نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد دانشکده پژوهشهاى اسلامى و عربى در دبى

چکیده

سیستم مدرن و پیشرفته بانک و بانکدارى در اقتصاد امروز جهان، شکل تکامل یافته نظام مالى و پولى جوامع گذشته است. جامعه اسلامى هم صرافخانه‏ها را در سیر تحولات نظام مالى خویش آزموده است؛ خدمات صرافخانه‏ها در سپرده پذیرى و عرضه وام و دیگر عرصه‏هاى تأمین مالى، از آنها مؤسسات مالى گسترده‏اى ساخته بود که تا اندازه‏اى نقش بانکهاى امروزى را ایفا مى‏کرده‏اند. این نوشته به بررسى تحولات آنها تا قرن چهارم هجرى مى‏پردازد.ابتدا به بررسى واژه صرف کردن پرداخته، سپس وظایف و فعالیتهاى صرافخانه‏ها، مهمترین معاملات آنها و انواع آنها را بررسى مى‏کند. نقش مؤثر صرافان در تأمین مالى تجار و صنعتگران، تأسیس شرکتهاى اقتصادى و تلاش براى کاهش بحرانهاى اقتصادى نیز تبیین مى‏گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Historical Study of the Fiscal Systems in Muslim states

نویسنده [English]

  • Mohammad ali shah-abadi

Professor at the School of Islamic and Arabic Studies in Dubai

چکیده [English]

Modern and sophisticated systems of banking in today's economy are the developed forms of the monetary and financial systems of old societies. Islamic society, too, has experienced money-changer's halls in the development of its financial system. This paper examines the history of this institution until the fourth century (Lunar Hijrah). First, a definition of the term sarf (money changing) is given and then the functions and activities for money - changer's halls, their main transactions and their kinds are studied. The effective role for money - changers in funding merchants and craftsmen, founding economic institutions and trying to relieve economic crises are also elaborated. Money -changer's Halls' services in accepting deposits and offering loans and other kinds of funding, had turned them into large financial institutions that played the role of today's banks to some extent.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Money Changing
  • Ranking
  • Money
  • Coin
  • Economic History
  • pixs
  • system

نابع

1- ابن منظور، ابوالفضل جمال الدین، لسان العرب، بیروت، بى‏نا، 1956.
2- ابن أنس، مالک، المدونة الکبرى، تحقیق سلیم البشرى و آخرون
3- ابن الجوزى، عبدالرحمن، المنتظم فى تاریخ الملوک و الامم، حیدرآباد الدکن: بى‏تا، بى‏نا
4- ابن عبد ربه، احمد، العقد الفرید، تحقیق محمد سعید، القاهرة: دارالفکر، بى‏تا
5- ابن سعد، الطبقات،
6- الانصارى، احلام، التطور التجارى و النقدى فى العراق، رسالة ماجستیر، کلیة الادارة و الاقتصاد، جامعة بغداد
7- الأعظمى، عواد، دراسات فى تاریخ الاقتصاد العربى و الاسلامى، بغداد: مطبعة التعلیم العالى، 1988
8- التنوخى، ابو على المحسن، نشوار المحاضرة و أخبار المذاکرة، تحقیق عبود الشالجى، بیروت، دارصادر، 1971
9- التهانوى، محمد اعلى ابن على، موسوعة اصطلاحات العلوم الانسانیة، بیروت: بى‏نا، 1861 م، 6 اجزاء
10- الثعالبى، عبدالملک، یتیمة الدهر فى محاسن اهل العصر، تحقیق محمد محیى الدین، القاهرة، بى‏نا، 1956، ط 3
11- الجاحظ عمرو، التبصرة بالتجارة، تعلیق حسن عبدالوهاب، القاهرة: المطبعة الرحمانیة، 1935، ط 2،
12- الجهشارى، محمد، الوزراء و الکتاب، تحقیق محمد السقا و آخرون، القاهرة: مطبعة الحلبى
13- الدمشقى، جعفر، الاشارة الى محاسن التجارة، القاهرة، مطبعة المؤید، 1898 م
14- الدورى، عبدالعزیز، تاریخ العراق الأقتصادى، بغداد، بى‏نا، 1948
15- الزبیدى، محمد مرتضى: تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: بى‏تا.
16- الزبیدى، محمد، العراق فى العصر البویهى، القاهرة، بى‏نا، 1969
17- الزهرى، محمد، الطبقات الکبرى، بیروت
18- السجستانى، ابو داود، سنن ابى داود، مراجعة محمد محى الدین، بیروت، بى‏نا، بى‏تا
19- السعدى، امل، الصیرفة و الجهبذة فى العراق، رسالة دکتوراه غیر مطبوعة، کلیة الآداب، جامعة بغداد، 1985
20- السمعانى، الانساب، تعلیق عبدالرحمن بن یحیى، حیدرآباد و الدکن، بى‏نا، 1962
21- الشیبانى، عزالدین المعروف بابن الأثیر: الباب فى تهذیب الانساب، القاهرة، بى‏نا، 1936.
22- الصابى، ابوالحسن، الوزراء، تحقیق: عبدالستار احمد، القاهره، دار احیاء للکتب العربیه، 1958
23- الصولى، محمد، أخبار الراضى بالله و المنتقى لله، بیروت: بى‏نا، 1979، چ 2
24- الطبرى، محمد بن جریر، تاریخ الرسل و الملوک، تحقیق: محمد ابراهیم، القاهرة: بى‏نا، بى‏تا
25- الطنجى، شرف الدین، تحفة الناظر فى غرائب الأمصار، المشهور برحلة ابن بطوطة، القاهرة: بى‏نا، 1946
26- العلى صالح، التنظیمات الاجتماعیة و الاقتصادیة فى البصرة، بغداد: بى‏نا، 1953
27- العلى، صالح، محاضرات فى تاریخ العرب قبل الاسلام، بغداد، دار الکتب، 1981
28- القلقشندى، احمد، صبح الأعشى فى صناعة الأنشاء، القاهرة، بى‏نا، 1913
29- الکبیسى، حمدان، أسواق بغداد حتى نهایة العصر البویهى، بغداد، دار الحریة، 1979
30- الکبیسى، حمدان، اصول النظام النقدى، بغداد، دار الشؤون العامة، 1988
31- الکبیسى، حمدان، المؤسسات الاقتصادیة، محاضرات کلیة الآداب، قسم التاریخ، 1988
32- الکبیسى و آخرون، العراق فى مواکب الحضارة، بغداد 1988
33- المقدسى، محمد، أحسن التقاسیم فى معرفة الأقالیم، بیروت، بى‏نا، 1909، ط 2
34- النجفى، حسن، مقتبسات الیهود من الشرایع العراقیة القدیمة، بغداد: بى‏نا، 1981
35- النسفى، ابوحفص عمر، طلبة الطلبة القاهرة، بى‏نا، 1311 ه بى‏نا، دار الطباعه العامریه، 1311 ه
36- الصابى، الوزراء، همایوسف بن فنحاص، و هارون بن عمران
37- الیعقوبى، احمد، تاریخ الیعقوبى، بیروت، دار صادر
38- الشنتاوى احمد، دائرة المعارف الأسلامیة
39- خلیل، محسن، فى الفکر الاقتصادى العربى الاسلامى، بغداد، دار الرشید، 1981
40- علوى، ناصرخسرو، سفرنامه، تعریب یحیى الخشاب، القاهرة: بى‏نا، 1945
41- ماسنیوس، لویس، خطط الکوفة و شرح خریطتها، ترجمة: تقى محمد، النجف: بى‏نا، 1979
42- متز، آدم، الحضارة الاسلامیة فى القرن الرابع الهجرى، ترجمة: محمد عبد الهادى، بیروت، بى‏نا، 1967
43- مسکویه، احمد، تجارب الأمم، القاهرة: بى‏نا، 1914
44- مسلم، ابو الحسین، صحیح مسلم، شرح النووى، القاهرة، المطبعة المصریة، بى‏تا
CAPTCHA Image