نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه مفید

چکیده

یکی از مباحث مهم در سطح اقتصاد کلان هر کشور بررسی تابع تقاضای پول در آن می‌باشد. این موضوع هم از لحاظ توضیح رفتار کارگزاران اقتصادی و هم از نظر سیاست‌گذاری حائز اهمیت است. هدف این مقاله بررسی و آزمون تابع تقاضای پول در اقتصاد ایران طی دوره‌ (1385-1353) است. در این رابطه معادله‌ تقاضای پول را با بکارگیری متدلوژی همگرایی یوهانسن تخمین می‌زنیم و به تفسیر نتایج مربوطه مبادرت می‌نماییم. همچنین از توابع واکنش آنی و تجزیه واریانس نیز استفاده می‌شود. در این پژوهش در تعریف تقاضای پول، هم از تعریف محدود پول و هم از تعریف گسترده پول (نقدینگی) استفاده شده است. متدلوژی تدوین این مقاله علاوه بر شیوه تحلیلی - توصیفی و کتابخانه‌ای بر قواعد و تکنیک‌های اقتصادسنجی استوار است. در مجموع نتایج مقاله حاکی از این واقعیت است که عمده‌ترین عامل مؤثر بر تقاضای پول در ایران، تقاضای معاملاتی پول است. بخش اول به مقدمه و مبانی نظری پژوهش اختصاص دارد. تبیین خصوصیات تابع تقاضای پول و تحلیل آماری اولیه، وظیفه بخش دوم است. ارائه برازش مدل و تحلیل نتایج پایانی به عهده بخش پایانی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Analysis of Demand for Money in Iranian Economy (1974-2006)

نویسندگان [English]

  • Yadollah Dadgar 1
  • Rohollah Nazari 2

1 Associate Professor, Faculty of Economics, Shahid Beheshti University

2 Master of Economics, Mofid University

چکیده [English]

The issue of the demand for money is a crucial one in macro economy of each country. The goal of this paper is to analyze and estimate the demand for money for Iranian economy. We have estimated the money demand function for Iran for period of 1974-2006 (32 years). We have used both narrow and broad definitions of money in this paper.
In the process of estimation, we have applied both the Johanson co integration method as well as the reaction function and variance decomposition analysis.
The result of econometrics testing shows that the transaction demand for money has greatest impact on Iranian economy in this regard. This result is compatible with theoretical findings. This paper has been encapsulated in four main sections.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Demand for Money
  • Iranian Economy
  • Real GDP
  • Inflation
  • Co integration. JEL

منابع

الف- فارسی

1-       اسلاملوئیان، کریم، انتقاد لوکاس و بررسی ثبات تابع تقاضا برای پول در ایران، مجله تحقیقات اقتصادی، 1382، ش 62 .

2-       بانک مرکزی حساب‌های ملی ایران و ترازنامه، اداره حساب‌های اقتصادی، سال‌های مختلف.

3-       جعفری صمیمی، احمد، علمی، زهرا، صادق زاده یزدی، علی، بررسی ثبات تابع تقاضای پول در ایران: کاربرد روش جوهانسون - جوسیلیوس، مجله تحقیقات اقتصادی، 1385، ش 72.

4-       شجری، هوشنگ، کمال‌زاده، محمد، اقتصاد پول و بانکداری، اصفهان، نشر هشت بهشت، 1376.

5-       شیرین بخش، شمس‌اله، بررسی ارتباط تقاضای پول با عوامل مؤثر بر آن، پژوهش‌نامه بازرگانی، 16،1384.

6-       کمیجانی، اکبر، سیاست‌های پولی مناسب جهت تثبیت فعالیتهای اقتصادی، وزارت امور اقتصادی و دارایی، 1374.

7-       ________، بوستانی، رضا، ثبات تابع تقاضای پول در ایران، مجله تحقیقات اقتصادی،1383، ش 67.

8-     هژبر کیانی، کامبیز، بررسی ثبات تقاضای پول و جنبههای پویایی آن در ایران، مؤسسه تحقیقات پولی و بانکی، تهران، 1376.

ب- لاتین

9-       Aghevli B, Khan M, Narvekar P and Short B ,1979, “Monetary Policy in Selected Asian Countries”, IMF staff Paper , 26, 775-824.

10-    Bae, Y, and R. M, Dejong, “Money Demand Function Estimation by Nonlinear Cointegration”, OhioStateUniversity, July 2005.

11-    Baumol, WJ, “The transactions demand for cash: An inventory theoretic approach”, Quarterly Journal of Economics 66, 1952, 545–556.

12-    Chow, G, “on the long run and short run demand for money”, journal of political economy, 74, 1966,111-131.

13-    Chrystsl, K, price, S, “controversies in macroeconomics”, New York, Harvester Wheat sheaf, 1994.

14-    Coghlan, R, “money, credit and the economy”, London, allen and unwin, 1981.

15-    Delmer, A, “history of monetary systems”, university of Maine press, 1983.

16-    Emmanuel, A, “Stability of the Nigerian M2 Money Demand Function in the SAP Period”, Economics Bulletin, 14, (3), 2002, 1-9.

17-     Fahler, W.P and Wiese, H, “Transaction Demand for Cash and Income Distribution: A Note on Aggregation”, Bulletin of Economic Research, 42(1), 1990, 73-77

18-    Fisher, I, “the purchasing power of money”, New York, Macmillan, 1911.

19-    Friedman, M, “studies in the quantity theory of money”, Chicago, University of Chicago press, 1956.

20-    Friedman, M, “interest rate and demand for money”, journal of law and economics,9, 1966, 71-85.

21-    Friedman, M, “the optimal quantity of money”, London, Macmillan, 1969.

22-    Friedman, M, and Schwartz, A, “the monetary statistics of the USA”, New YorkColumbiaUniversity press, 1970.

23-    Fujiki. H. et al, “Is There a Stable Money Demand Function under the Low Interest Rate Policy?”, Monetary and Economic Studies, April 2002, 1-24.

24-    Galbraith, J.K, “Money whence it came, where it went”, London, Penguin books, 1976.

25-    Harb, N, “Money Demand Function: Heterogeneous Panel Application”, United Arab EmiratesUniversity press, May 2003, 1-24.

26-    Harris, R.I.D, “Using Cointegration Analysis in Economic Modeling”, Pretice Hall Haveste Wheatsheaf, 1995.

27-    Hossain, Akhtar, “The Search for a Stable Money Demand Function for Pakistan”, The Pakistan Development Review, 33(4), 1994, 969-83.

28-    Jenkins, C,1999, “Money Demand and Stabilization in Zimbabwe”, Journal of African Economies, 8, 1999, 386-421.

29-    Johansen, S, “Statistical Analysis of Cointegrating Vectors”, Journal of Economic Dynamics and Control, 12, 1988, 231-54.

30-    Johansen, S. and Juselius, K,1990, “Maximum Likelihood Estimation and Inference on Cointegration -with Applications to the Demand for Money” , Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 52, 1990, 169-210.

31-     Johnson, H.G, “reading in British monetary economics”, oxford, Claredon press, 1972.

32-    Keynes, J.M,1936,“the general theory of employment, interest and money”,London, Macmillan, 1936.

33-    Khan, M, “Monetary Shocks and the Dynamics of Inflation”, IMF staff Paper, 27 (2), 1980, 250-284.

34-    Laidler, D.E, “the demand for money”, London, Harper and row, 1985.

35-    Marashdeh O, “The Demand for Money in an Open Economy: The Case of Malaysia” , Annual meeting 19-22, November , Balumor, Maryland, 1997.

36-    Mayer, T, et al, “money, banking and the economy”, New York, Norton, 1990.

37-    Meltzer, A,H, “the demand for money”, Journal of political economy, 71, 1963, 219-246.

38-    Miles, M, “Beyond Monetarism, finding the road to stable money”, New York, Basic books, 1984.

39-    Munoz, S, “Suppressed Inflation and Money Demand in Zimbabwe”, IMF, January, WP/06/15, 2006.

40-    Muñoz, S, “High Inflation and Money Demand in Zimbabwe: Selected Issues and Statitstical Appendix”, Country Report No. 05/359, Washington D.C, IMF, 2005.

41-    Nwaobi, G, “A vector error correction and nonnested modeling of money demand function in Nigeria”. Economics Bulletin, 3 (4), 2002, 1-8.

42-    Pinon F.M, “Demand for Money in Mozambique: Was There a Structural Break?” IMF, WP/98/57, 1998.

43-    Pradhan B K and Subramanian, A, “On The Stability of the Demand for Money in India” The Indian Economic Journal, 45,(1), 1997, 106-118.

44-     Sargent. T, “rational expectations and inflation”, New York, Harper and Row, 1986.

45-    Sergeant, J, macroeconomics theory, academic press, INC, 1987.

46-    Smit, C and Mohamadi, H, “The Distribution of Income, Value of time, and the Demand for Real Balances”, The Quarterly Review of Economics and Finance, 33(3), 1993, 267-273

47-    Stryk, D, et al, “international economics”, London and New York, Rutledge, 2000.

48-    Saunders, P, “Effects of Monetary Changes on the U.S Economy in the Short-Run and Long-Run”, The Indian Economic Journal, 50,(7),2002.

49-    Tobin, J, “The interest elasticity of transactions demand for cash”, Review of Economics and Statistics, 38, 1956, 241–247.

50-    Tobin, J, “liquidity preference”, review of economic studies, 25, 1958, 65-86.

51-    Treichel V, “Broad Money Demand and Monetary Policy in Tunisia”, IMF, WP/97/22,.1997.

52-    Tseng W and Corker R, “Financial Liberalization, Money Demand and Monetary Policy in Asian Countries” , IMF Occasional Paper, 84,1991.