نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده امور اقتصادی وزارت اقتصاد و دارایی

چکیده

این مقاله تلاش می­کند, یکی از اساسی ترین مسائل کشورهای نفت خیز یعنی عدم دستیابی به درآمد واقعی نفت را بررسی نماید. از همین روی ضمن کنکاشی گذرا بر پیامدهای اقتصادی, سیاسی و اجتماعی تأثیر کاهش بهای نفت بر وضعیت کشورهای نفت خیز با ارائة مدلی ساده از تأثیر ارزش بهای دلار پر تقاضا و عرضة جهانی نفت پرداخته و سهم کشور آمریکا را از تقاضای کل جهان با توجه به نوسانات دلار محاسبه می­نماید.
به همین دلیل, با نگاهی کوتاه به ارزش واقعی و قدرت خرید یک بشکه نفت, تورم جهانی و نرخ مبادلة دلار, بازتاب کاملاً مستقیم آن بر ارزش هر بشکه نفت بررسی می­شود. در همین رابطه با ارائة جدولهایی به  قدرت خرید هر بشکه نفت اوپک در دو دهة گذشته اشاره شده و سپس بهای واقعی و اسمی نفت اوپک با کاربرد نمایه IMF ارائه می­شود. در پایان نیز راهکارهای کاربردی در راستای دفاع از بهای واقعی و درآمد نفتی هموندان اوپک ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Glance at the Real Oil Revenue of OPEC Members and its Diversified Reflections

نویسنده [English]

  • Nasser Farshad Gohar

Assistant Professor, Faculty of Economic Affairs, Ministry of Economy

چکیده [English]

This article tries to examine one of the most fundamental problems of oil producing countries i.e. their inability to have access to the real oil revenue of their own countries. Thus, while deliberating on the economic, political, and social consequences, the author discusses the effects of a decrease in the oil price on the economy of these countries and presents a simple model for estimating the effect of the dollar exchange rate on the global demand and supply of oil. Taking into view the fluctuations of dollar, the study also estimates the U.S. share of the whole global demand.
Hence, the direct effects of the real value and purchasing power of one barrel of oil, global inflation and the dollar exchange rate and on the value of each barrel of oil are examined and tables related to purchasing power of each OPEC barrel of oil in the last two decades have been presented. Appling IMF Index, a real and nominal value of OPEC oil is provided. At the end, to defend the real price and oil revenue of the OPEC, some practical solutions are proposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Real oil revenue
  • the economic and political consequences
  • OPEC Members

 

الف – فارسی

1-     الیاسی‌، حمید,  واقعیات‌ توسعه‌ نیافتگی‌ , تهران‌: چهر، 1366.

2-    بابا میسکه, احمد,  نامه‌ای‌ به‌ سرآمدان‌ جهان‌ سوم‌, ترجمه:‌ جلال‌ ستاری‌، تهران‌: قومس‌، 1363.

3-     پالمر مونتی‌ و دیگران‌,  نگرش‌ جدید به‌ علم‌ سیاست‌, ترجمه‌ منوچهر شجاعی‌، تهران‌: دفتر مطالعات‌ سیاسی‌، 1367.

4-     شالیان‌، ژراژ,  اسطوره‌های‌ انقلابی‌ جهان‌ سوم , ترجمه:‌ نسرین‌ حکمی‌، تهران‌:  چهر، 1363.

5-    عبدالناصر همتی, اقتصاد نفت, (تهران: انتشارات سروش, 1374), ص 201.

6-     فرشادگهر، ناصر,  بررسی‌ قدرت‌ اوپک‌ در سیاست‌ جهانی‌ نفت، تهران‌: دانشگاه‌ امام‌حسین‌، 1374.

7-    _______,  سیری‌ در قراردادهای‌ نفتی‌ ایران ، تهران‌: پژوهشکده‌ امور اقتصادی‌، 1381.

8-    مدنی‌، امیرباقر,  اوپک‌ و اثرات‌ تخریبی‌ تطبیق‌ قیمت‌ نفت‌, تهران‌: نشر فرهنگی‌ رجا، 1363.

ب – انگلیسی

Al-Sowa Yegh Arab-Petro Politics, London: Canberra Croom helt, 1984.

Long, David, Future Market, Oil Trading Manual , Cambridg: Wood head Publishing Limited, 1998, World Bank Indicators, W.B, Statistics 2002.

 گزارش‌ فارسی‌

 اثرات‌ سیاسی‌، اقتصادی‌ و اجتماعی‌ قیمت‌ نفت‌ بر کشورهای‌ خلیج‌ فارس‌ , گزارش‌ اداره‌ اول‌ خلیج‌ فارس‌، 18/11/77.

گزارش­های منتشر نشده‌

 «قیمت‌های‌ نفت‌ و معمای‌ دلار»، گزارش‌ منتشر نشده‌ وزارت‌ نفت‌.

 حسن‌ تاش‌، غلامحسین‌, «قدرت‌ خرید هر بشکه‌ نفت‌ اوپک‌», جزوه‌ منتشر نشده‌ بخش‌ تحقیقات‌ مرکز مطالعات‌ انرژی‌؛ ژوئیه‌ 1992.

 گزارش‌ لاتین‌

Global Oil report, Industry Focus, "How high are Oil Prices Real Terms", CGES, Vol 11, Issue (jan,feb, 2000).