نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد توسعه دانشکده مدیریت دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی

چکیده

عدالت فصل مشترک کلیه مکاتب با رویکردهای اخلاقی است و همه آنان به نحوی برابری چیزی را خواسته و کلیه تصمیماتشان را در آن زمینه سامان داده‌اند. طرح سؤال «عدالت در چه چیزی؟» اولین گام در جهت عملیاتی کردن و مدل‌سازی عینی این مفهوم بوده است. در این تحقیق کوشش می‌شود با روشی تحلیلی - توصیفی، شاخصی پیشنهاد شود که بر اساس آن بتوان دیدگاه‌های گوناگون راجع به عدالت را سامان داده و معیاری یکسان برای سنجش میزان عدالت ارائه نمود. در این میان زندگی انسان به دو بخش عمده قبل از فرایند تولید، که مرحله قابلیت‌ها نام می‌گیرد و مرحلة بعد از فرایند تولید یا مرحله توزیع، تقسیم می‌گردد. در این نوشتار از شاخص توسعه انسانی به عنوان بیان کننده وضعیت عدالت در مرحله قابلیت‌ها، شاخص فقر، به عنوان نشان‌دهنده عدالت در مصرف و از شاخص‌های نابرابری درآمدی به عنوان تبیین‌کنندگان توزیع عادلانه درآمد، بهره گرفته می‌شود. برای تلفیق شاخص‌های مذکور و ایجاد شاخص عدالت از روش منطق فازی استفاده شده است. در قالب سه سناریو و با استفاده از نرم افزار MATLAB این نتیجه بدست آمده است که در سال‌های1367تا1384 حرکت کلی اقتصاد کشور، با مقداری تسامح به سمت بهبود عدالت بوده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Taking Step Toward the Justice Index on the Basis of Fuzzy Logic

نویسندگان [English]

  • hosein Sadeghi Soghdel 1
  • Seyed Hadi Makhzan Mousavi 2

1 development economics department management and economics faculty Tarbiat Modares university Tehran

2 Master of Economics

چکیده [English]

Schools that have moral approach have a common point of view about Justice and all demand equality, systematizing their programs on this basis. The first step in operating and objective modelizing of this sense is this question “Justice in what?” In this research, an indicator is proposed that it puts various views of Justice in order and make a unit criterion to measure the scale of Justice, on the basis of descriptive analytic method. However, human life is divided into two main parts; before the act of producing called “capabilities” and after the act of producing called “distribution”. In this research, human development as a feature of the state of Justice, poverty as an indicator of Justice in consumption and inequality of income as a determinant of equitable distribution of income have been used. Fuzzy Logic has been applied to use indicators mentioned above and in order to make an index for Justice. In three scenarios, with MATLAB software, this result has been obtained: From 1988 to 2005, the general course of the Iranian economy has negligently improved Justice

کلیدواژه‌ها [English]

  • Justice Index
  • Human Development Index
  • Inequality Measurements
  • Poverty Index
  • Fuzzy logic

منابع

الف- فارسی

1-       آذر، عادل؛ فرجی، حجت، علم مدیریت فازی، چاپ اول، تهران، مؤسسه کتاب مهربان نشر، 1386.

2-      ابوالفتحی قمی، ابوالفضل، درآمدی بر شناخت شاخص‌های نابرابری درآمد و فقر، تهران، مرکزآمار ایران، 1371.

3-       طاهری، سید محمود، آشنایی با نظریه مجموعه‌های فازی، مشهد، جهاد دانشگاهی مشهد، 1378.

4-       عسگری، علی، نظری اجمالی به تورم و توزیع درآمد در کشور، ماهنامه بررسی‌های بازرگانی، سال پنجم، شماره3، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، 1370.

5-       عیوضلو، حسین، بررسی و تحلیل امکان سازگاری معیارهای عدالت و کارایی در نظام اقتصاد اسلامی، رساله دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس، 1379.

6-      کاسکو، بارت، تفکر فازی، علی غفاری و دیگران، چاپ اول، تهران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، 1377.

7-       معاونت برنامه‌ریزی نظارت راهبردی ریاست جمهوری، گزارش اقتصادی سال 1385، چاپ اول، تهران، معاونت برنامه‌ریزی نظارت راهبردی ریاست جمهوری، 1378.

8-       موسوی، سید جمال‌الدین، عدالت اجتماعی در اسلام، چاپ اول، تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1380.

لاتین

9-       Allingham, M. G,The measurement of inequality;Journal ofEconomic Theory, Volume 5, Issue 1, August 1972, PP: 163-169.

10-    Atkinson, A.B, On the measurement of inequality;Journal ofEconomic theory, N.2, 1970, pp: 244-263.

11-    Atkinson, Anthony, On the measurement of Poverty; Econometrica, 55, 1987, pp: 749-64.

12-    Baliamoune, M, On the measurement of human well-being: Fuzzy set theory and Sen’s capability approach; presented the wider conference on inequality, poverty and human well-being; Helsinki, Finland, 2003.

13-    Berenger, V., Verdier-Chouchan, A, Multidimensional Measures of Well-Being: standard of Living and Quality of Life Across Countries; Word Development; Vol. 35, No 7; 2007, pp: 1259-1276.

14-    Bleichrodt, Han, Doorslaer, Eddy van, A welfare economics foundation for health inequality measurement; Journal of Health Economics 25; 2006, pp: 945–957.

15-    Bruckmann, G, Measuring inequality over time: A methodological remark; I.S.I papers, 1985.

16-    Cerioli, A., & Zani, S, A fuzzy approach to themeasurement of poverty; In C. Dagum, & M. Zenga (Eds.); Income and wealth distribution, inequality andpoverty; 1990, pp: 272–284.

17-    Champernown, D.G; A comparison of measures of inequality of income distribution; The economic journal; 1974, pp: 787-816.

18-    Cheli, B., & Lemmi, A, A ‘‘totally’’ fuzzy and relative approach to the measurement of poverty; Economic Notes; 24(1); 1995, pp: 115-134.

19-    Clark, S., Hmming, R. and ulph, D.; On indices for the measuring of poverty; the economic journal; vol. 51; 1981, pp: 515-526. 

20-    Giles, D.E.A, R. Draeseke; A fuzzy logic approach to modeling the New Zealand underground economy, Math. Comput. Simulat59; 2002, pp:115-123.

21-    Guillermina Jasso; How much injustice is there in the world? Two new justice indexes, American Sociological Review, Vol.64, 1999, pp: 133-168.

22-    Guillermina Jasso; Studying Justice: Measurement, Estimation, and Analysis of the Actual Reward and the Just Reward, IZA Discussion Paper No. 2592, 2007.

23-    Kakwani, N.C; On the estimation of income inequality measures from grouped observations; Review of economic studies; 1975, pp: 483-492.

24-    Lelli, S. (2001); Factor analysis vs. fuzzy sets theory: Assessing the influence of different techniques on sen’s functioning approach. Center of Economic Studies Discussion Paper, KU Leuven. www.econ.kuleuven. be/eng/ew/discussionpapers/Dps01/Dps0121.pdf.

25-    Lindström, T; A fuzzy design of the willingness to invest in Sweden; J. Econ. Behav. Organisation 36; pp: 1-17, 1998.

26-    Litchfield Julie A. (1999); Inequality: Methods and Tools; Text for World Bank’s Web Site on Inequality, Poverty, and Socio-economic Performance: http://www.worldbank.org/poverty/inequal/index.htm.

27-    Morris D. Morris; A physical quality of life index;
Urban Ecology, Volume 3, Issue 3; 1978, PP: 225-240.

28-    Martinetti, E.C; A multidimensional assessment of well-being; societa Italian dieconomia publica, WORKING PAPERS, Pavia, May, 2000.

29-    Qizilbash, M; A note on the measurement of poverty and vulnerability in the South African context; Journal of International development, 14; 2002, pp: 757-772.

30-    Sen, Amartya; An Ordinal Approach to Measurement; Econometrica No.2, Vol.44: 219-231, 1976.

31-    Takayama, N; Poverty, income inequality and their measures: professor sen’s axiomatic approach reconsidered; Economica; Vol.47; No.3; 1979, pp: 747-759.

32-    Thon, D; On Measuring poverty; the review of income and wealth; Vol. 25;No. 4; 1979, pp: 429-439. 

33-    Thorbecke, Erik; Foster, James and Joel Greer;A Class of Decomposable Poverty Measures; Econometrica 52(3), 1987, pp: 761-65.

34-    Yua T. H.K., Wangb D. H.M., Chenc S.J; A fuzzy logic approach to modeling the underground Economy in Taiwan, Physical A 362; 2006, PP:471–479.

35-    Unterhalter, Elaine, Global inequality, capabilities, social justice: The millennium development goal for gender equality in education; International Journal of Educational Development 25 ; 2005, pp: 111–122.

36-    UNDP; Human Development Report2007/2008, New York, OxfordUniversity Press, 2008.

37-    Zadeh, L.A.; Fuzzy sets; Inform. Control 8; 1965, pp: 338-353.