .Vernon W. Ruttan., " The New Growth Theory and Development Economic s: A Survey" , The Journal of Development Studies, (1998) , Vol 35, No3 , December 1998 , pp.1_ 26.