نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 استادیار دانشگاه ایلام

10.22096/esp.2012.26170

چکیده

در این تحقیق برای ارزیابی تغییرات رفاه در ایران از تابع رفاه پارتویی سن (SSWF) و تابع رفاه تعمیم‌یافته سن (G-SWF) که در حالت کلی دارای ویژگی غیرپارتویی و کمی پذیر می‌باشند استفاده شده است. همچنین برای ارزیابی رفاه در ایران از نرخ جانشینی بین کارایی و نابرابری، نرخ نهایی جانشینی بین رفاه اجتماعی و درآمد (MRS) و کشش تابع رفاه اجتماعی نسبت به نابرابری استفاده شده است.
یافته‌های این تحقیق بیانگر آن است که رفاه اجتماعی در ایران در طی دوره‌های 1381-1386، 1376-1380 و 1371-1375 نسبت به دوره 1350-1355 به ترتیب 9/4، 1/3 و 7/2 درصد افزایش داشته است که بیشترین سطح بهبود رفاه اجتماعی در ایران در طی سال‌های 1376-1386 بوده است. این مسئله نشان می‌دهد که در این دوره سیاست‌های عمومی اتخاذ شده از طرف دولت‌ها نقش مؤثری در افزایش سطح در آمد سرانه و کاهش نابرابری در جامعه داشته است. همچنین مشاهده می‌شود که در اکثر دوره‌ها از سال 1350 تا 1386 (به جز در دوره 1356-1365) تغییرات رفاهی اجتماعی ناشی از رشد درآمد سرانه بیشتر از تغییرات رفاهی ناشی از کاهش نابرابری بوده است. از طرف دیگر با نرخ نهایی جانشینی بین کارایی و نابرابری در یک سطح رفاه مشخص (MRS) می‌توان به این نتیجه دست یافت که افزایش درآمد، منجر به نابرابری معنی‌دار در ایران نشده است. بر این اساس اتخاذ سیاست مبتنی بر کارایی (رشد اقتصادی) می‌تواند الگوی سیاستی مناسبی برای ارتقاء سطح رفاه اجتماعی در ایران باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Social Welfare Changes in Iran (Paratian and non-Paratian Cardinal Social Welfare Function Approach)

نویسندگان [English]

  • Jafar Ebadi 1
  • mohammad nabi shahiki tash 2
  • Bagher Darvishi 3

1 Associate Professor, Faculty of Economics, University of Tehran

2 Assistant Professor, Faculty of Economics, Sistan and Baluchestan University

3 Assistant Professor of Ilam University

چکیده [English]

In this paper we have used Sen Welfare function along with Generalized Sen Welfare Function for evaluating the welfare change in Iran. We have also used the substitution rate between efficiency and inequality, marginal substitution rate between social welfare and income, and elasticity of welfare with respect to inequality for the evaluation. Results of the finding show that social welfare has increased in 2002-2007, 1997-2001, and 1992-1996 periods compared to 1971-1976 period by the rates of 4.9, 3.1, and 2.7 percent respectively. This shows that the public policy decisions taken by the government during the 1997-2007 periods had an effective role in increasing the per capita income and also in reducing the income inequality. Results of the study also showed that the welfare change due to per capita income is greater than welfare change due to income inequality reduction in the period 1971-2007 (except for 1977-1986). The important finding of this study was that increase in per capita income did not result in increase in income inequality. Therefore it seems that there was not a tradeoff between equity and efficiency in that period in Iranian economy. So, pursuing the policies for increasing the efficiency in economy is a proper policy for increasing the social welfare in Iran.         

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Welfare
  • Cardinal
  • Pareto Optimality

الف- فارسی

    پیرایی، خسرو؛ شهسوار، محمدرضا؛ «ارزیابی یارانه­ها و مالیات­های غیر­مستقیم از جنبه رفاه اجتماعی در ایران»، نامه اقتصادی، 1387، شماره 66.

    سامتی، مرتضی؛ حسینی، محمدرضا؛ «برآورد تابع مطلوبیت دولت و اندازه­گیری شاخص رفاه در ایران»، مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان، 1380، شماره 12.

    صادقی، حسین و همکاران؛ «رویکردی نو در سنجش شاخص رفاه در ایران»، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، 1389، شماره 10.

    صیادزاده، علی؛ احمدی، سید محمد ­مهدی؛ «بررسی تابع رفاه اجتماعی آمارتیاسن در ایران: یک تحلیل نظری وتجربی»، نامه اقتصادی، 1385، شماره 57.

    موسی­خانی، غلام­رضا؛ «توابع رفاه اجتماعی»، مجله رفاه اجتماعی، 1382، شماره 2(8).

    عبدلی، قهرمان؛ شیردل، رامین؛ «کشش تابع مطلوبیت نهایی رفاه اجتماعی»، مجله رفاه اجتماعی، 1389، شماره36.

    یوسفی شیخ رباط، محمدرضا؛«بررسی تغییرات سطح رفاه اجتماعی مناطق شهری و روستایی (مطالعه موردی ایران)»،نامه اقتصادی، 1384، شماره 48.

ب- لاتین

    Arrow, Kenneth J; (1951, 2nd ed., 1963), Social Choice and Individual Values, Yale University Press, New Haven.

    Atkinson, A. B; (1970), "On the measurement of inequality", Journal of Economic Theory, 2, 244-63.

    Beach, C. M. and R. Davidson; (1983), "Distribution free statistical inference with Lorenz curves and income shares", Review of Economic Studies, 50, 723-35.

    Bishop, J. A., S. Chakravorty and P. D. Thistle; (1989), "Asymptotically distribution free statistical inference for generalized Lorenz curves", Review of Economics and Statistics, 71, 725-77.

    Dagum, C; (1990), "Relationship Between Income Inequality Measures and Social Welfare Functions", Journal of Econometrics, 43, 91-102

    ________ ; (1993), "The Social Welfare Bases of Gini and Other Inequality Measures", Statistica, 53, 3-30.

    Dasgupta, P., A.K. Sen and D. Starett; (1970), "Notes on the measurement of inequality", Journal of Economic Theory, 6, 180-7.

    Gottschalk, P and M. Joyce; (1992), "Is earning inequality also increases in other industrialized countries?", LIS/CEPS Working Paper No. 66, October.

    Haresanyi , J.C; (1995), "Cardinal welfare, individual ethics and interpersonal comparisons of utility", Journal of political Economy,63, 309-321.

    Kakwani, N. C; (1980), Income Inequality and Poverty: Methods of Estimation and Policy Application, World Bank Researcg Publication, Oxford University Press.

    Kakwani, N. C. (1984), "Welfare ranking in income distribution, in inequality, measurement and policy", Advances in Econometrics, JAI Press, Gleenwitch, Conn.,3, 253-282.

    Mukhopadhaya, P; (2003),"Trends in Income Disparity and Equality Enhancing Education Policies in the Development Stages in Singapore", International Journal of Educational Development.

    Mukhopadhaya, P. and V. V. B. Rao; (2001), Income Inequality, in Singapore Economy in 21st Century, McGraw Hill, Singapore.

    Ng,Y-K; (1975), "Bentham or Brgson Finite sensibility, utility functions and social welfare functions", Review of economic Studies, 42,545-569.

    Sen, A. K; (1974), "Information Bases of Alternative Welfare Approaches" Journal of Public Economics3, 387-403.

    ________ ; (1976), "Real National Income", Review of Economic Studies, 43, 19-39.

    Sheshinski, E; (1972), "Relation Between Social Welfare and the Gini Index of Inequality", Journal of Economic Theory, 4, 98-100.

    Shorrocks, A. F; (1983), "Ranking income distributions", Economica, 50, 3-17.

    Yitzhaki, S; (1979), "Relative Deprivation and the Gini Coefficient", Quarterly Journal of Economics, 93, 321-24.

    ________ ; (1982), "Relative Deprivation and Economic Welfare", European Economic Review, 17, 99-113.