نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تبریز

2 کارشناس ارشد اقتصاد

چکیده

در مالیه بین­الملل نرخ واقعی ارز ازاهمیت ویژه­ای برخوردار است و ازاین رو جای تعجب ندارد که تا این اندازه برروی بدست آوردن عوامل مؤثر این متغیردربلند­مدت و کوتاه­مدت توجه زیادی شده است. در این زمینه بعضی از اقتصاد­دانان از جمله (2000) Jahanara, (1997) Chinn and Johnston در مورد اثرات بهره­وری بخشی و شوک­های تقاضابر نرخ واقعی ارز بر روی داده­های آماری کشورهای (OECD) و گروه هفت کار کردند که نتایج حاکی از ارتباط بلند­مدت بین این متغیرها با نرخ واقعی ارز می­باشد. در این مقاله اثرات بهره­وری نسبی بخش­های تجاری وغیر­تجاری و شوک­های تقاضابر­ روی نرخ واقعی ارز با استفاده از تکنیک همگرایی جوهانسون و داده­های آمارهای بین­المللی طی دوره (1378-1345)مورد بررسی قرار گرفته است که نتایج حاصله از رابطه بلند­مدت وهمگرا بین نرخ واقعی ارز وبهره­وری نسبی تجاری و غیر­تجاری وشوک­های تقاضا  می­باشد. ازآنجایی که کشور ایران به درآمدهای حاصل از نفت متکی است درآمدهای نفت نیز به عنوان یک عامل مؤثر بر روی نرخ واقعی ارز در این الگووارد شده که نتایج حاکی از رابطه مثبت بین درآمدهای نفتی و نرخ واقعی ارز است. نتایج حاصله از رگرسیون بیانگر رابطه نزولی بین متغیرهای الگو و بهره­وری نسبی بخش­ها مخصوصاً بعد از انقلاب اسلامی می­باشند لذا،پیشنهاد می­گردد دولت باید شرایط اقتصادی را فراهم کند که سرمایه­گذاری داخلی و خارجی تشویق شود که این امر موجبکاراتر شدن تولید و بالا رفتن سطح  بهره­وری بخش­ها می­گردد که در پی آن ارزش واقعی پول کشور افزایش یا نرخ واقعی ارز کاهش می­یابد. همچنین پیشنهاد می­شود بانک مرکزی به­طور مستقل عمل نماید تا سیاست­های پولی با نظم بیشتری اتخاذ گردیده و قیمت­ها از ثبات لازم برخوردار شوند و در پی آن تخصیص منابع به­طور کاراتر صورتمی­گیرد که این امر افزایش بهره­وری و ارزش واقعی پول را به دنبال خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effects of Sectoral Productivity Rates and Demand Shocks on the Real Exchange Rate in Iran during the 1966 – 1999

نویسندگان [English]

  • Jafar Haghighat 1
  • Hasan Jorckani 2

1 Assistant Professor of Tabriz University

2 Master of Economics

چکیده [English]

The real exchange rate is the key relative price in international finance. Thus it is not surprising that so much attention has been given to the determinants of this variable both in the short and long run. This research investigates the long run relationship between the real exchange rate, sectoral productivity rates, and demand shocks in Iran during the 1966 - 1999.
Some economists, such as Menzie Chinn and Johanson (1997) and Jahanara (2000),about effects of' sectoral productivity and demand shocks on real exchange rate in OECD countries and 7group show that there is a long run relationship between these variables and real exchange rate. Models of this research have estimated the relationship between real exchange rate, sectoral productivity in traded and non traded sectors, and demand shocks using cointegration techniques of Johansen in period of 1966 - 1999.
Results show that there is a negative relationship between real exchange and sectoral productivity, that’s, increase in productivity decreases the real exchange rate. On the basis of the empirical result it is recommended that government should encourage the investment and formation of capital which will improve the productivity rates and appreciation of the currency.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Real Exchange Rate
  • Purchasing Power Parity Sectional Productivity in Traded and Nun Traded Sections

منابع

1- بهمنی اسکویی، محسن، «اثرات کلان اقتصادی کاهش ارزش خارجی ریال»، سومین کنفرانس سیاست­های پولی و ارزی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1372.

2- بانک مرکزی ایران، «حساب­های ملی ایران» سال­های مختلف.

3- ختایی، محمود، خاوری نژاد، ابوالفضل، «بررسی رفتار نرخ واقعی ارز در ایران»، ششمین کنفرانس سیاست­های پولی وارزی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1375.

4- سازمان برنامه و مدیریت، « مجموعه آماری سری زمانی آمارهای اجتماعی و اقتصادی سال­های«1338- 1375»، معاونت برنامه­ریزی و هماهنگی، 1376.

5- مرکز آمار ایران، «سال نامه­های آماری» سال­های مختلف.

6- مهدویان، محمد هادی، «روش­های تحلیلی بررسی نرخ ارز» اولین کنفرانس سیاست­های پولی وارزی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1369.

7- یاوری ،کاظم، «معیار­های انتخاب نظام ارزی متناسب با شرایط اقتصادی ایران: رقابت وتورم»، دهمین کنفرانس سیاست­های پولی وارزی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1379.

8- Asea, Patrick and Corden, W. Max, »The Balassa Samuelson Model: An Overview«. Review of International Economics.1994, V01.2.

9- Babmani-Oskooee, Mohsen, and Hynu-Jae Rhee, »Time- Series Support for Balassas Productivity-Bias Hypothesis, Evidence from Korea« Review of International Economics,1996, Vol. 4.

10- Chin. Menzie and Louis Johnston, »Real Exchange Rate Levels, Productivity and Demand Shocks: Evidence from a Panel of 14 Countries«, IMF Working Paper # 5907., 1997.

11- Chin. Menzie, »The Usual Suspects? Productivity and Demand Shocks and Asia-Pacific Real Exchange Rates«, IMF Working Paper, 1997.

12- DeGregorio, Jose and Holger Wolf, »Terms of Trade Productivity and the Real Exchange Rate«, IMF Working Paper # 4827, 1994.

13- Hsieh, David, »The Determination of the Real Exchange Rate: The Productivity Approach«. Journal of International Economics, 1982, Vol. 22, No, 2, pp 355-362

14- Johanson, S, »Modeling of co integration in the Vector Autoregressive Models«, Economic Modeling, 2000, Vol.17.

15- Jahanar, Begum, »Real Exchange Rates and Productivity: Closed Form Solution and Some Empirical«, IMF Working Paper, 2000.

16- Mac Donald R and P. S Wager, »Real Exchange Rates and the Business Cycle«, IMF Working Paper, 1998.

17- Mac Donald R, »Long-Run Purchasing Parity: Is It for Real? «Rcview of Economics and Statistics, 1993, Vol. 75, pp: G90-695.

18- Marston, R, »Systematic Movements in Real Exchange Rate in the 6-5: Evidence on the Integration of Internal and External Markets« Journal of Banking and Finance, 1990, Vol.14

19- Micossi, Stefano and Gian Maria Miles-Ferretti, »Real Exchange Rate and the Prices of Non-Tradable Goods«, IMF Working Paper, 1994.

20- Rogoff. K, »Traded Goods, Consumption Smoothing and the Random Walk Behavior of the Real Exchange Rate«, IMF Working Paper. No, 4119, 1992.