اندازه‌گیری کارایی صنایع تولیدی ایران با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها و با تأکید بر ستاده‌های نامطلوب (آلاینده‌های زیست ‌محیطی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد

2 دانشجوی دکتری مدیریت دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس

10.22096/esp.2012.26174

چکیده

اندازه‌گیری کارایی یکی از مهم‌ترین روش‌های ارزیابی عملکرد سازمان‌ها به ‌شمار می‌رود، در این حوزه استفاده از تکنیک‌های ناپارامتریک به خصوص تحلیل پوششی داده‌ها از استقبال بیشتری برخوردار بوده است. با این وجود، در بسیاری از مدل‌های مورد استفاده تنها بر خروجی‌های مطلوب تکیه و خروجی‌های نامطلوب حاصل از تولید نادیده گرفته شده است. در این پژوهش در اندازه‌گیری کارایی نسبی صنایع تولیدی ایران طی برنامه سوم و دو سال اول برنامه چهارم توسعه جمهوری اسلامی ایران  1379-1385 آلاینده‌های زیست‌ محیطی به عنوان خروجی نامطلوب در نظر گرفته شده است. ورودی‌های این مدل نیروی کار، انرژی و مواد اولیه است. ارزش افزوده صنعت خروجی مطلوب و میزان SO2، میزان CO2 و میزان SPM خروجی‌های نامطلوب مدل را تشکیل می‌دهد. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که در تمامی سال‌های مورد بررسی تنها صنعت 32 (تولید رادیو و تلویزیون و دستگاه‌ها و وسایل ارتباطی) کارا بوده است. همچنین در تمام سال‌های برنامه و از میان 21 صنعت مورد بررسی همواره بیش از هفده صنعت ناکارا بوده است. به عبارت دیگر در این سال‌ها تنها بیست درصد از واحدها کارا بوده و از منابع خود به درستی استفاده نموده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling Undesirable Factors (Environmental Pollutants)in Efficiency Evaluation:Using DEA, Case Study of IRAN’S Manufacturing Industries

نویسندگان [English]

  • Zahra Nasrollahi 1
  • Zahra Sadeghi Aarani 2
  • Marzieh Ghafari Goolak 3
چکیده [English]

Efficiency measurement is one of the most important methods for evaluation of organization performance. Data envelopment analysis (DEA), as a nonparametric method, that measures the relative efficiency of decision making units (DMUs) with multiple performance factors which are grouped into outputs and inputs, is one of the important methods that are highly used in this field. However, both desirable (good) and undesirable (bad) factors may be present and we must consider both of them. For example, if inefficiency exists in production processes where final products are manufactured with a production of wastes and pollutants, the outputs of wastes and pollutants are undesirable and should be reduced to improve the performance.
This paper uses industry-level dataset of IRAN manufacturing industries during the period 2000-2006 to measure the efficiency of industrial sectors. The inputs are labor force, energy and raw material, and value added is desirable output (good) and pollutant emission for three atmospheric pollutants (CO2, SO2 and SPM) are undesirable output (bad) .The results show that during this period only industry with code of 32 (Radio and Television) were efficient and also during this period from 21 industries more than 17 of them were inefficient. In fact, during this period, only 20% of manufacturing industries were efficient.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Efficiency
  • Data Envelopment Analysis
  • IRAN’S Manufacturing Industries
  • Undesirable Factors
  • Environmental Pollutants