ارزیابی کارایی تخصیصی طرح هدفمندسازی یارانه انرژی در صنایع کشور با تأکید بر انحرافات قیمتی در بازار نهاده‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار علوم اقتصادی دانشگاه صنعتی شریف

2 عضو هیأت علمی دانشگاه علوم اقتصادی

3 دانشیار گروه اقتصاد توسعه دانشکده مدیریت دانشگاه تربیت مدرس تهران

10.22096/esp.2012.26175

چکیده

حجم بالای یارانه انرژی در اقتصاد کشور به همراه سایر انحرافات قیمتی با بر هم زدن قیمت‌های نسبی نهاده‌ها موجب تخصیص غیربهینه منابع گردیده و از این جهت هزینه‌های قابل توجهی را بر اقتصاد کشور وارد می‌کند. این مطالعه با هدف ارزیابی بخشی از این هزینه‌ها، به دنبال برآورد هزینه‌های عدم‌کارایی تخصیصی، ناشی از انحراف در قیمت حامل‌های انرژی در بخش صنعت است. در این مطالعه با لحاظ انحرافات قیمتی در یک سیستم معادلات غیرخطی و با استفاده از رویکرد تابع هزینه سایه‌ای، عدم کارایی تخصیصی محاسبه شده است. مدل مورد نظر برای داده‌ها و نمونه‌های مورد نظر و صنایع منتخب به روش ISUR برآورد شد. طبق نتایج به دست آمده به صورت متوسط و در سطح کل صنعت، هزینه‌های عدم‌کارایی تخصیصی ناشی از انحراف در قیمت همه نهاده‌های تولید به میزان 45 درصد هزینه‌های تولید بنگاه‌هاست. اندازه عدم‌کارایی تخصیصی که فقط از انحراف قیمت انرژی ناشی می‌شود معادل 34 درصد هزینه‌های تولید است. ضمن اینکه با لحاظ روابط جانشینی و مکملی بین نهاده‌ها پس از حذف کامل انحراف قیمتی نهاده انرژی، سهم انرژی در هزینه‌های تولید از 7/5 درصد به 10 درصد افزایش می‌یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation on Allocative Efficiency of Targeting Subsidies in Iranian Manufacturing Sector: Case Study of Price Distortions in Input Markets

نویسندگان [English]

  • Gholam Reza Keshavarz Haddad 1
  • Toheed Firoozan 2
  • hosein Sadeghi Soghdel 3
3 development economics department management and economics faculty Tarbiat Modares university Tehran
چکیده [English]

In Iran’s economy, a high volume of energy subsidies along with the other price distortions has caused inefficiencies in the resource allocation, through distortions in the relative prices of inputs and commodities. This study aims at the examination and estimation of cost burdens incurred which stems from the allocative inefficiency of price distortion in energy carriers pricing in Iran’s industry sector. We estimated allocative inefficiency using a shadow cost function model based on a system of nonlinear equations which includes a price distortion equation. The cost model is estimated by the econometric method of Iterated Seemingly Unrelated Regression Equations (ISURE) and ‍Cross Section data-set of Iran’s industries. Our results show that, at the whole industry level, the costs of allocative inefficiency caused by all inputs’ price distortions are amounted to 45% of production costs of the firms in the industry sector. The extents of allocative inefficiency which are caused solely by distortions in the energy prices are equal to 34% of the production costs. Nonetheless, energy share of production costs increases to 10% from 5.7% actual level considering substitutionary and complementary relations among inputs after removal of the whole price distortion of energy input.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Input Price
  • Energy Subsidies
  • Allocative Inefficiency
  • Shadow Cost Function
  • Manufacturing Sector
  • ISUR

الف- فارسی

  1. آقا میرکلایی، لیلا؛ «مروریبرتحلیل‌هایکارشناسانصندوقبین‌المللیپول ازتحولاتاقتصادایراندرسال‌هایاخیر»، تازه‌های اقتصاد، 1388، شماره 126.
  2. پرمه، زورار؛ «بررسی یارانه انرژی و آثار قیمت حامل‌های انرژی بر سطوح قیمت‌ها در ایران»؛ فصل‌نامه پژوهش‌های بازرگانی، 1384، شماره 34.
  3. حیدری، ابراهیم؛ «تخمین توابع تقاضای کوتاه ‌مدت و بلندمدت عوامل تولید در بخش صنعت ایران»؛ مجله تحقیقات اقتصادی، 1385، شماره 76.
  4. کاشی، خداداد؛ «صرفه‌های مقیاس دراقتصادایران: مورد بخش صنعت»، تحقیقات اقتصادی، 1386، شماره 80.
  5. صادقی، حسین؛ فیروزان سرنقی، توحید؛ «بررسی عدم‌کارایی تخصیصی و آثار آن بر جانشینی نهاده‌ها در بخش صنعت»، فصل‌نامه پژوهش‌های اقتصادی، 1389، شماره 5.
  6. عمادزاده، مصطفی؛ آذربایجانی، کریم؛ زمانیان، غلامرضا؛ «صرفه‌های ناشی از مقیاس: تحلیلی از وضعیت شرکت ذوب آهن اصفهان»، مجله تحقیقات اقتصادی، 1380، شماره 59.
  7. ترازنامه انرژی کشور، وزارت نیرو، سال‌های مختلف.
  8. نتایج آمارگیری از کارگاه‌های صنعتی بالای ده نفر کارکن و بیشتر، مرکز آمار ایران، سال‌ 1385.
  9. پایگاه اینترنتی شرکت توانیر، آمار مصرف برق در کشور.

ب-لاتین

  1. Atkinson, S. E; and Halvorsen, R; (1980), "A Test of Relative and Absolute Price Efficiency in Regulated Utilities", The Review of Economics and Statistics, Vol. 62, No. 1.
  2. Atkinson, S. E; and Halvorsen, R; (1984), "Parametric efficiency tests, economies of scale, and input demand in U.S. electric power generation", International Economic Review, No. 25.
  3. Averch, Harvey; Leland L. Johnson; (1962), "Behavior of the Firm under Regulatory Constraint", The American Economic Review, No. 52.
  4. Berndt, Ernst R; Mohammed S. Khaled; (1977), "Energy Prices, Economies of Scale and Biased Productivity Gains in U.S. Manufacturing, (1947-1971)", Department of Economics, University of British Columbia, Discussion Paper No. 23-77.
  5. BP Statistical Review of World Energy, which can be found on the internet at: http://www.bp.com/statisticalreview.
  6. Burki, A; Khan, M; (2004), "Effects of allocative inefficiency on resource allocation and energy substitution in Pakistan’s manufacturing", Energy Economics, No. 26.
  7. Christopoulos, d; Tsionas, E; (2002), "Allocative Inefficiency and the Capital-Energy Controversy", Energy Economics, No. 24.
  8. Eakin, K.B; Kniesner, J.T; (1988), "Estimating a non-minimum cost function for hospitals", South. Econ, J.54.
  9. Ebadi, J; Mosavi, S; (2006), "Economies of Scale in Iranian manufacturing Establishments", Iranion Economic Review, No. 150.
  10. Farber, C. S; (1989), "The Dependence of Parametric Efficiency Tests on Measures of the Price of Capital and Capital Stock for Electric Utilities", Journal of Industrial Economics, Vol. 38, No. 2.
  11. Garelli, S; (2002), "The World Competitiveness Yearbook 2002", IMD, International Institute for Management Development.
  12. Greene,W; (1997), Econometric Analysis, (5th ed), New York: Prentice Hall. Hayashi, Fumio; (2000), Econometrics, Princeton University Press.
  13. Kumbhakar S. C; (1997), "Modeling allocative inefficiency in a translog cost function and cost share equations: An exact relationship", Journal of Econometrics, No. 76
  14. Lau, L.J; Yotopoulos, P; (1971), "A test of relative efficiency and an application to Indian agriculture", Am. Econ. Review, No. 61.
  15. Lau, Lawrence J; (1986), "Functional Forms in Econometric Model Building", Z. Griliches and M. D. Intriligator, eds., Handbook of Econometrics, vol. 3, New York, North-Holland Elsevier.
  16. Lovell & Sickles; (1983), "Testing Efficiency Hypothesis in Joint Production: A Parametric Approach", the review of Economics and Statistics, LXV.
  17. Maietta, O.W; (2000), "The decomposition of cost inefficiency into technical and allocative components with panel data of Italian Dairy Farms", Vol. 27, No. 4.
  18. Mas-Colell A; (1995), Whinston M. D; Green J. R; Microeconomic Theory, Oxford University Press.
  19. Melfi, C. A; A. J. Rogers; (1988), "A Test for the Existence of Allocative Inefficiency in Firms", Journal of Applied Econometrics, Vol. 3, No. 1.
  20. Oberhofer, W; J. Kmenta; (1974) "A General Procedure for Obtaining Maximum Likelihood Estimates in Generalized Regression Models", Econometrica, No. 42.
  21. Skoorka, B. M; (2000), "Measuring Market Distortions: International Comparisons, Policy and Competitiveness", Applied Economics, No. 32.
  22. Toda, Y; (1977), Substitutability and Price distortion in the Demand for factors of Production: an empirical estimation, Applied Economics, No. 9.
  23. Tsionas, E; Christopoulos, d; (2004), "Inflation, Shadow Prices and The EMU: Evidence From Greece", Bulletin of Economic Research, No. 56:3.
  24. Yotopoulos A. P; Lawrence J. Lau; (1973),"A Test for Relative Economic Efficiency: Some Further Results", The American Economic Review, Vol. 63, No. 1.