نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

رانت اقتصادی پدیده‌ای پیچیده، چند بعدی و دارای علل و آثار چندگانه است. به رغم پیچیدگی و حساسیت سروکار یافتن با این عارضه، در سال‌های اخیر مطالعاتی در اندازه‌گیری رانت، بیان علل و راه-کارهای بازدارنده از سوی مجامع علمی و بین‌المللی انجام شده است.
این مقاله با استفاده از منطق فازی، ضمن تبیین چگونگی مدل‌سازی روابط اقتصادی، یک الگوریتم برای سنجش رانت طی دوره 1393-1360 در ایران با رویکرد اقتصادی معرفی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد با فرض آن‌که «اندازه دولت» و «امنیت اقتصادی» از عوامل کلیدی اقتصادی تعیین‌کننده رانت باشند، روند شاخص فازی رانت اقتصادی ایران در این دوره مورد بررسی بین مقدار 43/0 و 72/0 نوسان داشته و روندی صعودی را در این دوره طی نموده است. شایان ذکر است که طی دوره مورد بررسی کمترین میزان شاخص فازی رانت اقتصادی طی دو مقطع 1362 و 1368 و بیشترین میزان شاخص فازی رانت اقتصادی مربوط به مقطع 1374 می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Measuring economic rent in Iran using fuzzy logic (economic approach)

نویسندگان [English]

  • Vahid shaghaghi 1
  • shiva alizadeh 2
  • neda jamshidi 3

1 Assistant Professor, Department of Economics, Kharazmi University, Tehran, Iran

2 Graduated from Kharazmi University, Tehran, Iran

3 Graduated from the University of Isfahan, Isfahan, Iran

چکیده [English]

Economic rent is complex and multidimensional phenomenon with multiple causes and effects. In recent years, in spite of the complexity and sensitivity of dealing with this complication, studies on the measurement of rent, the causes and ways of deterrence have been conducted by scientific and international assemblies.
This article, using fuzzy logic, describes how to model economic relations, introduces a new algorithm for rent estimation in the period of 1981-2014 in Iran with an economic approach. The results of the research show that, with the assumption that "size of government" and "economic security" are the economic key determinants of rent, the trend of the economic rent fuzzy index of Iran during in period has fluctuated between 0.43 and 0.72 and has the ascending progress during this period. It is worth noting that, during the period under review, the lowest level of fuzzy economic rent index is related to the two periods of 1983 and 1987 and the highest rate of fuzzy economic rent index is related to the year 1993.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic Rent
  • Fuzzy logic Theory
  • economic security
  • Size of Government
  • Iran

منابع

الف) فارسی

  1. 1.          ابریشمی، حمید؛ و محمد هادیان، (1383)، «رانت­جویی و رشد اقتصادی(شواهد تجربی ایران)»، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 67، صص 1-28.
  2. 2.          بی­نا (1382)، فساد مالی و اقتصادی ریشه­ها و پیامدها، تهران: تدبیر اقتصاد، جلد3، صص 286-325.
  3. 3.          تفضلی، فریدون (1372)، تاریخ عقاید اقتصادی از افلاطون تا دوره معاصر، چاپ هشتم، تهران: نی.
  4. 4.          خضری، محمد (1388)، «اقتصاد سیاسی رانت­جویی در بودجه­ریزی دولتی ایران»، پژوهشنامه علوم سیاسی، دوره 3، شماره 4(12)، صص 39-72.
  5. 5.          عباس­زادگان، سید محمد (1383)، فساد اداری، دفتر پژوهش­های فرهنگی.
  6. 6.          فرزین، محمدرضا (1388)، ارزیابی نحوه اجرای سیاست‌های کلی امنیت اقتصادی (با استفاده از شاخص‌ها)، کمیسیون نظارت دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام.
  7. 7.          فضلی­نژاد، سیف­الله؛ و مرتضی احمدیان (1389)، «اقتصاد رانتی در ایران و راه­های برون رفت از آن»، مجله اقتصادی-ماهنامه بررسی مسائل و سیاست­های اقتصادی، شماره­های 11و12، صص 129-158.
  8. 8.          کاویانی، زهرا (1390)، «رانت اقتصادی و شاخص­های اندازه­گیری آن»، فصلنامه دانش ارزیابی، سال سوم؛ شماره هفتم، ص 143.
  9. 9.          مداح، مجید؛ و سارا ابراهیمی (1393)، «اثر فرصت­های رانت­جویی بر حجم سپرده­های بانکی بخش خصوصی در ایران»، فصلنامهپژوهش­هایاقتصادی )رشدوتوسعهپایدار(، سال شانزدهم، شماره دوم، تابستان 1395، صص 57-72.
  10. 10.       مهرابی­نژاد، حسین (1388)، «کارکردهای اقتصاد رانتی و تأثیر آن بر روند جنگ ایران و عراق»، نگین ایران، دوره 8، شماره 30، صص65-77.
    1. 11.       Acemoglu, Daron. (1995). Reward Structures and the Allocation of Talent. European Economic Review, No. 39. PP. 17-33.
    2. 12.       Auty, Richard M. (2001). Resource and Economic Development. Oxford University Press, Oxford and New York.
    3. 13.       Auty, Richard M. (2001). Resource Abundance and Economic Development. Oxford University Press. Oxford.
    4. 14.       Baland, Jean-Marie., & Francois, Patrick. (2000). Rent-seeking and Resours Booms. Journal of Development Economics, Vol. 61. No. 2. PP. 527-542.
    5. 15.       Buchanan, James. M. (1980). Rent Seeking and Profit Seeking. In J.M. Buchanan, R. D. Tollison, and G.Tullock, No. 3-15.
    6. 16.       Gelb, Alan. H. (1988). Oil Windfalls, Blessing or Curse. Oxford University Press, Oxford.
    7. 17.       Iqbal, Nasir., & Daly, Vince. (2013). Rent Seeking Opportunities and Economic Growth in Trasitional Economies. PIED Working Papers.
    8. 18.       Johnston, Michael. (n.d). Measuring Corruption: Numbers Versus Knowledge Versus Understanding.
    9. 19.       Kabiru, Kamalu., & Shehu, Abdulaziz. (2015). Rent Seeking Opportunities and Income Inequality in Africa. Journal of Economics and Finance (IOSR-JEF),Vol. 6. No. 6. PP. 127-133.
    10. 20.       Kaufman, Kenton R., Brodine Stephanie K., Shaffer. Richard A., Johnson. Chrisanna W., & Cullison Thomas R. (1999). The Effect of Foot Structure and Range of Motion on Musculoskeletal Overuse Injuries.
    11. 21.       Kaufmann, Daniel., Kraay, Aart., & Massimo, Mastruzzi. (2006). Measuring Corruption: Myths and Realities. www.worldbank.org/wbi/governance /pdf/six_myths_ measuring_corruption. pdf.
    12. 22.       Krueger, Anne. (1974). The Political Economy of the Rent-Seeking Society. Amwrican Economic Review, Vol. 64. No. 3. PP. 291-303.
    13. 23.       Leite, Carlos., & Weidman, Jens. (1999). Does Mather Nature Corrupt? Natural Resources Corruption and Economic Growth. African and Research Departments, International Monetary Fund.WP/99/85.
    14. 24.       Mueller, Dennis C. (2003). Public Choice III. Cambridge University Press.
    15. 25.       Murphy, Kevin M., Andrei, Shleifer., & Vishny, Robert W. (1993). Why is Rent-Seeking So Costly to Growth? The American Economic Review, Vol. 135. PP. 409-414.
    16. 26.       Nili, Farhad., & Talmain, Gabriel. (2001). Rent-seeking, Occupational Choice and Oil Boom. Journal the University of York, Discussion Paper in
    17. 27.       Tullock, Gordon. (1967). The Welfare Costs of Tariffs, Monopolies, and Theft. Western Economic Journal, Vol. 5. No. 3. PP. 224

ب)لاتین