نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی

2 دانشگاه بوعلی سینا

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه سیستان و بلوچستان

10.22096/esp.2015.17965

چکیده

چکیده در اثر توسعه ناپایدار، در سال‌های اخیر انتشار آلاینده‌های زیست‌محیطی هزینه‌های اجتماعی بسیاری را به جامعه بشری متحمل ساخته است. در این راستا این مطالعه با استفاده از روش لیبن‌اشتاین به ارزیابی هزینه‌های رفاهی اجتماعی ناشی از آلودگی زیست‌محیطی صنایع انرژی‌بر زیر گروه کدهای چهار رقمی ISIC تولید سایر محصولات کانی غیر‌فلزی و فلزات اساسی در کشور ایران می‌پردازد. در ابتدای مطالعه فرض بر این بود که کمترین و بیشترین پیامدهای جنبی منفی زیست‌محیطی، به ترتیب توسط صنایع مس و آجر به جامعه تحمیل شده است؛ اما همان‌طور که نتایج این مطالعه نشان می‌دهند، صنایع ریخته‌گری فلزات غیر‌آهنی و تولید سیمان، آهک و گچ با هزینه‌ای حدود 03/1 و 7/50 درصد از ارزش تولید خود به ترتیب کمترین و بیشترین هزینه‌های رفاهی اجتماعی ناشی از ناکارآمدی زیست‌محیطی را در میان صنایع مورد مطالعه، به جامعه تحمیل می‌کنند. علاوه بر این هزینه‌های رفاهی اجتماعی ناشی از مثلث رفاه و رانت اقتصادی این صنایع نسبت به هزینه‌های ناشی از ناکارآمدی زیست‌محیطی x، مقدار ناچیزی است و بخش کوچکی از هزینه‌های رفاهی محاسبه شده توسط روش لیبن‌اشتاین را در بر می‌گیرد. هزینه‌های بالای رفاهی اجتماعی به دست آمده، ضرورت برنامه‌ریزی مناسب در جهت افزایش کارایی زیست‌محیطی و تقلیل آثار سوء ناشی از مصرف انواع حامل‌های انرژی صنایع آلاینده را با اتخاذ سیاست‌های مؤثر به صورت وضع قوانین ضد انحصار و مالیات سبز، به خوبی آشکار می‌سازد.  

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Calculating the Social Welfare Costs Caused by Environmental Pollution of Energy Consuming Industries in Iran

نویسندگان [English]

  • null null 1
  • null null 2
  • Mostafa Khajeh Hasani 3

چکیده [English]

Environmental emissions caused by unstable development, imposed many social costs to our society in recent years. In this survey, we calculated the social welfare costs caused by environmental emissions of energy consuming industries subcategorized under ISIC four-digit coded products of non-metallic minerals and basic metals in Iran; using Leibenstein method. At the beginning of this survey it was assumed that the least and the most negative side consequences on environment in our country are respectively imposed by copper and brick industries. But results showed among the studied cases, non-ferrous foundry with a cost equal to 1.03 percent of its production value imposes the least and Cement, building Lime and gypsum Industry with a cost of 50.7 percent of its production value imposes the most expensive cost of environmental inefficiency on the society. In addition to that, social welfare costs caused by welfare triangle and economic rents of these industries are negligible in comparison with environmental x-inefficiency costs; and include a small amount of welfare costs calculated by Leibenstein method for polluting industries. High costs of achieved social welfare, show the necessity of proper planning in order to increase the environmental efficiency, adopting effective anti-monopoly policies and green tax laws to reduce the harmful effects of energy carriers consumed in polluting industries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Welfare Triangle
  • X-Inefficiency
  • Leibenstein Method
  • Directional Distance Function
  • Price Elasticity of Demand

الف- فارسی

1-خداداد کاشی، فرهاد؛ اقتصاد صنعتی (نظریه و کاربرد)، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، چاپ سوم، 1391.

2-___________ ؛ «برآورد هزینه‌های اجتماعی انحصار در بخش صنعت ایران»، فصلنامه پژوهش‌نامه بازرگانی، 1380، شماره 21.

3-دریجانی، علی؛ برآورد کارایی زیست‌محیطی با استفاده از تحلیل مرز تصادفی (مطالعه موردی کشتارگاه‌های دام استان تهران)، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، 1384، شماره 51.

4-شفیعی، افسانه؛ تشکینی، احمد؛ «اندازه‌گیری هزینه‌های رفاهی عملکرد در صنعت بانکداری ایران: رویکرد ناکارایی تخصیصی و ناکارایی «x، فصلنامه تحقیقات مدل‌سازی اقتصادی، 1389، شماره 1.

5-شهیکی­تاش، محمد نبی؛ فیوضی اختیاری، نسیم؛ «برآورد هزینه رفاهی ناشی از انحصار مؤثر در صنعت بیمه ایران»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، 1388، شماره 38.

6-قربانی، محمد؛ دریجانی، علی؛ کوچکی، علیرضا؛ مطلبی، مرضیه؛ «برآورد هزینه­های زیست­محیطی انتشار گازهای گلخانه­ای در گاوداری‌های شیری مشهد»، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال هفدهم، 1388، شماره 66.

ب- لاتین

7-Alessandro, M; 2011, "Environment and economic efficiency: an analysis of some polluting Italian industries", Institute for Economic Research on Firms and Growth-Moncalieri (TO).

8-Banker, R. D; A. Charnes, et al; 1984, "Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis", Management science 30(9), 1078-1092.

9-Chambers, R. G., Y. Chung, et al; 1998, Profit, "directional distance functions, and Nerlovian efficiency", Journal of Optimization Theory and Applications 98(2), 351-364.

10-Charnes, A; W. W. Cooper, et al; 1985, "Foundations of data envelopment analysis for Pareto-Koopmans efficient empirical production functions", Journal of Econometrics 30(1), 91-107.

11-Chung, Y. H; R. Färe, et al; 1997, "Productivity and undesirable outputs: a directional distance function approach", Journal of Environmental Management 51(3), 229-240.

12-Coelli, T. J; D. S. P. Rao, et al; 2005, An introduction to efficiency and productivity analysis, Springer.

13-Comanor, W. S; H. Leibenstein; 1969, "Allocative efficiency", X-efficiency and the measurement of welfare losses, Economica 36(143), 304-309.

14-Cooper, W. W., L. M. Seiford, et al; 2007, "Data envelopment analysis: a comprehensive text with models, applications, references and DEA-solver software" , Springer Science & Business Media.

15-Cumberland, J. H; 1996, "A Regional Inter-industry Model for Analysis of Development Objectives", Papers of the Regional Science Association 17, 65-95.

16-Diewert, W. E; 1974, Applications of duality theory.

17-Färe, R; D. Primont; 1995, "Multi-output production and duality: theory and applications", Kluwer Academic Pub.

18-Färe, R; S. Grosskopf; 2000, "Theory and application of directional distance functions", Journal of productivity analysis 13(2), 93-103.

19-________________; 2009, "A comment on weak disposability in nonparametric production analysis", American Journal of Agricultural Economics 91(2), 535-538.

20-________________; 2005, "New directions: efficiency and productivity", Springer Science & Business Media.

21-Färe, R; S. Grosskopf, et al; 2005, Characteristics of a polluting technology: theory and practice, Journal of Econometrics 126(2), 469-492.

21-________________; 2006, "Shadow prices and pollution costs", in US agriculture. Ecological economics 56(1), 89-103.

22-Hailu, A. and T. S. Veeman; 2001, "Non-parametric productivity analysis with undesirable outputs: an application to the Canadian pulp and paper industry", American Journal of Agricultural Economics 83(3), 605-616.

23-Halkos, G. E. and N. G. Tzeremes; 2012, "A conditional directional distance function approach for measuring regional environmental efficiency: Evidence from UK regions", European Journal of Operational Research.

24-Harberger, A. C; 1954, "Monopoly and resource allocation", The American economic review 44(2), 77-87.

25-Hill, M; 1999, "Green tax reform in Sweden: The second dividend and the cost of tax exemptions", The Royal Swedish Academy of Sciences, Stockholm.Beijer Institute of Ecological Economics, Discussion Paper, 119: 43.

26-Kwon, O. S., W.-C. Yun, et al; 2005, "Market value for thermal energy of cogeneration: using shadow price estimation applied to cogeneration systems in Korea", Energy policy 33(14), 1789-1795.

27-Leibenstein, H; 1966, "Allocative efficiency vs. X-efficiency", The American economic review 56(3), 392-415.

28-___________ ; 1973, "Competition and X-efficiency: Reply", The Journal of Political Economy 81(3), 765-777.

29-___________ ; 1989, "Organizational economics and institutions as missing elements" in economic development analysis, World Development 17(9), 1361-1373.

30-Leibenstein, H. and S. Maital; 1994, "The organizational foundations of X-inefficiency: A game-theoretic interpretation of Argyris' model of organizational learning", Journal of Economic Behavior & Organization 23(3), 251-268.

31-Murty, M. N., S. Kumar, et al; 2006, "Environmental regulation, productive efficiency and cost of pollution abatement: a case study of the sugar industry in India", Journal of Environmental Management 79(1), 1-9.

32-Neal, P; 2004, "X-Efficiency and Productivity Change" in Australian Banking, Australian Economic Papers 43(2), 174-191.

33-Roger, P., M. Yue, et al; 2003, "Natural resource and environmental economics", Pearson Education Limited.

34-Shelton, J. P; 1967, "Allocative Efficiency vs."X-Efficiency": Comment", The American economic review 57(5), 1252-1258.

35-Shephard, R; 1970, Theory of cost and production functions, Princeton University Press, Princeton NJ.

36-Stier, J. C; 1985, "Implications of factor substitution, economies of scale, and technological change for the cost of production in the United States pulp and paper industry", Forest science 31(4), 803-812.

37-Team, R. C. R; 2008, "A language and environment for statistical computing", R Foundation Statistical Computing.

38-Yoon, S; 2004, Welfare losses due to monopoly: Korea's case, Journal of Policy Modeling 26(8-9), 945-957.

39-Zellner, A; 1962, "An efficient method of estimating seemingly unrelated regressions and tests for aggregation bias", Journal of the American statistical Association 57(298), 348-368.