نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه مازندران

2 کارشناس ارشد اقتصاد

چکیده

یکی از سؤالات اساسی پیش‌روی تئوری‌های اقتصادی این است که آیا امکان دارد شکاف درآمدی میان کشورهای غنی و فقیر کاهش یابد؟ این سؤال در ارتباط با یکی از قدیمی‌ترین و جنجال برانگیزترین موضوعات در اقتصاد یعنی فرضیه همگرایی درآمدی می‌باشد. این موضوع توسط مدل‌های رشد اقتصادی و همچنین قضیه برابر شدن قیمت عامل (FPE) پیش‌بینی شده است. مدل رشد نئوکلاسیک در چارچوب فروض استاندارد خود به ویژه بازده نزولی سرمایه، پیش‌بینی می‌کند که کشورهای کمتر توسعه‌یافته با نرخ سریع‌تری رشد کرده و قادرند شکاف درآمدی میان خود و کشورهای توسعه‌یافته را کاهش دهند. همچنین بر اساس قضیه برابر شدن قیمت عامل، تجارت آزاد موجب برابر شدن قیمت عامل و در نتیجه، موجب برابری درآمد سرانه می‌گردد. به علاوه در چارچوب مدل‌های رشد درونزا، تجارت می‌تواند با افزایش انتقال و نشر تکنولوژی و ارتقای نوآوری موجب تسریع رشد گردد.
مطالعات معدودی درباره نقش تجارت بین‌الملل در همگرایی درآمدی صورت گرفته است. بر اساس برخی از مطالعات، کشورهای با درآمد پایین‌تر بیش از کشورهای دارای درآمد بالاتر از تجارت سود می‌برند، بنابراین تجارت آزاد موجب همگرایی درآمدی می‌شود و بر اساس مطالعات دیگر، تجارت آزاد شکاف درآمدی میان کشورهای ثروتمند و فقیر را افزایش می‌دهد. در مجموع، نتیجه قطعی درباره اثر تئوریک و تجربی درجه باز بودن تجاری بر همگرایی درآمدی بدست نیامده است.
مقاله حاضر با بکارگیری مدل همگرایی - رشد و با استفاده از تکنیک قدرتمند پانل، اثر درجه باز بودن تجارت روی سرعت همگرایی درآمدی کشورهای عضو دی هشت را طی دوره زمانی (2004 - 1975) بررسی می‌کند. نتایج تحقیق نشانگر اثر مثبت و معنی‌دار درجه باز بودن تجارت روی سرعت همگرایی میان کشورهای گروه دی هشت می‌باشد. بر اساس نتایج مقاله حاضر به نظر می‌رسد کشورهای دی هشت می‌توانند با توسعه تجارت متقابل، شکاف درآمدی میان خودشان را کاهش دهند. همچنین بر اساس نتایج مقاله حاضر، سرمایه انسانی و فیزیکی اثر مثبت و معنادار بر رشد اقتصادی کشورهای مورد بررسی دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Impact of Trade Openness on Income Per Capita Convergence Speed: Evidence From D8 Group

نویسندگان [English]

  • Saeed Rasekhi 1
  • Omid Ranjbar 2

1 Assistant Professor of Mazandaran University

2 Master of Economics

چکیده [English]

One of the main questions faced by economic theories is that whether it is possible to decrease income gap between rich and poor countries. This question relates to the oldest and most noisy subjects in economics, which is income convergence hypothesis. This is predicted by economic growth models and Factor Price Equalization (FPE) proposition. In the context of its standard assumptions specially decreasing return to capital, neoclassical growth model predicts that less developed countries grow faster than developed ones and are able to decrease the gap between developed countries and themselves. Also, based on FPE proposition, free trade equalizes factor price and thus per capita income. In addition, in the framework of endogenous growth model, trade may result in growth acceleration through increasing the rate of technology transfer and diffusion and innovation.
Few studies have been done with regard to the role of international trade in income convergence. Based on some of these studies, lower-income economies benefit more from international trade than higher-income economies, which conclude that international trade causes income convergence. Based on some other studies, international trade increases income gap between rich and poor countries. In sum, there is no strong result in line with theoretical and empirical effect of trade openness on income convergence.
Present paper examines trade openness impact on the speed of convergence for D8 members by using powerful panel data technique during time 1975-2004. Results indicate that trade openness has significant and positive effect on speed of convergence among D8 members. Based on the results of this paper, it seems that D8 members decrease income gap between themselves by developing mutual trade. Furthermore, based on the results obtained, physical and human capitals have positive and significant effect on economic growth of considered countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Trade Openness
  • Micro and Macro Convergence
  • Neoclassical Growth Model
  • Convergence-Growth Model
  • Factor Price Equalization
  • D8
  • Panel Model

منابع

الف- فارسی

1-       رحمانی، تیمور و حشمت الله عسگری، «بررسی نقش سیاست‌های دولت در همگرایی منطقه‌ای در استان‌های ایران با بکارگیری روند سپرده‌های دیداری»، مجله تحقیقات اقتصادی، 1384، شماره 69.

2-       فروغی پور، الهام، «بررسی همگرایی سیگما و بتا (مطلق) بین کشورهای عضو اوپک»، فصلنامه پژوهش‌نامه بازرگانی، 1385، شماره 39.

ب- لاتین

3-        Baldwin, R. E., P. Martin and G. Ottaviano, “Global Income Divergence, Trade, and Industrialization: the Geography of Growth Take-offs”. Journal of Economic Growth, 2001, 6, 5 – 37.

4-        Barro, R. J. and Sala-i-Martin, Xavier, “Convergence across States and Regions”. Brookings Papers, 1991, 1, 107–82.

5-        Barro, R. J. and Sala-i-Martin, Xavier, Economic Growth, McGraw-Hill, 2nd edition, MIT Press, 2004.

6-        Ben-David, D, “Equalizing Exchange: Trade Liberalization and Convergence”, Quarterly Journal Economics, 1993, 108, 653-679.

7-        Ben-David, D, “Trade and the Rate of Income Convergence”. NBER Working Paper Series, 2000.

8-        Caselli, F., G. Esquivel and F. Lefort, “Reopening the Convergence Debate: a New Look at Cross-Country Growth Empirics”. Journal of Economic Growth, 1996, 1, 363-389.

9-        Choi, C, “Foriegn Direct Investment and Income Convergence”, Applied Economics, 2004, 36, 1045-1049.

10-     Corden, W. M, “The Effects of Trade on the Rate of Growth”. In Bhagwati, J. N. et al. (Eds) Trade, Balance of Payment and Growth. Amsterdam: North Holland, 2004, 117–43.

11-     Dowrick, S. and J., Golley, “Trade Openness and Growth: Who Benefits?”. Oxford Review of Policy, 2004, 20, 38-56.

12-     Eicher, T. S, “Trade, Development and Converging Growth Rates Dynamic Gains from Trade Reconsidered”, Journal of International Economics, 1999, 48, 179 – 98.

13-    Galor, O. and A., Mountford, Why are a Third of People Indian and Chinese? Trade, Demographic Patterns and the Great Divergence, BrownUniversity, 2003.

14-     Giles, D. and C. N., Stroomer, “Does Trade Openness Affect the Speed of Output Convergence? Some Empirical Evidence”. Econometrics Working Paper, University of Victoria, 2005.

15-     Green W. H., Econometric Analysis, Prentice-Hall International, 2000.

16-     Islam, N. (1995). Growth empirics: A panel data approach, The Quarterly Journal of Economics, 1995,110(4): 1127-1171.

17-     Islam, N, “Productivity Dynamics in a Large Sample of Countries: a Panel Study”, Review of Income and Wealth, 2003a, 49, 247–72.

18-     Islam, N, “What Have We Learnt from the Convergence Debate?”, Journal of Economic Surveys, 2003b, 17, 309-362.

19-    Karras G, “Trade Openness and Economic Growth Can We Estimate the Precise Effete”, Applied Econometrics and International Development, 3(1), 2003.

20-     Kenen, P.B, The International Economics, New York: CambridgeUniversity Press, 1994.

21-     Lutz M, “Globalisation, Convergence and the Case for Openness in Developing Countries: What Do We Learn from Open Economy Growth Theory and Empirics?”, CSGR Working Paper, Centre for the Study of Globalization and Regionalization, 2001.

22-     Mankiw N. G., David Romer and David Weil, “A Contribution to the Empirics of Economic Growth”. Quarterly Journal of Economics, 1992, 407-37.

23-     Matsuyama, K, “Why are there rich and poor countries? Symmetry-breaking in the world economy”, Journal of the Japanese and International Economies, 1996, 10 (4), 419-439.

24-     Nakajima, T, “Catch-up in Turn in a Multi-Country International Trade Model with Learning-by-doing and Invention”, Journal of Development Economics, 2003, 72, 117 – 38.

25-     Pack, H, “Endogenous Growth Theory: Intellectual Appeal and Empirical Shortcoming”. Journal of EconomicPerspectives, 1994, 7, 27-55.

26-     Parikh, A. and M. Shibata, “Does Trade Liberalization Accelerate Convergence in Per Capita Incomes in Developing Countries?”, Journal of Asian Economics, 2004, 15.

27-     Quah, D, “Galton’s Fallacy and Tests of the Convergence Hypothesis”, Scandinavian Journal of Economics, 1993, 95, 4, 427-443.

28-    Ralhan M. and A. Dayanandan, “Convergence of Income among Provinces in Canada: An Application of GMM Estimation”. Econometrics Working Paper, 2005.

29-     Rassekh, F, “The Convergence Hypothesis: History, Theory and Evidence”, Open Economies Review, 1998a, 9, 85–105.

30-    Rassekh, F, “Micro Convergence and Macro Convergence: Factor Price Equalization and Per Capita Income”, Pacific Economic Review, 1998b, 3: 1, 3–11.

31-     Rassekh, F., M. J. Panik, and B. R. Kolluri, “A Test of the Convergence Hypothesis: the OECD Experience, 1950- 1990”. International Review of Economics and Finance, 2001, 10, 147-157.

32-     Romer, David, Advanced Macroeconomics, McGraw-Hill, New York, 2002.

33-     Sala-i-Martin, Xavier, “I Just Ran Two Million Regressions,’’ American Economic Review, 1997,87(2), 178–183.

34-     Sala-i-Martin, Xavier, “15 Years of New Growth Economics: What Have We Learnt?”, Discussion Paper Series, ColumbiaUniversity, 2002.

35-     Slaughter, M. J, “Per Capita Income Convergence and the Role of International Trade”, American Economic Review, 87, 1997.

36-     Slaughter, M. J, “Trade liberalization and per capita income convergence: a difference-in-differences analysis”. Journal of International Economics, 2001, 55, 203–228.

37-     Walz, U, “Does an Enlargement of a Common Market Stimulate Growth and Convergence?”, Journal of International Economics, 1998, 45, 297-321.

38-     Websites: developing8.org, worldbank.org (WDI datbase).

39-     Young. A., M. Higgins and D. levy, “The Sigma Convergence across the US: Evidence from County Level data”, Working Paper Emory, 2004.