سیـکل‌های تجـاری در اقتصـاد ایـران و تحلیـل علل بروز آن با استفـاده از روش گشتـاورهای تعمیـم‌یافته

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات خوزستان

2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات خوزستان

10.22096/esp.2011.26197

چکیده

مطالعة‌حاضر به بررسی سیکل‌های تجاری در اقتصاد ایران و تجزیه ‌و ‌تحلیل علل آن‌ها می‌پردازد. در این مطالعه از سری زمانی متغیرهای تشکیل‌دهندة درآمد ملی و سایر متغیرهای تأثیرگذار در ایجاد سیکل‌های تجاری، استفاده شده است و کلیة‌داده‌ها با بسامد سالانه، به صورت لگاریتمی و به قیمت ثابت سال 1376، در نظر گرفته شده‌اند. دورة زمانی مورد بررسی، سال‌های بین 1350 تا 1386 می‌باشد. به منظور استخراج سیکل‌های تجاری، از روش‌آماری فیلتر هادریک - پرسکات (HP) استفاده شده است و استفاده از شاخص‌های سیکل‌های تجاری نیز منجر به شناخت متغیرهای همزمان، پیشرو و پسرو و خصوصاً کشف علل سیکل‌های تجاری در اقتصاد ایران گردید. پس از آن متغیرهای پیشرو، تحت مدل رگرسیون خطی سیکل‌های تجاری و با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفت و سهم هر یک از متغیرهای ذکر شده در ایجاد نوسانات تولید ناخالص داخلی حقیقی تعیین ‌گردید. ضرایب برآورد شده حاکی از آن است که متغیر صادرات نفت و گاز تأثیری مثبت و متغیر قیمت نفت خام، تأثیر منفی بر سیکل‌های تجاری در اقتصاد ایران بر جای گذاشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Business Cycles in Iran's Economy and Analysis of Their Causes Using Generalized Moment Method

نویسندگان [English]

  • Ali Asghar Esfandiary 1
  • Najmeh Sadat Mousavi 2
چکیده [English]

This study deals with Iranian business cycles and analysis of their causes. In this study the time series of variables consisting national income and the other influential variables in creating business cycles have been used and all the data with annual frequency are considered as logarithmic and the fixed price of 1997. The period of study is between 1971 and 2007. In other to extract the business cycles, the statistic at method of Hodrick-Prescott Filter (HP) was used and the Business Cycles Indicators of lag. Lead and coincident variables were recognized. After wards, the lead variable were analyzed based on linear regression model of business cycles and also on the advanced econometric method called Generalized Method of Moment (GMM), and the contribution of each above variables were determined in creating fluctuations of real gross domestic product (GDP). The estimated coefficients showed that the oil & gas export variables have a positive impact and the oil price variable has had negative impact on business cycles in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Business Cycles
  • Hodrick-Prescott Filter (HP)
  • Business Cycles Indicators
  • Generalized Method of Moments (GMM)

الف-فارسی

  1. آمارنامه اقتصادی (1383-1353)، پژوهشکده امور اقتصادی، تهران.
  2. آمارهای اقتصادی (1374-1338)، معاونت امور اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی، تهران، 1376.
  3. امامی، کریم؛ محرابیان، آزاده؛ «تأثیر نوسان‌های چرخه‌های تجاری بر رشد اقتصادی در ایران»، فصل‌نامه پژوهش‌نامه اقتصادی، پژوهشکده امور اقتصادی، 1389، شماره 36.
  4. بانک اطلاعات سری‌های زمانی اقتصادی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
  5. بیدرام، رسول؛ EViews همگام با اقتصاد‌سنجی، انتشارات منشور بهره‌وری، تهران، 1381.
  6. دلالی‌اصفهانی، رحیم؛ شجری، هوشنگ؛ رنانی، محسن؛ دل‌انگیزان، سهراب؛ 1386، «ارائه یک مدل معادلات تفاضلی برای بررسی دوره‌های تجاری (مورد کاوی تجربی اقتصاد ایران) (1383-1353)»، مجله تحقیقات اقتصادی، 1386، شماره80.
  7. شیرین‌بخش، شمس‌الله؛ حسن خونساری، زهرا؛ کاربرد EViews  در اقتصادسنجی، پژوهشکده امور اقتصادی، تهران، 1384.
  8. طیب‌نیا، علی؛ قاسمی، فاطمه؛ «نقش تکانه‌های نفتی در چرخه‌های تجاری اقتصاد ایران»، پژوهش‌نامه اقتصادی، 1385، شماره 22.
  9. عباسی‌نژاد، حسین؛ شاهمرادی، اصغر؛ کاوند، حسین؛ «برآورد یک مدل ادوار تجاری واقعی برای اقتصاد ایران با استفاده از رهیافت فیلتر کالمن و حداکثر راست‌نمایی»، مجلة تحقیقات اقتصادی، 1388، شماره‌89.
  10. کریمی، فرزاد؛ پیراسته، حسین؛ طیبی، سید کمیل؛ «ارزیابی عوامل مؤثر بر همزمانی چرخه‌های تجاری در کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی(OIC)»، فصل‌نامه پژوهش‌نامه اقتصادی، پژوهشکده امور اقتصادی، 1388، شماره 35.
  11. گرجی، ابراهیم؛ اقبالی، علیرضا؛ «بررسی و برآورد سیکل‌های تجاری در اقتصاد ایران، فصل‌نامه پژوهش‌نامه اقتصادی»، پژوهشکده امور اقتصادی، 1388، شماره 33.
  12. گرجی، ابراهیم؛ میرسپاسی، آرزو؛ «بررسی تئوریک سیکل‌های تجاری و علل پیدایش آن در اقتصاد ایران»، چاپ و نشر بازرگانی وابسته به مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، تهران، 1381.
  13. لوح فشرده نماگرهای اقتصاد ایران (نسخه 1)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دفتر بررسی‌های اقتصادی، تهران، 1383.
  14. موسوی، نجمه‌السادات؛ «مطالعة سیکل‌های تجاری در اقتصاد ایران و تجزیه و تحلیل علل ایجاد آن»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات خوزستان، دانشکده اقتصاد، 1389.
  15. نوفرستی، محمد؛ ریشه واحد و هم‌جمعی در اقتصادسنجی، انتشارات مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، تهران، 1378.
  16. هوشمند، محمود؛ فلاحی، محمدعلی؛ توکلی قوچانی، سپیده؛ 1387، «تحلیل ادوار تجاری در اقتصاد ایران با استفاده از فیلتر هادریک - پرسکات»، مجله دانش و توسعه، 1387، شماره 22.

ب- لاتین

  1. Arbi, Farooq, "Long-run Trend, Business Cycle Short-run Shocks in Real GDP", State Bank of Pakistan, 2001.
  2. Baum, Christopher F; Schaffer, Mark E; "Instrumental variables and GMM: Estimation and testing", The Stata Journal, 2003, Number 1.
  3. British Petroleum http://www.bp.com/statisticalreview.
  4. Christiano, Lawrence J; den Haan, Wouter, "Small Sample Properties of GMM for Business Cycle Analysis", Federal Reserve Bank of Minneapolis, Research Department Staff Report 199, 1995.
  5. EViews 6.0 Users Guide I.
  6. Hansen, Lars Peter; "Large Sample Properties of Generalized Method of Moments Estimators", Econometric, Vol. 50, 1982, No. 4.
  7. Hodrick, Robert J; Prescott, Edward C; "Postwar U. S. Business Cycles: An Empirical Investigation", Journal of Money, Credit, and Banking, Vol. 29, NO.1, Copyright 1997 by the Ohio State University Press.
  8. Kamil, Herman; Lorenzo, Fernando; "Business Cycle Fluctuations in a Small Open Economy: The Case of Uruguay", 1998.
  9. Leitner, Sandra M; "the Business Cycle in the Philippines", Discussion Paper Series, 2005, No.10.
  10. Lucas, R. E; "Understanding Business Cycles", in K. Brunner & A. H. Meltzer (eds), Stabilization of the Domestic and International Economy, Amsterdam and New York: North-Holland, 1977.
  11. Malleya, James R; Muscatelli, V; Anton, Woitek Ulrich; "Real business cycles, sticky wages or sticky prices?", The impact of technology shocks on US manufacturing, European Economic Review 49, 2005.
  12. Metz, Rainer; Comment on "Stock markets and business cycle co movement in Germany before World War I": Evidence from spectral analysis, Journal of Macroeconomics 31, 2009.
  13. Rose, Andrew K; "Understanding Business Cycle Synchronization: Is Inflation Targeting Paving the way to Asian Monetary Union2",2009.
  14. Wooldridge, Jeffrey M; "Applications of Generalized Method of Moments Estimation", Journal of Economic Perspectives, vol. 15, 2001, Number 4.
  15. Zhao, Min; Hsu, Minchung; "China's Real Business Cycles and Fiscal Policies between (1954, 2004)", Productivity and Policy Changes, Draft on September 14, 2008.