بررسی فرضیه منافع مغز در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار/ دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه الزهرا

10.22096/esp.2014.17996

چکیده

چکیده
از دیدگاه ادبیات جدید مهاجرت ‌مغزها، احتمال مهاجرت به اقتصادهای با دستمزد بالاتر، بازده انتظاری تحصیلات را برای افراد باقیمانده در وطن افزایش می‌دهد، به همین دلیل افراد را به سرمایه‌گذاری در تحصیلات تشویق می‌کند و از این طریق ممکن است کاهش اولیه در ذخیره سرمایه‌انسانی ناشی از مهاجرت ‌مغزها را جبران کند. در این مطالعه به منظور بررسی فرضیه منافع ‌مغز و محاسبه خالص منافع‌ مغز در ایران، با استفاده از آمار و اطلاعات مهاجرت مغزها به کشورهای گروه هفت طی دوره 1339-1388، اقدام به برآورد سیستم معادلات همزمان متشکل از دو معادله سرمایه‌انسانی و رشد اقتصادی نموده‌ایم. نتایج تجربی نشان می‌دهد فرضیه منافع ‌مغز در ایران تأیید می‌شود (ضریب متغیر مهاجرت مغزها در معادله سرمایه ‌انسانی مثبت است)، اما به دلیل اثر منفی و قوی‌تر مهاجرت مغزها بر رشد اقتصادی، خالص منافع ‌مغز منفی است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Brain Gain Hypothesis in Iran

نویسندگان [English]

  • Abolfazl Shahabadi 1
  • Roghayeh Pouran 2
چکیده [English]

In the view of new brain drain literature, the possibility of emigrating to an economy with higher wages raises the expected return of education for remained individuals will generate incentives for individuals to make investments in education. So, this may compensate the initial reduction in the human capital stock. In this paper to test the brain gain and compute the net brain gain in Iran, we have estimated the system of simultaneous equations that contain the human capital and economic growth equations. We use the data of census and information of the emigration of skilled labor to G7 countries in during 1960-2009. The estimation results by 3SLS method say that the brain gain hypothesis is not rejected in Iran (the coefficient of drain in human capital equation is positive), but because of the negative and strongest effect of brain drain on economic growth, the net brain gain is negative.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Brain Gain
  • Brain Drain
  • human capital
  • economic growth
  • Net Brain Gain

الف- فارسی

  1. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛ «نماگرهای اقتصادی»، اداره بررسی‌های اقتصادی، سال‌های مختلف.
  2. پوران. رقیه؛ «اثر مهاجرت‌مغزها بر رشد اقتصادی (مطالعه موردی ایران)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه بو‌علی سینا، همدان، 1388.
  3. شاه‌آبادی. ابوالفضل؛ «بررسی عوامل تعیین‌کننده رشد اقتصادی ایران»، نامه مفید، 1380، شماره7 (27، اقتصاد).
  4. شاه‌آبادی، ابوالفضل؛ پوران، رقیه؛ «اثر مهاجرت ‌مغزها بر رشد اقتصادی (مطالعه موردی ایران)»، فصلنامه پژوهش‌نامه بازرگانی، 1388، شماره52.
  5. کریم، محمد‌حسین؛ هاشمی‌تبار، محمود؛ کرباسی، علیرضا؛ (1384)، «تخمین توابع عرضه و تقاضای صادرات میگو با استفاده از سیستم معادلات همزمان (مطالعه موردی ایران)»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، 1384، شماره 15.
  6. صدیقی. اچ. آر؛ لاولر، کی .ا؛ کاتوس، ا. وی؛ «اقتصاد‌سنجی رهیافت کاربردی»، ترجمه شمس‌اله شیرین‌بخش، تهران، انتشارات آوای نور، 1386.
 ب- لاتین

  1. Bhagwati, J. N. and K. Hamada; 1974, "The Brain Drain, International Integration of Markets for Professional and Unemployment: a Theoretical Analysis", Journal of Development Economics, Vol. 1, No. 1, 19-42.
  2. Biene. M, Docquier. F, Rapoport. H; 2001, "Brain Drain and Economic Growth: Theory and Evidence", Journal of Development Economics, Vol. 64, 276-286.
  3. Biene. M, Docquier. F, Rapoport. H; 2003, "Brain drain and LDC`s Growth: Winners and Losers", IZA Discussion Paper, No. 819
  4. Biene. M, Defoort. C, et al; 2007, "A Panel Data Analysis of the Brain Gain", Discussion Paper No. 1531: 1-34.
  5. Docquier, F. and M. Schiff; 2008, "Measuring Skilled Emigration Rates: The Case of Small States", IZA Discussion Paper, No. 3388.
  6. Docquier, F. and A. Marfouk; 2006, "International migration by education attainment, 1990-2000; C.ozden and M.Schiff (eda): International migration, brain drain and remittances", New York: McMillan and Palgrave. Chapter 5, 151-99.
  7. Easterly, W. and Y. Nyarko; 2005, "Is the Brain Drain Good for Africa?", New York University, 1-28.
  8. Hunger, U; 2002, "The “Brain Gain” Hypothesis: Third-World Elites in Industrialized Countries and Socioeconomic Development in their Home Country", The Center for Comparative Immigration Studies. Working Paper 47. 1-22.
  9. Groizard. J, Lull. J; 2004, "Brain Drain; Aid and Growth", University of the Balearic Island. DEA Working Paper. http://www.uib.es/depart/deaweb/deawp/pdf
  10. Groizard, J. L. and J. Lull; 2006, "Brain Drain or Brain Gain? New Empirical Evidence", DEA Working Paper.
  11. Groizard. J, Lull. J; 2007, "Skilled Migration and Growth: Testing Brain Drain and Brain Gain", Jornadas de Economía.
  12. Groizard, J. L. and J. Llull; 2007, "Brain drain and Human Capital Formation in Developing Countries. Are there Really Winners?" DEA Working Paper.
  13. Immigration Overview Permanent and Temporary Residents, Citizenship and Immigration Canada, 1964-2006.
  14. Miyagiwa. K; 1991, "Scale Economies in Education and the Brain Drain Problem", International Economic Review, Vol. 32, No.3, 743-759.
  15. Mount ford. A; 1997, "Can a Brain Drain Be Good for Growth in the Source Economy", Journal of Development Economics, Vol. 53, No. 2, 287-303.
  16. Statistical Yearbook of the Immigration and Naturalization Series, U.S. Department of Justices, 1996-2006.
  17. Stark, O., Christian Haldenstein, et al; 1998, "Human Capital Depletion, Human Capital Formation and Migration: a Blessing in a ‘Curse’", Economics Letters, Vol. 60, No. 3, 363-367.
  18. Stark, O. and Y. Wang; 2002, "Inducing Human Capital Formation: Migration as a Substitute for Subsidies", Journal of Public Economics, Vol. 86, No. 1, 29-46.
  19. Vidal, J.-P; 1999, "The Effect of Emigration on Human Capital Formation", Journal of Population Economics, Vol. 23, No. 5-6, 589-600.
  20. United Nations High Commissioner for Refugees, "Refugees and others of concern to UNHCR; Statistical Overview", http: //www. UNHCR. Org.
  21. Wong. K. Y, C. K. Yip; 1999, "Education, Economic Growth and Brain Drain", Journal of Economic Dynamics and Control, Vol. 23, No. 5-6, 699-726.