نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه تبریز

2 عضو هیأت علمی موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی پارسای بابلسر

3 کارشناسی ارشد اقتصاد

چکیده

این مقاله در صدد است تا با استفاده از روش‌های اقتصادسنجی، اثرات الحاق به سازمان تجارت جهانی[1] را بر بخش صنعت[2] ایران ارزیابی نماید. یکی از حساس‌‌ترین بحث‌ها در پذیرش موافقت‌نامه دور اروگوئه و عضویت ایران در سازمان جهانی تجارت، اندازه‌گیری اثر تغییر در واردات[3] و صادرات[4] ایران پس از قبول مفاد موافقت‌نامه است. حذف موانع غیر تعرفه‌ای و تغییر نرخ‌های تعرفه[5] کالاهای وارداتی و صادراتی موجب تغییرات ساختاری در اقتصاد کشور خواهد شد. صنعت ایران در شرایط فعلی، با برخورداری از حالت انحصاری و دولتی بودن و نیز بهروری پایین در اکثر بخش‌ها قادر نیست با صنایع جهانی رقابت کند. در صورتی که شرایط بهبود یابد، پیوستن به سازمان جهانی تجارت، تولیدات صنعتی را بهتر خواهد ساخت. نتایج این مقاله براساس بررسی‌های سال‌های (۱۳۵۰-۱۳۸۵) نشان می‌دهد که در صورت عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی، اگر متوسط نرخ تعرفه کالاهای صادراتی 40% کاهش یابد، صادرات صنعتی 2/200% افزایش می‌یابد و همچنین متوسط نرخ تعرفه کالاهای وارداتی 14% کاهش یابد، واردات صنعتی 6/5% افزایش می‌یابد و در نهایت، خالص صادرات صنعتی 6/194% افزایش می‌یابد.



[1]. World Trade Organization(W.T.O)


[2]. Industry


[3]. Import


[4]. Export


[5]. tariff

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effect of Accession in World Trade Organization (WTO) on Iran's Industry

نویسندگان [English]

  • Ali Dehghani 1
  • Mohammad Abdi 2
  • Kamran Kheradmand 3

1 PhD student in Economics, Tabriz University

2 Member of the faculty of Babolsar Parsa Non-Profit Higher Education Institute

3 Master of Economics

چکیده [English]

This article seeks to examine the effects of the Iran’s accession to the World Trade Organization (WTO) on its industry through econometric methods. One of the crucial issue about the WTO’s agreement is to assess the post-agreement rates. Removal of non-tariff impediments and changing the charges for the custom tariffs of the imported and exported goods will bring about changes in economic structure of Iran. Iran’s industry in terms of the current situation- exclusively for government and also with low productivity in most of the industries is not able to compete with the global industry. If conditions improve, accession to WTO will improve industrial products. Based on the data from 1350 to 1385, the results of this article show that, in the case of Iran's WTO membership, if the average of custom tariff rates for the exported goods reduces to 40%,  the industrial export increases to 200.2% and if the average tariff rates for the imported goods decrease to 14%, the industrial import increase to 5.6%, and consequently, pure industrial export will increase to 194.6%.

کلیدواژه‌ها [English]

  • World Trade Organization
  • Tariffs
  • Export
  • Import
  • Industry

منابع

الف- فارسی

1-       آذربایجانی، کریم و صنایعی، علی، پذیرش ایران در سازمان جهانی تجارت و پیش‌بینی تأثیرات آن بر صنایع، چاپ اول، نشر آتروپات، 1378.

2-       امیدبخش، اسفندیار و طارم سری، مسعود، آشنایی با موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت (گات) و بررسی تبعات الحاق جمهوری اسلامی ایران به آن، چاپ دوم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، 1372.

3-       بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، گزارش اقتصادی و ترازنامه، سال‌های مختلف.

4-       بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نماگرهای اقتصادی، سال‌های مختلف.

5-       بیدآباد، بیژن، طراحی مدل اقتصاد‌سنجی برای تبیین روند واردات و صادرات در بخش صنعت و ارائه نتایج حاصله، سازمان مدیریت صنعتی، 1375.

6-       بیدرام، رسول، Eviews  همگام با اقتصادسنجی، چاپ اول، منشور بهره‌‌وری، 1381.

7-       توکلی، احمد، تحلیل سری‌های زمانی، همگرایی و همگرایی یکسان، چاپ اول، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، 1376.

8-       جلالوند، رجب، ارزیابی اثرات الحاق ایران به سازمان جهانی تجارت بر زیربخش غلات در بخش کشاورزی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم اداری، 1378.

9-      رحیم زاده، حسن، بررسی مزیت نسبی صنایع کارخانه‌ای ایران براساس هزینه منابع داخلی (DRC) و هزینه نسبی آشکار شده (RCA)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، 1377.

10-   سوادیان، هادی، بررسی تأثیر پیوستن ایران به سازمان جهانی تجارت بر صادرات محصولات نساجی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت، 1379.

11-   کمیجانی، اکبر، تحلیلی پیرامون تجارت، تجربه عملی پیوستن برخی از کشورها به سازمان جهانی تجارت و آثار اقتصادی الحاق ایران به آن، چاپ اول، وزارت امور اقتصادی و دارایی - معاونت امور اقتصادی، 1374.

12-   گمرک جمهوری اسلامی ایران، سال‌نامه‌های آمار بازرگانی خارجی جمهوری اسلامی ایران (صادرات و واردات)، سال‌های مختلف.

13-   محبی، منیره، ارزیابی اثرات عضویت ایران در سازمان جهانی تجارت (با تأکید بر کالاهای کشاورزی)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده اقتصاد، 1374.

14-   مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، مقررات صادرات و واردات سال 1382، چاپ اول، شرکت چاپ و نشر بازرگانی، 1382.

15-   مرکز آمار ایران، آمار کارگاه‌های بزرگ صنعتی کشور، سال‌های مختلف.

16-   مرکز تجارت بین‌الملل و دبیرخانه مشترک‌المنافع، راهنمای تجاری دور اروگوئه، چاپ اول، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، 1375.

17-   نوفرستی، محمد، ریشه واحد و همجمعی در اقتصادسنجی، چاپ اول، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، 1378.

18-   نوفرستی، محمد و عرب مازار، عباس، شناخت ساختار الگوی اقتصادسنجی کلان ایران، وزارت امور اقتصادی و دارایی - معاونت امور اقتصادی، چاپ اول، 1375.

19-   وزارت امور اقتصادی و دارایی - مرکز آمار و خدمات ماشینی، آمار واردات و صادرات، سال‌های مختلف.

ب- لاتین

20-    GATT, "Trade polecy Review Mechanism,Tunisia", report by the secretariat.

21-    International Monetary Fund, International Financial statistics (IFS), september 1998, on CD.

22-    World Bank, World Development Indicators (WDI), 1998, 2000, on CD.

23-    WTO, "Trade policy Review, Pakistan" , 15 Feb 1995.

24-    http: //www. wto. org/genlish/tratop_e/tpr_e/tp1_e. htm.

25-    WTO, "Trade policy Review,Venezuela" ,13 Feb 1996.

26-    http: //www. wto. org/genlish/tratop_e/tpr_e/tp1_e. htm.