تخمین تابع تقاضای ترکیبی گاز طبیعی در استان‌هـای تهران و اصفهـان (با رویکرد تجزیه قیمت و پانل پویا)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهید بهشتی

10.22096/esp.2017.25911

چکیده

در این پژوهش دو استان تهران و اصفهان که بیشترین حجم مصرفی گاز طبیعی را در کشور دارند و از لحاظ جمعیتی، از پر‌جمعیت‌ترین استان‌های ایران به شمار می‌روند و همچنین به لحاظ صنعتی شبیه هم هستند را به عنوان شاخصی از الگوی مصرف گاز طبیعی کشور بررسی کرده و به برآورد تابع تقاضای گاز طبیعی ترکیبی این دو استان در بخش صنعت طی سال‌های 1380-1392، با رویکرد تجزیه قیمت و پانل پویا پرداختیم. فرضیه تحقیق مبتنی بر تأثیر نامتقارن قیمت گاز بر تقاضای آن در دو استان مزبور می‌باشد. نتایج پژوهش حاکی از این است که در دوره مورد بررسی، کشش‌های قیمتی و تولیدی کوتاه‌مدت کمتر از بلندمدت بوده و کشش تولیدی تقاضای گاز طبیعی در کوتاه‌مدت و در بلندمدت بیشتر از یک است که علت اصلی آن هم زیاد بودن شدت انرژی در دو استان نسبت به استانداردهای بین‌المللی می‌باشد. از سوی دیگر نتایج نشان داد که متغیر قیمت تأثیر نامتقارنی بر تقاضای گاز طبیعی در دو استان مورد مطالعه دارد. همچنین حساسیت تقاضا هنگام افزایش قیمت‌ها بیشتر از کاهش قیمت‌ها بوده و متغیر تأخیری مقدار تقاضا تأثیر نسبتاً زیادی روی تقاضای دوره جاری دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Estimation Natural Gas Demand Function in Provinces of Tehran and Esfahan (with Price Decomposition and Dynamic Panel Method)

نویسندگان [English]

  • Vida Varahrami
  • Hasan Ali Ghanbari Meman
  • Paria Amini
چکیده [English]

In this paper, we survey provinces of Tehran and Esfahan which have the most volume of gas consumption in Iran. We estimate natural gas demand function of these two provinces in industry sector at 2000-2012 with dynamic panel method and price decomposition. Our hypothesis is that gas price has asymmetric effect on it's demand. Our estimation results reveal that short run price and output elasticities are less than long run and income elasticity of natural gas in short run and long run are high, because energy consumption in these provinces are more than international standards. Results reveal that natural gas price has asymmetric effect on natural gas in two provinces, elasticity of demand to increasing price is more than decreasing prices and lag of quantity of demand has high effect on current natural gas demand.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural Gas Demand in Industry Sector
  • Provinces of Tehran and Esfahan
  • Dynamic Panel
  • Asymmetric Effects of Price
  • Price and output Elasticities of Natural Gas Demand
الف- فارسی
1- آذربایجانی، کریم؛ شریفی، علیمراد؛ شجاعی، عبدالناصر؛ «تخمین تابع تقاضای گاز طبیعی در بخش صنعت کشور»، مجله توسعه و سرمایه، 1386، شماره ۱. ##
2- امینی هرندی، محمد هادی و همکاران، «بررسی طرف‌های عرضه و تقاضای گاز طبیعی ایران و ارائه تابع تقاضا»، ششمین همایش ملی انرژی، 1386. ##
3- بزازان، فاطمه؛ شیرین بخش ماسوله، شمس اله؛ حسین نژاد، آمنه؛ «برآورد تقاضای حامل‌های انرژی برای خانوارهای شهری و روستایی کشور: رویکرد تابع تقاضای ایده‌آل»، اولین همایش سراسری محیط زیست، انرژی و پدافند زیستی، 1392. ##
4- بهبانی فرد، پروین؛ «بررسی عوامل مؤثر بر تقاضای انواع انرژی در بخش صنعت استان اصفهان و تخمین کشش‌های جانشینی بین آن‌ها»، نهمین کنفرانس سراسری شبکه‌های توزیع نیروی برق، 1383. ##
5- ترازنامه انرژی کشور در سال‌های مختلف، بانک مرکزی، وزارت نیرو (سال‌های مختلف)، معاونت انرژی، دفتر برنامه‌ریزی انرژی، سالنامه آماری استان‌ها، سایت ویکی پدیا - دانشنامه آزاد، مجله علوم آماری. ##
6- جلایی، سیدعبدالمجید و همکاران؛ «برآورد تابع تقاضای برق خانگی در ایران با استفاده از داده‌های تابلویی استان»، فصلنامه اقتصاد انرژی ایران، 1392، شماره 2. ##
7- حسین پور، علی؛ «بررسی افزایش مصرف گاز طبیعی در سبد انرژی کشور چالش‌ها و راهکارها»، شرکت انتقال گاز ایران - منطقه ده عملیات انتقال گاز، هفتمین همایش ملی انرژی 1و2 دی ماه 1388. ##
8- دلاوری، مجید؛ باغبان زاده، فرشته؛ «ارزیابی الگوهای متقارن و نامتقارن تقاضای نفت کشورهای عمده وارد کننده نفت از ایران»، مجله مطالعات انرژی، 1386، شماره 14.
9- سوری، امیررضا؛ صبوری دیلمی، محمد حسن؛ عطاران، جواد؛ تحلیل رابطه تقاضای نفت خام و رشد اقتصادی در کشورهای خاورمیانه، فصلنامه مدل‌سازی اقتصادی، 1390، شماره ۵. ##
10- شیرانی فخر، زهره؛ خوش اخلاق، رحمان؛ شریفی، علیمراد؛ برآورد تابع تقاضای گازطبیعی و برق صنعت سیمان کشور با استفاده از مدل سری زمانی ساختاری، سومین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی صنعت سیمان، انرژی و محیط زیست، 1393. ##
11- طیبی، سید کمیل؛ حاجی کرمی، مرضیه؛ سریری، هما؛ «تحلیل درجه باز بودن مالی و تجاری روی توسعه مالی ایران و شرکای تجاری»، فصلنامه تحقیقات اقتصادی راه اندیشه، 1390، شماره 52. ##
12- فلاحی، فیروز؛ هاشمی دیزج، عبدالرحیم؛ «رابطة علیت بین GDP و مصرف انرژی در ایران با استفاده از مدل‌های مارکوف سوئیچینگ»، فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، 1389، شماره 7. ##
13- کمیجانی، اکبر؛ ابراهیمی، سجاد؛ اثر نوسانات نرخ ارز بر ر شد بهره‌وری در کشورهای در حال توسعه با لحاظ سطح توسعه مالی، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی در ایران، 1392، شماره 2. ##
14- لایق گیگلو، جابر؛ «بررسی تأثیر نامتقارن قیمت گاز طبیعی بر مصرف آن در بخش‌های خانگی و صنعتی»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی، تهران، 1393. ##
15- نوفرستی، محمد؛ مبانی اقتصاد خرد با نگرشی به اقتصاد ایران، تهران، انتشارات درسا، 1390. ## 
16- ورهرامی، ویدا؛ مشرفی، رسام؛ لایق گیگلو، جابر؛ «بررسی آثار نامتقارن قیمت گاز طبیعی بر مصرف آن در بخش خانگی»، فصلنامه اقتصاد و الگوسازی، 1394، شماره 19 و 20. ##
17- ________________________ ؛ «ارزیابی تقارن یا عدم تقارن واکنش مصرف گاز طبیعی به تغییرات قیمت و درآمد در بخش صنعت ایران»، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 1394، شماره ۱۶. ##
ب- لاتین


18- Adeyemi, O., Hunt, L.C; 2006, Modeling OECD industrial energy demand: Asymmetric price responses and energy-saving technical change, Surrey Energy Economics Centre. ##
19- Gately and Hillard G. Huntington; 2002, "The Asymmetric Effects of Changes in Price and Income on Energy and Oil Demand", Energy Journal, No. 23(1). ##
20- Griffin, J.M., Schulman C.T; 2005, "Price asymmetry in energy demand models: A proxy for energy-saving technical change?", Energy Journal, No. 26(2). ##
21- Huntington, Hillard G; 2007; "Industrial Natural Gas Consumption in the United States: An Empirical Model for Evaluating Future Trends", Energy Economics, No. 29. ##
22- Ronald Bernstein and Reinhard Madlener; 2011, "Residential Natural Gas Demand Elasticities in OECD Countries: An ARDL Bounds Testing Approach", FCN Working Paper, No. 15/2011.SSRN Website. ##
23- Wadud, Zia; 2014, "The asymmetric effects of income and fuel price on air transport demand", Transportation Research Part A, No. 65. ##