اندازه‌گیری و تحلیل تأثیر سرمایه‌گذاری تحقیق و توسعه (R&D) بین‌المللی کشاورزی بر بهره‌وری کل عوامل تولید کشاورزی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

2 استادیار اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی

10.22096/esp.2011.26196

چکیده

امروزه یکی از مهم‌ترین شاخص‌های لازم برای تصمیم‌گیری به منظور سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه (R&D) کشاورزی بین‌المللی مفهوم نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری در آن است. به‌رغم اهمیت تحقیق و توسعه کشاورزی در انباشت دانش و ایجاد نوآوری در محصولات بخش کشاورزی در پژوهش حاضر با استفاده از رهیافت آلمون و با جمع‌آوری داده‌های پژوهش از طریق سایت‌ها و منابع آماری داخلی و خارجی نظیر جهاد کشاورزی، بانک مرکزی و سازمان فائو برای بازه زمانی (1387-1358)، به بررسی تأثیر تحقیق و توسعه کشاورزی بین‌المللی بر بهره‌وری کل عوامل تولید کشاورزی در ایران پرداخته شد.
نتایج مطالعه نشان داد که اثر تحقیق و توسعه شرکای تجاری (بین‌المللی) در بهره‌وری کشاورزی مثبت و معنی‌دار بوده و بعد از گذشت چهار سال از سرمایه‌گذاری در آن، اثر خود را نمایان می‌کند و این اثر تا سه سال در بخش کشاورزی ادامه می‌یابد. بر اساس یافته‌های این تحقیق، میزان کشش بلند‌مدت تحقیقات کشاورزی بین‌المللی (شرکای تجاری) بر بهره‌وری کل این بخش در ایران 18/0 برآورد شده است. همچنین با استفاده از روش‌شناسی محاسبه IRR، میانگین نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری تحقیق و توسعه کشاورزی بین‌المللی در طی دوره مورد مطالعه 38 درصد برای بخش کشاورزی کشور برآورد شد که در مقام مقایسه با میانگین آن برای کشورهای در حال توسعه یعنی رقم 52 درصد کمیت پایینی است. در نهایت می‌توان گفت علت پایین بودن نرخ بازگشت سرمایه تحقیقاتی شرکای تجاری در ایران برای بخش کشاورزی از یک طرف کم توجهی در انتخاب شرکای تجاری مناسب از نظر سرریز دانش کشاورزی و از طرف دیگر ارتباطات کم بخش کشاورزی کشور با مراکز تحقیقات کشاورزی معتبر جهانی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Measuring and Analysing the Effect of International Agricultural Expenditures on R&D in the Total Factor Productivity of Agricultural Sector in Iran

نویسندگان [English]

  • null null 1
  • Ali Bagherzadeh 2
چکیده [English]

Agricultural economists have indicated that the rate of return of expenditures on agricultural R&D is relatively favourable.                                                                                
Alston and Evenson (2007) say that the R&D expenditure is the core variable for the productivity factor. In this study, at first the impact of international agricultural research and human capital was estimated on productivity by Almon lag model and in the next step the rate of return international agricultural R&D on the agricultural sector of Iran was calculated. The result showed that the international R&D in agricultural sector affects on productivity after 4 years and this effect will last for 3 years .The long term coefficient of international agricultural R&D is 0.18 and the internal rate of return (IRR) was calculated up to 38% in productivity models of Iran during the period of 1979- 2008 (1358-1387) which is lower than the average rate in developing countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • TFP
  • Divisia Index
  • International Agricultural R&D
  • Almon Model
  • IRR

الف- فارسی

  1. امینی، علیرضا؛ «اندازه‌گیری و تحلیل عوامل مؤثر بر بهره‌وری کل اقتصاد ایران»، پیک نور، 1386، شماره 4.
  2. ابریشمی، حمید؛  اقتصاد‌سنجی کاربردی، انتشارات دانشگاه تهران، 1382.
  3. بانک مرکزی ایران، آمارهای سری زمانی بخش کشاورزی، تهران، سال‌های مختلف.
  4. ترکمانی، جواد؛ «بررسی وضعیت سرمایه‌گذاری دولتی در بخش کشاورزی ایران»، فصل‌نامه اقتصاد کشاورزی، 1384، شماره 41.
  5. رومر، دیود؛ اقتصاد کلان، مدل‌های رشد، مترجم مهدی تقوی، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، 1388.
  6. شاه آبادی، ابولفضل، منابع رشد اقتصادی ایران، فصل‌نامه نامه مفید، 1384، شماره 64 .
  7. صلاحی، جواد؛ «بررسی مدل‌های رشد درونزا با تأکید بر صنایع معدنی»، فصل‌نامه نامه مفید، 1386، شماره 64.
  8. نوفرستی، محمد؛ ریشه واحد و هم‌جمعی در اقتصاد‌سنجی، انتشارات رسا، تهران، 1378.
  9. وزارت جهاد کشاورزی، آمارهای سرمایه‌گذاری در کشاورزی کشور، تهران، سال‌های مختلف.

ب- لاتین

  1. Alston, J. M; G.P. Parday; "Attribution and other problems in assessing the returns to agricultural R&D", Agricultural Economics, Vol 25, 2007.
  2. Aghion, P; W. Howitt; "A model of growth through creative destruction", Econometrica, Vol 12, 1995.
  3. shujat, A; "TFP growth in Pakistans agricultural", Pakistan Development Review, 2006.
  4. Coe, D; E.Helpman; "International R&D spillovers", European Economic Review, Vol 39, 1997.
  5. Fernandez, G; Shamway, R; "Research and Productivity in Mexican Agricultural", American Journal of Agricultural Economics, 1997, No. 28.
  6. FAO, Report of R&D for Countries, 2009. www.fao.org
  7. Gutierrez, L; "Agricultural Labour Productivity in Some Countries", Agricultural Economics Review, 2005, No. 3.
  8. Huffman, W; Science for Agricultural, Long-Term Perspective, Iowa State University Press, 2005.
  9. Lin, Y. J; Huffman, W. E; "Rate of return to public agricultural", research in the presence of research spillovers, American Agricultural Economics, Chicago, 2006.
  10. Almon, S; "The Distributed Lag Between Capital Appropriations and Expenditures", Econometrica, Vol. 3, 1965.
  11. Tokgoz, S; R&D Spill Over in Agricultural Sector of USA and Turkey; "spillovers in agricultural", Working Paper 03-WP 344, 2006.