نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

3 مدیر کل تشکیلات و بودجه دانشگاه تهران

چکیده

وقوع بحران‌های پولی و بانکی در دهه‌های 80 و 90 میلادی، در کشورهایی که سیاست آزادسازی مالی را اجرا کرده بودند، موجب شد تا شرایط محیط نهادی و قانونی لازم، برای تأثیر مثبت آزادسازی مالی بر توسعه مالی و رشد اقتصادی مورد توجه قرار گیرد. در این مطالعه نقش نهادهای عمومی و قانونی بر  توسعه مالی با تأکید بر شاخص‌های بخش بانکی و در دو سطح نهادهای عمومی 1 و 2، بررسی و مطالعه شده است. شاخص نهادی (1) با ۰استفاده از سه معیار کنترل فساد[1]، حاکمیت قانون و نظم عمومی[2] و کیفیت روال‌های اداری (بروکراسی)[3] و شاخص نهادی (2) با استفاده از پنج معیار شامل معیارهای ثبات دولت[4] و تنش‌های مذهبی[5]، علاوه بر معیارهای فوق، ساخته شده است. تأثیر این شاخص‌ها و اجزاء آن‌ها، به صورت جداگانه، با استفاده از داده‌های پانل (تلفیقی) و در سه گروه نمونه کامل 92 کشور (شامل 33 کشور کمتر توسعه یافته، 38 کشور نوظهور و 21 کشور صنعتی)، نمونه کشورهای کمتر توسعه یافته شامل 33 کشور و نمونه کشورهای نوظهور شامل 38 کشور به صورت جداگانه، در دوره زمانی (2005- 1985) مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج برآوردها، حاکی از تأثیر مثبت و معنادار شاخص‌های نهادی فوق بر توسعه مالی، در تمام گروه‌های مورد مطالعه است. برای بررسی علت این یافته و تجزیه و تحلیل نتیجه برآوردها، حد آستانه‌ای محیط نهادی و قانونی لازم برای تأثیر مثبت آزادسازی مالی بر توسعه مالی محاسبه شد. نتیجه نشان داد که متوسط شاخص نهادی در کشورهای کمتر توسعه یافته، پایین‌تر از حد آستانه‌ای مزبور می‌باشد. از اجزای شاخص‌های نهادی عمومی، شاخص کیفیت روال‌های اداری (بروکراسی) بیشترین تأثیر را بر توسعة مالی این کشورها نشان می‌دهد. محاسبه شاخص نهادی عمومی برای ایران نیز وضعیت مشابه با کشورهای کمتر توسعه یافته را نشان می‌دهد. به این ترتیب، شواهد ارائه شده نشان می‌دهد، وضعیت محیط نهادی و قانونی در کشورهای کمتر توسعه یافته، پایین‌تر از سطح آستانه‌ای لازم برای اجرای سیاست آزادسازی مالی است.



[1]. Corruption


[2]. Law and order


[3]. Bureaucracy Quality


[4]. Government Stability


[5]. Religious Tensions

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Financial Liberalization and Its Role on the Financial Development with Respect to the Legal and Institutional Environment (a Comparison of Less Developed and Emerging Market Countries)

نویسندگان [English]

  • Akbar Komijani 1
  • Jafar Ebadi 2
  • Nahid Poor Rostami 3

1 Professor, Faculty of Economics, University of Tehran

2 Associate Professor, Faculty of Economics, University of Tehran

3 Director General of Organization and Budget of the University of Tehran

چکیده [English]

Monetary and banking crisis in some countries which had implemented financial liberalization policies, during the period of 80s and 90s, has shown the necessity of paying more attention to the institutional environment of the countries.
In this research, we modeled the role of public (legal) institutions necessary for financial development in banking sector. We defined two levels of public institutions indexes; the public institution or index1, which is the first principal component of the control of corruption, law & order and bureaucracy quality; the public institution or index2, which is the first principal component of the last three components along with government stability & religious tensions.
Through a panel data analysis, encompassing 92 countries (including 33 less developed, 38 emerging market and 21 industrialized countries) over the period of 20 years ranging from 1985 to 2005, we explore several dimensions of financial developments including the role of legal institutions. The results indicate that well-developed legal institutions are preconditions for financial openness to lead the banking sector development. The findings suggest that a sufficient institutional level is a pre-requisite for positive effect of financial openness on financial development and economic growth. Average level of public institution in Iran, is also lower than this threshold level. It means that the actual legal and institutional environment in Iran would not support a rapid financial liberalization policy. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Financial Liberalization
  • Financial Development
  • Legal Institutions
  • Institutional Environment
  • Threshold Level

منابع

الف- فارسی

1-       احسانی، محمدعلی، «واسطه‌های مالی و رشد اقتصادی در ایران»، پژوهشکده پولی و بانکی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1383.

2-       بانک جهانی، گزارش توسعه جهانی سال 2002، نهادسازی برای بازار، ترجمه علی حبیبی، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، 1385.

3-       پور رستمی، ناهید، نقش نهادهای قانونی و مالی در توسعه مالی و رشد اقتصادی، رساله دکتری، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، 1387.

4-       ختایی، محمود و ابوالفضل خاوری نژاد، «گسترش بازارهای مالی و رشد اقتصادی»، مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس سیاست‌های پولی و ارزی، مؤسسه تحقیقات پولی و بانکی «پژوهشکده»، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1377.

5-       ختایی، محمود، «گسترش بازارهای مالی و رشد اقتصادی»، مؤسسه تحقیقات پولی و بانکی، 1378.

6-       راستی، محمد، بررسی رابطه توسعه مالی و رشد اقتصادی در ایران، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، 1378.

7-       رجبی، داود، مقایسه سیستم‌های مالی و بررسی سازگاری هر یک با ساختار نهادی و قانونی اقتصاد ایران، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، 1384.

8-       قمطیری، محمد علی، «بررسی رابطه علیت در مورد ایران» مجموعه سخنرانی‌ها و مقالات یازدهمین همایش بانکداری اسلامی، 1379.

9-       کمیجانی، اکبر و محمود متوسلی و ناهید پور رستمی، «چارچوب نظری برای تبیین عوامل مؤثر بر توسعه مالی با تأکید بر مدل ویلیامسون»، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی (در دست چاپ)،1387.

10-   کمیجانی، اکبر و ناهید پور رستمی، «تأثیرسرکوب مالی بر رشد اقتصادی»، مجله پژوهش‌های اقتصاد ایران، در دست بررسی، 1387.

11-   گجراتی، دامودار، مبانی اقتصادسنجی، حمید ابریشمی، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، 1378.

12-   متوسلی، محمود ، توسعه اقتصادی، مفاهیم، مبانی نظری، رویکرد نهادگرایی و روش‌شناسی، انتشارات سمت، 1382.

13-   میدری، احمد، «مقدمه‌ای بر نظریه حکمرانی خوب»، نشریه رفاه اجتماعی، سال ششم، 1385، شماره 22.

14-   نورث، داگلاس سی، نهادها، تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی، ترجمة محمدرضا معینی، انتشارات سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی - اجتماعی و انتشارات، 1377.

15- ویلیامسون، اولیویرای، «اقتصاد نهادگرایی جدید: دستاوردهای گذشته و نگاهی به فرارو»، ترجمه محمود متوسلی، مجله برنامه و بودجه، 1381، شماره 73 .

ب-لاتین

16-    Alice H. Amsden and Yoon-Dae Euh, "South Korea's 1980s Financial Reforms: Good-bye Financial Repression (Maybe), Hello New Institutional'', World Development, Vol. 21, No. 3, 1993, pp. 379-390.

17-    Baltagi, Badi H. "Econometric Analysis of Panel Data". Third Edition John wiley & sons, 2005.

18-     Chinn, Menzie, D. and Hiro Ito. ''What Matters for Financial Development? Capital Controls, Institutions, and Interactions'', Working Paper 11370, 2005.

19-    Demetrides, P. and Andrianova."Finance and Growth: What we Know and What We Need to Know", Financial Development and Economic Growth: Explaining the Links, Palgrave Macmillan, 2004, pp. 38-65.

20-    Demirguc-kunt, Asli and Enrica Detragiache ''Financial Liberalization and Financial Fragility'', Annual World Bank Conference on Development Economics, 1998, pp. 303-331.

21-    Financial Sector Reform, ''Liberalization And Management For Growth And Stability in the Asian And The Pacific Region: Issues and Experience", United Nation, 1998.

22-     Fry M. J. ''Money, Interest and Banking in Economic Development'', Birmingham, U. K. University of Birmingham, the JohnHopkinsUniversity Press., 1995.

23-    Hsiao, Cheng, "Analysis of Panel Data" , Second Edition, CambridgeUniversity Press, 2003.

24-    International Financial Statistics (2007). IMF.

25-     Khalatbari, F. and Jalali-Naini, A. R. "Financial Markets and Growth in Iran", 2003.

26-    King, R. and Levine, R. "Finance and Growth: Schumpeter Might Be Right", Quarterly Journal of Economics, 1993a (August), pp. 717-737.

27-     King, Robert G. and Levine, L. "Finance, Entrepreneurship, and Growth: Theory and Evidence", Journal of monetary Economics, 32, 1993b, pp. 513-542.

28-    La Porta, Rafael and Lopez-De-Silanes, Shleifer, Florencio and Vishny, Andrei and Robert W. "Legal Determinants of External Finance", Journal of Finance, Vol. LII, No. 3, July 1997.

29-    Levine, Ross. "Finance and Growth: Theory and Evidence", Jel numbers: G0. O0, 2004.

30-    Levine, Ross and Loayza, Norman and Thorsten, Beck. "Financial Intermediation and Growth: Causality and Causes", Journal of Monetary Economics, 46, 2000, pp. 31-77.

31-    Loayza, N. and Ranciere, R. "Financial Development, Financial Fragility and Growth", IMF Working Paper, August 2005.

32-    Malcolm , Arestic, Edited by Philip. "A handbook of Alternative Monetary Economics", Edward Elgar, 2006.

33-    Stiglitz, Joseph, E. (1999). ''Underpinnings for a Stable and Equitable Global Financial System from Old Debate to a New Paradigm'', Paper Prepared for the Eleven Bank Conference on Development Economics, April 1999, 28-30.

34-     Stiglitz, Joseph, E. , and Andrew Weiss. "Credit Rationing in Market with Imperfect Information. " American Economic Review, 71(3, June):,1981, 393-410

35-    Stiglitz, Joseph, E. , and Greenwald, Bruce (2003). ''Towards a New Paradigm in Monetary Economics'', CambridgeUniversity Press, 2003.

36-    Tiffin, Andrew. "The Cost of Weak Institution", IMF Working Paper, WP/06/167, 2006.

37-    Williamson, Oliver E. (2000). "The New Institutional Economics: Taking Stock, Looking Ahead", Journal of Economic Litreture, 2000, pp. 595-613.

38-    www. Uiowa. edu/ ifdebook/ faq/ faq-docs/emerging-market. shtm

پیوست یک:

 فهرست 92 کشور شامل 33 کشور کمتر توسعه یافته، 38 کشور نوظهور و 21 کشور صنعتی

Country List(92 countries)

Kuwait L

Liberia L

Madagascar L

Malawi L

Malaysia e

Mali L

Mexico e

Morocco e

Mozambique L

Myanmar L

Netherlands i

New Zealand i

Nicaragua L

Niger L

Nigeria e

Norway i

Oman e

Panama L

Paraguay L

Peru e

Philippines e

Poland e

Portugal i

Qatar e

Saudi Arabia e

Senegal L

Sierra Leone L

Singapore e

South Africa e

Spain i

Sri Lanka e

Sweden i

Syrian Arab Republic L

Tanzania L

Thailand e

Togo L

Trinidad and Tobagoe

Tunisia e

Turkey e

Uganda L

United Kingdom i

United States i

Uruguay e

Yemen L

Zambia L

Zimbabwe e

KWT

LBR

MDG

MWI

MYS

MLI

MEX

MAR

MOZ

MYN

NLD

NZL

NIC

NER

NGA

NOR

OMN

PAN

PRY

PER

PHL

PLO

PRT

QTR

SAU

SEN

SLE

SGP

ZAF

ESP

LKA

SWE

SYR

TZA

THA

TGO

TTO

TUN

TUR

UGA

GBR

USA

URY

YMN

ZMB

ZWE

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

Argentina e

Australia i

Austria i

Bahamas, The L

Bahrain, Kingdom of e

Bangladesh e

Belgium i

Bolivia L

Botswana e

Brazil e

Burkina Faso L

Cameroon L

Canada i

Chile e

China e

Colombia e

Costa Rica L

Cote d'Ivoire e

Denmark i

Dominican Republic L

Ecuador e

El Salvador L

Finland i

France i

Ethiopia L

Gambia, The L

Germany i

Ghana e

Greece i

Guatemala L

Guyana L

Haiti L

Honduras L

Hong Kong e

Hungary e

Iceland i

India e

Indonesia e

Iran, Islamic Rep. of L

Ireland i

Israel e

Italy i

Jamaica e

Japan i

Kenya e

Korea e

ARG

AUS

AUT

BHS

BHR

BGD

BEL

BOL

BWA

BRA

BFA

CMR

CAN

CHL

CHN

COL

CRI

CIV

DNK

DOM

ECU

SLV

FIN

FRA

ETP

GMB

DEU

GHA

GRC

GTM

GYN

HTI

HND

HKG

HUN

ISL

IND

IDN

IRN

IRL

ISR

ITA

JAM

JPN

KEN

KOR

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

i- Industrialized countries (IDC), 21 countries

e- Emerging market countries (EMG), 38 countries

L-less develop countries(LDC), 33 countries