بررسی عوامل مؤثر بر صادرات صنایع ایران با تأکید بر متغیر ساختار بازار (رهیافت داده‌های تابلویی پویا)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه صنعتی شاهرود

10.22096/esp.2015.25924

چکیده

هدف اصلی این مقاله بررسی تأثیر متغیرهای سهم بازار به عنوان یک متغیر ساختاری، شدت هزینه‌های تحقیق و توسعه و شدت هزینه‌های تبلیغات به عنوان متغیرهای رفتاری بازار، نرخ واقعی ارز به عنوان متغیر قیمتی و سودآوری به عنوان متغیر عملکردی، بر صادرات زیربخش‌های صنعتی ایران، طی سال‌های 1379-1386 می‌باشد. در مطالعات اقتصادی، علاوه بر عوامل کلان مؤثر بر صادرات غیر‌نفتی و به خصوص صادرات صنعتی، عوامل خردی نیز بر آن اثرگذار هستند که در مطالعات انجام شده در ایران کمتر به آن‌ها پرداخته شده است. برای این منظور از آمار و اطلاعات مربوط به کارگاه‌های صنعتی با ده نفر کارکن و بالاتر کشور، برای 23 کد دو رقمی بخش صنعت ایران استفاده شده و مدل تحقیق با استفاده از رهیافت داده‌های تابلویی پویا و تخمین‌زننده گشتاور تعمیم‌یافته برآورد شده است. نتایج این مطالعه، دلالت بر اثر مستقیم سهم بازار، شدت هزینه‌های تحقیق و توسعه، شدت هزینه‌های تبلیغات، سودآوری و نرخ واقعی ارز بر صادرات در زیر بخش‌های صنعت ایران داشته و تأثیرگذاری سهم بازار بر صادرات زیربخش‌های صنعتی، در مقایسه با سایر متغیرهای توضیحی مدل، بیشتر می‌باشد. لذا بر این اساس، ساختار بازار از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر صادرات بخش صنعت ایران محسوب می‌شود. همچنین با توجه به تأثیر مستقیم اثر هزینه‌های تحقیق و توسعه بر صادرات، افزایش سرمایه‌گذاری در امر تحقیقات و پژوهش‌های صنعتی از سوی مدیران و سیاست‌گذاران بخش صنعت ایران، می‌تواند زمینه‌های ارتقای صادرات غیر‌نفتی و به خصوص صادرات محصولات صنعتی در ایران را فراهم نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Determinants of Iranian Manufacturing Exports with Emphasis on Market Structure (a Dynamic Panel Data Approach)

نویسنده [English]

  • Ali Dehghani
چکیده [English]

The main objective of this paper is to examine the impact of market share as a structural variable, advertising and R&D expenditures as behavioral variables, real exchange rate and profitability on the Iranian manufacturing exports as a performance variable. For this purpose, the data for Iranian manufacturing firms has been extracted from the Statistical Center of Iran over the period of 2000-2007. Moreover, the empirical model of this study has been estimated by the Dynamic Panel Data approach (GMM Estimator). The empirical results indicate that the market share, advertising and R&D intensity, real exchange rate and profitability have positive and significant effects on the Iranian industry exports and the impact of market share is more than other explanatory variables. Therefore, the market structure is one of the main determinants of Iranian manufacturing exports. Also, due to the direct impact of R & D spending effect on exports, we can say that if managers and policy makers increase the research and development activity in Iranian industry sector can promote non-oil exports, especially exports of industrial products in Iran.

الف)منابع فارسی:

1-حسینی، میرعبداله؛ و زورار، پرمه؛ «ساختار بازار جهانی فرش دستباف و بازارهای هدف صادراتی ایران»، پژوهش‌نامه بازرگانی، 1383، شماره 30.

2-خداداد کاشی، فرهاد؛ «ساختار و عملکرد بازار، نظریه و کاربرد آن در بخش صنعت ایران»، نشر مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، 1379.

3-___________ ؛ اقتصاد صنعتی، انتشارات سمت، 1389.

4-خداداد کاشی، فرهاد و دهقانی، علی؛ «ارزیابی تأثیر تبلیغات بر ماهیت رقابت و انحصار در بازار، مورد بخش صنعت ایران»، فصلنامه مطالعات اقتصاد و مدیریت، 1384.

5-دهقانی، علی و دیگران؛ «تأثیر عضویت در سازمان تجارت جهانی بر بخش صنعت ایران»، مجله نامه مفید، دانشگاه مفید، 1387، شماره 66.

6-دهقانی، علی، «تأثیر نوآوری بر بی‌ثباتی سهم بازار در صنایع کارخانه‌ای ایران»، رساله دکتری، دانشگاه تبریز، 1392.

7-راسخی، سعید؛ «نقش ساختار بازار در تجارت خارجی (مطالعه موردی صنایع کارخانه‌ای ایران)»، پژوهش‌نامه علوم انسانی و اجتماعی، 1383، شماره 13.

8-زارع، ابراهیم؛ «بررسی ساختار بازار جهانی و بازار صادراتی بادام ایران»، فصلنامه پژوهش و سازندگی، 1387، شماره ۲۱.

9-عبادی، جعفر و شهیکی‌تاش محمدنبی؛ «بررسی ساختار بازار کالاهای منتخب صادراتی»، پژوهش‌نامه بازرگانی، 1383، شماره ۸.

10-عباسی، غلامرضا و همکاران؛ (1391)، «عوامل مؤثر بر صادرات در صنایع ایران با تأکید بر ساختار بازار»، فصلنامه برنامه‌ریزی و بودجه، 1391، شماره ۳.

11-مرکز آمار ایران، طرح‌های آمارگیری از کارگاه‌های صنعتی با ده نفر کارکن و بالاتر، سال‌های 1374-1386.

ب)منابع لاتین:

 12-Arellano, M; Bond, S; 1991, "Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations", Review of Economic Studies 58.

13-Bain, J. S; 1951, "Relation of Profit Rate to Industry Concentration: American Manufacturing", 1936-1940, Quarterly Journal of Economics, No. 65.

14-Bain, J. S; 1956, Barriers to New Competition, Their Character and Consequences in ManufacturingIndustries, Cambridge, MA: Harvard University Press.

15-Ballot, G. & Fakhfakh, F; Taymaz, E; 2001, "Firms human capital, R&D and performance: a study on French and Swedish firms," Labor Economics, Vol. 8, Issue (4).

16-Barthwal, R; 2007, Industrial Economics: Introductory Text Book, New Age International Limited Publishers.

17-Basile, R; 2001, "Export Behavior of Italian Manufacturing Firms Over the Nineties: The Role of Innovation", Research Policy, Vol. 30.

18-Brander, J.A; Barbara J; Spencer, M; 1984, "Export Subsidies and International Market Share Rivalry", NBER Working Papers 1464, National Bureau of Economic Research, Inc.

19-Breinlich, H; Tucci, A; 2008, "Foreign Market Conditions and Export Performance: Evidence from Italian Firm-Level Data", Development Working Papers 258, Centro Studi Luca d'Agliano, University of Milano.

20-Clarke, R; Davies, s; 1982, "Market structure and price-cost margins", Economica, No. 49.

21-Cowling, k; waterson, M; 1976, "price-cost margins and Market structure", Economica, No. 43.

22-Bekkers, A; Francois, J.F; 2008, "Heterogeneous Firms, the Structure of Industry & Trade under Oligopoly", Economics working papers2008-11, Department of Economics, Johannes Kepler University Linz, Austria.

23-Feenstra, R.C; Yang, T.H; and Gary G. H; 1993, "Market Structure and International Trade: Business Groups in East Asia", NBER Working Papers, No. 4536.

24-Geringer, J. M; Tallman, S; Olsen, D. M; 2000, "Product and international diversification among Japanese multinational firms", Strategic Management Journal, No. 21.

25-Gopal, N; Asopa, V. N; 1991, "A Market Share Approach to Pricing Commodity Exports", IIMA Working Papers 973, Indian Institute of Management Ahmedabad, Research and Publication Department.

26-Graham Jr. R. C; Frankenberger, K. D; 2000,"The Contribution of Changes in Advertising Expenditures to Earnings and Market Values", Journal of Business Research, Elsevier, Vol. 50, No. 2.

27-Grobowskey, H. G; Dennis C. M; 1978, Industrial Research and Development, intangible capital stocks, and firm profit rates, Bell Journal Of Economics, autumn.

28-Gopal, N; Asopa, V N; 1991, "A Market Share Approach to Pricing Commodity Exports", IIMA Working Papers 973, Indian Institute of Management Ahmedabad, Research and Publication Department.

29-Guan, N.M; 2003, Innovative Capability and Export Performance of Chinese Firms, Journal of Thechnovation, Vol. 23, Issue. 9.

30-Halpern, L; Murakozy, B; 2009, Innovation, Productivity and Exports: the Case of Hungary, Institute of Economics, Hungarian Academy of Sciences Working Paper.

31-Hitt, M. A; Ireland, R. D; Hoskisson, R. E; 1997, Strategic management: Competitiveness and globalization, West Publishing Company.

32-Ignatius J. Horstmann & James R. Markusen; 1990, "Endogenouse market structure in international trade", NBER working paper, 3283, National Bureau of Economic Research, Inc.

33-Jebuni, C.D; Forsyth, J.C; 1988, "Market Structure and LDCs' Manufactured Export Performance", Journal of World Development, Vol.16, Issue 12.

34-Knetter, M. K; 1992, "Is Price Adjustment Asymmetric?: Evaluating the Market Share and Marketing Bottlenecks Hypothesis", NBER Working Papers4170, National Bureau of Economic Research, Inc.

35-Lev, B; Sougiannis, T; 1996, The Capitalization, Amortization, and Value-Relevance of R&D, Journal of Accounting and Economics 21 February.

36-Montgomery, C. A; 1985, "Product-market diversification and market power", Academy of Management Journal, No. 28(4).

37-Montobbio, F; Rampa, F; 2005, "The Impact of Technology and Structural Change on Export Performance in Nine Developing Countries", Journal of World Development, Vol. 33, Issue 4.

38-Nils, G; 2002, "Market Shares, Financial Constraints and Pricing Behavior in the Export Market", Economica, London School of Economics and Political Science, Vol. 69(276).

39-Null, P; 1997, "The Policy Reforms, Evolution of Domestic Market's Structure and Exports: A Study of Indian Engineering Industry", IIMA Working Papers 1358, Indian Institute of Management Ahmedabad, Research and Publication Department.

40-Peles, Y; 1970, Amortization of Advertising Expenditures in the Financial Statements, Journal of Accounting Research, Vol. 8.

41-Rogers, M; 2002, "Firm Performance and Investment in R&D and Intellectual Property", Melbourne Institute Working Paper Series, Melbourne Institute of Applied Economic and Social Research, The University of Melbourne, No. 15.

42-Rosenberg, N; 1982, Inside the Black Box: Technology and Economics, Cambridge University Press.

43-Scoppola, M; 2007, "Economic of scale and market structure in international grain trade", Agricultural Economics, International Association of Agricultural Economists, Vol. 37.

44-Singh, D.A; 2009, "Export Performance and Emerging Market Firms", International Business Review, Vol. 18, Issue. 4.

45-Waterson, M; 1982, "Price –Cost margins and successive market Power", Quarterly Journal of Economics, No. 94.

46-Yang, C.H; Chen, Y.H; 2011, R&D, Productivity and Exports: Plant-Level Evidence from Indonesia, Economic Modeling, Vol. 30, Issue. 3.

47-Yoon, S; 2004, "A note on the Market Structure and Performance in Korean Manufacturing Industries", Journal of Policy Modeling, Vol. 26, Issue. 6.