نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

2 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر

چکیده

هدف از این مقاله بررسی کارایی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در استان آذربایجان شرقی است. تعداد واحدهای تشکیل دهنده جامعه آماری بیست هشت واحد می‌باشد. یکی از تکنیک‌هایی که به خوبی در این جهت موثر و مفید می‌باشد مدل DEA یا تحلیل پوششی داده‌ها[1] است. روش تحلیل پوششی داده‌ها بر مبنای مدل برنامه‌ریزی خطی بنا شده است. این روش نیازمند یک سری اطلاعاتی است که با تحلیل آن کارایی یا عدم کارایی واحدهای تصمیم‌گیرنده مشخص می‌گردد. در این مقاله، با تهیه و تدوین مهم‌ترین شاخص‌ها، ورودی‌ها و خروجی‌های مدل DEA مشخص شده است. ورودی‌ها شامل ترکیب و تعداد اعضای هیئت علمی، تعداد گروه‌های آموزشی، فضای دانشگاه، تعداد دانشجویان، تعداد کارکنان، هزینه‌های دانشگاه می‌باشد. خروجی‌های در نظر گرفته شده نیز تعداد دانشجویان فارغ التحصیل، تعداد مقالات، کتب و طرح‌های تحقیقاتی، تعداد همایش‌های علمی برگزار شده و تعداد فارغ التحصیلان پذیرفته شده در مقاطع بالاتر هستند. بر این اساس، اطلاعات مربوط به هر یک از واحدهای تحت مطالعه جمع‌آوری گردیده و نتایج کارایی هر یک از واحدها با استفاده از نرم‌افزار DEAP2 بدست آمده است. در نتیجه چهارده واحد کارا و چهارده واحد ناکارا شناسایی شدند. در نهایت کاراترین واحدها به عنوان الگو انتخاب و معرفی شده‌اند. ضمن مقایسه، واحدهای ناکارا می‌توانند خود را به واحدهای کارا نزدیک نموده تا به سطح کارایی لازم دسترسی پیدا کنند.



[1]. Data Envelopment Analysis (DEA)

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluating the Efficiency of Islamic Azad University Branches in East-Azerbaijan Province Using Data Envelope Analysis (DEA)

نویسندگان [English]

  • Houshang Taghizadeh 1
  • Vahid Fatahi Sarand 2

1 Assistant Professor, Islamic Azad University, Tabriz Branch

2 Faculty member of Islamic Azad University, Shabestar Branch

چکیده [English]

The aim of this study is to investigate the efficiency of Islamic Azad University Branches in East-Azerbaijan province. The sample includes 28 branches. Data envelope analysis method (DEA) is one of the useful methods for this subject. This method is on the basis of linear programming. DEA requires some information to determine the efficiency or inefficiency of the Decision Making Units (DMU). In this paper, inputs and outputs of DEA are determined through selecting the most important criteria. Inputs include: number of teachers, number of educational groups, university area, and number of students, number of employees, and university expenses. Outputs include: number of graduates, number of articles, books and surveys done at the branch, number of scientific conferences, and number of students accepted at higher education levels. On this basis, the data of each branch were collected and the efficiency of them was calculated using the DEAP2 software. According to the results, fourteen branches were identified as efficient and fourteen branches as inefficient. Finally, the most efficient branches were introduced as pattern (model) through comparison; the inefficient branches could come closer to the pattern (model) and reach the efficiency level

کلیدواژه‌ها [English]

  • Efficiency Evaluating
  • Data Envelopment Analysis (DEA)
  • return to scale
  • Decision Making Units (DMU)

منابع

الف- فارسی

1-       آذر، عادل و مـؤتمنی، علیرضا، «اندازه­گیری بهره­وری در شرکت‌های تولیدی به وسیله مدل تحلیل پوشش داده‌ها (DEA)»، مجله دانشور رفتار، دانشگاه شاهد،1383، ش 8.

2-       امامی میبدی، علی، «اصول اندازه‌گیری کارایی و بهره‌وری»، مؤسسه مطالعات و پژوهش­های بازرگانی، تهران، چاپ اول، 1379.

3-       پورکاظمی، محمدحسین، غضنفری، سیدحسن، «ارزیابی کارایی کارخانجات قند کشور به روش تحلیل پوششی داده‌ها»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، 1384، ش 22.

4-       ترکاشوند، علیرضا، مصطفایی، امین، «کاربرد تحلیل پوششی داده‌ها در فرایند الگوگیری سازمانی»، فصلنامه مدیریت و توسعه، 1383، ش 21.

5-       صفری، سعید، آذر، عادل، «ارزیابی عملکرد سازمان با تأکید بر شاخص­های جوایز کیفیت»، مجله دانشور رفتار، دانشگاه شاهد، 1383، ش 8.

6-       طاهری، شهنام، «بهره‌وری و تجزیه و تحلیل آن در سازمان­ها»، نشر هستان، تهران، چاپ دوازدهم، 1385.

7-       طه، حمدی، «آشنایی با تحقیق در عملیات»، محمدباقر بازرگان، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، چاپ دوم، 1370.

8-       علیرضائی، محمدرضا، «نظام نوین ارزیابی عملکرد به کمک مدل­های ریاضی»، مؤسسه بین‌المللی تحقیق در عملیات بهین کارا، همایش کیفیت و بهره‌وری در صنعت برق، 1380.

9-       کسائی، محمدعلی، خبازی حسینی، مریم، «ارزیابی عملکرد سازمان­های خدماتی با روش تحلیل پوششی داده‌ها»، سومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت کیفیت، تهران،1383.

10-   معین الدینی، پرستو، هاشمی، سیما، «ارزیابی کارائی واحدهای اجرائی گمرک ایران از طریق روش تحلیل پوششی داده‌ها (DEA)»، فصلنامه مدیرساز، سازمان مدیریت صنعتی، 1381، ش 3 و 4.

11-    مومنی، منصور، «مباحث نوین تحقیق در عملیات»، انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، چاپ اول،1385.

12-   مهرگان، محمدرضا، «مدل‌های کمی در ارزیابی عملکرد سازمان‌ها»، انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، چاپ اول، 1383.

13-   مهرگان، محمدرضا، شفیعی، مرتضی، «ارزیابی کارایی آژانس‌های مسافرتی - هواپیمایی با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌های چند هدفه»، دانش مدیریت، 1383، ش 66.

ب- لاتین

14-   Charnes, A., W.W. Cooper, B. Golany, L.M., Seiford and J. Stutz, Foundation of Data Envelopment Analysis For Pareto-koopmans Efficient Empirical production Function, Journal of Econometrics, No.30, PP.91-107, 1984.

15-   D.S Prasada Rao, Christopher J. ODonnell, George E. Battese, Metafrontier Functions for the study of Inter-regional productivity Differences, university of New England , pp.1-6, 2003.

16-   Ganley, J. & Cubbin, J, public sector Efficiency Measurement: Applications of Data Envelopment Analysis, Amsterdam : North Holland , 1992.

17-   Shang, I. & Sueyoshi. T, A unified Framework for the selection of A Flexible Manufacturing System, European Journal of Operational Reasearch, 1995.

18-   WWW. Deazone. Com. 8/14/2007